C-826/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-01-14

cjeuochrona_srodowiskadostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowychWysokatrybunal

Konwencja z Aarhusdostęp do wymiaru sprawiedliwościochrona środowiskaorganizacje pozarządowepostępowanie administracyjneprawo UEprawo proceduralne

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE, w tym Konwencja z Aarhus, nie wyklucza możliwości ograniczenia dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób niebędących „zainteresowaną społecznością”, ale wymaga zapewnienia dostępu do środków prawnych dla szerszego społeczeństwa w zakresie praw przyznanych przez prawo krajowe.

Sprawa dotyczyła wykładni Konwencji z Aarhus w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych i członków społeczeństwa w sprawach dotyczących środowiska. Sąd krajowy pytał, czy prawo UE sprzeciwia się wyłączeniu dostępu do sądu dla osób niebędących „zainteresowaną społecznością” oraz czy dopuszczalne jest uzależnienie dostępu do sądu od wcześniejszego udziału w postępowaniu administracyjnym. Trybunał stwierdził, że art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus nie stoi na przeszkodzie wyłączeniu dostępu dla ogółu społeczeństwa, ale art. 9 ust. 3 wymaga zapewnienia dostępu do środków prawnych dla szerszego społeczeństwa w zakresie praw przyznanych przez prawo krajowe. Ponadto, dopuszczalność skargi dla organizacji pozarządowych nie może być uzależniona od ich wcześniejszego udziału w postępowaniu, podczas gdy dla szerszego społeczeństwa takie uzależnienie jest dopuszczalne, o ile nie można im racjonalnie zarzucić braku udziału.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni Konwencji z Aarhus, w szczególności art. 9 ust. 2 i 3, w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Sprawa wyłoniła się z postępowań krajowych dotyczących pozwolenia na rozbudowę chlewni, gdzie skarżący (osoba fizyczna LB oraz organizacje ochrony zwierząt) zostali uznani za niedopuszczalnych do wniesienia skargi ze względu na brak „wystarczającego interesu” lub brak udziału w postępowaniu przygotowawczym. Sąd odsyłający pytał, czy prawo Unii sprzeciwia się całkowitemu wyłączeniu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla członków społeczeństwa, którzy nie są „zainteresowaną społecznością”, oraz czy dopuszczalne jest uzależnienie dostępu do sądu od wcześniejszego udziału w postępowaniu administracyjnym. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus, który dotyczy „zainteresowanej społeczności”, nie stoi na przeszkodzie temu, by ogół społeczeństwa nie miał dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu zakwestionowania decyzji wchodzącej w zakres art. 6 Konwencji. Jednakże, art. 9 ust. 3 tej konwencji wymaga, aby członkowie społeczeństwa mieli dostęp do środków prawnych w celu kwestionowania działań naruszających prawo krajowe w dziedzinie ochrony środowiska, zwłaszcza w zakresie szerszych praw do udziału w podejmowaniu decyzji przyznanych przez prawo krajowe. W tym kontekście, uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego udziału w postępowaniu administracyjnym jest dopuszczalne dla członków społeczeństwa, o ile nie można im racjonalnie zarzucić braku takiego udziału. W odniesieniu do organizacji pozarządowych należących do „zainteresowanej społeczności”, Trybunał stwierdził, że art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus stoi na przeszkodzie uzależnianiu dopuszczalności ich skarg od udziału w postępowaniu przygotowawczym, nawet jeśli warunek ten nie ma zastosowania, gdy nie można im racjonalnie zarzucić braku udziału. Podkreślono, że cel zapewnienia szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości nie byłby osiągnięty, gdyby dopuszczalność skargi była warunkowana wcześniejszym udziałem w procesie decyzyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus nie stoi na przeszkodzie temu, by członkowie „społeczeństwa” nie mieli, jako tacy, dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu zakwestionowania decyzji wchodzącej w zakres art. 6 Konwencji.

Uzasadnienie

Konwencja z Aarhus rozróżnia „społeczeństwo” i „zainteresowaną społeczność”. Art. 9 ust. 2 dotyczy wyłącznie „zainteresowanej społeczności”, która ma wystarczający interes lub powołuje się na naruszenie uprawnień. Ogół społeczeństwa nie jest objęty tym przepisem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
LB	osoba_fizyczna	skarżący
Stichting Varkens in Nood	inne	skarżący
Stichting Dierenrecht	inne	skarżący
Stichting Leefbaar Buitengebied	inne	skarżący
College van burgemeester en wethouders van de gemeente Echt-Susteren	organ_krajowy	pozwany
Sebava BV	spolka	interwenient