Orzeczenie · 2026-01-15

C-822/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-01-15
cjeuprawo_ue_ogolneprawo autorskieWysokatrybunal
prawo autorskiedyrektywa 2001/29/WEzwielokrotnianiekopia prywatnarekompensatanośniki danychprofesjonalni nabywcyprawo niemieckieTSUE

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof (Niemcy) dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE w sprawie harmonizacji niektórych aspektów prawa autorskiego. Sprawa rozpatrywana przez sąd krajowy dotyczyła obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez spółkę bluechip, producenta i dystrybutora komputerów, na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (ZPÜ). Wynagrodzenie to miało finansować godziwą rekompensatę za kopiowanie utworów na użytek prywatny, zgodnie z niemieckimi przepisami (§§ 54 i 54b UrhG). Sąd krajowy pytał, czy przepisy te są zgodne z dyrektywą, gdy nośniki danych są sprzedawane profesjonalnym nabywcom końcowym, a sprzedawca nie może udowodnić, że nie będą one wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub że szkoda jest niewielka. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na swoim utrwalonym orzecznictwie, wyjaśnił, że art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29 zezwala państwom członkowskim na ustanowienie takiego obowiązku zapłaty rekompensaty, nawet w przypadku sprzedaży profesjonalnym nabywcom, pod warunkiem istnienia praktycznych trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania. Kluczowe jest jednak, aby system przewidywał możliwość zwolnienia z zapłaty lub skuteczny zwrot opłaty, gdy nośniki nie są wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub gdy szkoda jest niewielka. Trybunał podkreślił, że status profesjonalnego nabywcy nie wyklucza możliwości wykorzystania nośników do celów prywatnych przez osoby fizyczne, a domniemanie wykorzystania do prywatnego kopiowania jest wzruszalne. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że przepisy krajowe mogą nakładać taki obowiązek, o ile zapewniają mechanizmy ochrony sprzedawców w sytuacjach, gdy prywatne kopiowanie jest wykluczone lub jego skala jest niewielka.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE w kontekście opłat za kopiowanie na użytek prywatny, zwłaszcza w relacjach z profesjonalnymi nabywcami nośników danych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy UE i jej implementacji w prawie krajowym. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych dotyczących mechanizmów zwolnienia lub zwrotu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy krajowe, które nakładają na producentów, importerów i dystrybutorów nośników danych obowiązek zapłaty rekompensaty za kopiowanie na użytek prywatny, są zgodne z art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE, gdy nośniki te są sprzedawane profesjonalnym nabywcom końcowym, a sprzedawca nie może udowodnić, że nie będą one wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub że szkoda jest niewielka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy krajowe mogą być zgodne z art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE, pod warunkiem, że istnieją praktyczne trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania, a także że przewidziano mechanizmy zwolnienia lub zwrotu opłaty w sytuacjach, gdy nośniki nie są wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub szkoda jest niewielka.

Uzasadnienie

Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE zezwala państwom członkowskim na ustanowienie obowiązku zapłaty godziwej rekompensaty za kopiowanie na użytek prywatny, nawet w przypadku sprzedaży profesjonalnym nabywcom. Jest to dopuszczalne, gdy występują praktyczne trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania. Kluczowe jest jednak, aby system przewidywał możliwość zwolnienia z zapłaty lub skuteczny zwrot opłaty, gdy nośniki nie są wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub gdy szkoda jest niewielka. Status profesjonalnego nabywcy nie wyklucza możliwości wykorzystania nośników do celów prywatnych przez osoby fizyczne, a domniemanie wykorzystania do prywatnego kopiowania jest wzruszalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
bluechip Computer Aktiengesellschaftspolkapozwany
Zentralstelle für private Überspielungsrechte (ZPÜ)innepowód
rząd niemieckiinneinterwenient
rząd francuskiinneinterwenient
rząd włoskiinneinterwenient
rząd węgierskiinneinterwenient
rząd niderlandzkiinneinterwenient
rząd austriackiinneinterwenient
rząd portugalskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 2 lit. b)

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyjątki lub ograniczenia w odniesieniu do prawa do zwielokrotniania na dowolnych nośnikach przez osobę fizyczną do prywatnego użytku i do celów ani bezpośrednio, ani pośrednio handlowych, pod warunkiem że podmioty praw autorskich otrzymają godziwą rekompensatę.

UrhG art. 54

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

Obowiązek zapłaty wynagrodzenia przez producentów urządzeń i nośników danych.

Pomocnicze

Dyrektywa 2001/29/WE art. 2

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

UrhG art. 53

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

UrhG art. 54b

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

Obowiązek zapłaty wynagrodzenia przez dystrybutora lub importera.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość nakładania obowiązku zapłaty rekompensaty na producentów, importerów i dystrybutorów nośników danych, nawet jeśli są one sprzedawane profesjonalnym nabywcom, ze względu na praktyczne trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania. • Istnienie wzruszalnego domniemania wykorzystania nośników do prywatnego kopiowania. • Możliwość przeniesienia ciężaru opłaty na nabywców końcowych. • Dopuszczalność systemów zwolnienia lub zwrotu opłaty w przypadkach, gdy prywatne kopiowanie jest wykluczone lub szkoda jest niewielka.

Godne uwagi sformułowania

właściwa równowaga praw i interesów między różnymi kategoriami podmiotów praw autorskich, jak również między nimi a użytkownikami • godziwa rekompensata, uwzględniająca zastosowanie lub niezastosowanie środków technologicznych • wzruszalne domniemanie wykorzystywania takich nośników do sporządzania kopii na użytek prywatny • praktyczne trudności związane z ustaleniem takiego użytku prywatnego i z identyfikacją użytkownika końcowego • prawo do zwrotu, jeżeli rekompensata nie jest należna, jak ma to miejsce w szczególności w przypadku, gdy taki sprzęt, urządzenia lub nośniki są dostarczane osobom innym niż osoby fizyczne do celów ewidentnie innych niż sporządzanie kopii na użytek prywatny

Skład orzekający

O. Spineanu-Matei

prezeska izby

S. Rodin

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE w kontekście opłat za kopiowanie na użytek prywatny, zwłaszcza w relacjach z profesjonalnymi nabywcami nośników danych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy UE i jej implementacji w prawie krajowym. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych dotyczących mechanizmów zwolnienia lub zwrotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska kopiowania danych i jego konsekwencji prawnych, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, w tym prawników i konsumentów.

Czy płacisz za kopiowanie na użytek prywatny, nawet kupując sprzęt firmowy? TSUE wyjaśnia zasady.

Sektor

IT/technologie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy