C-822/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-01-15
cjeuprawo_ue_ogolneprawo autorskieWysokatrybunal
prawo autorskiedyrektywa 2001/29/WEzwielokrotnianiekopia prywatnarekompensatanośniki danychprofesjonalni nabywcyprawo niemieckieTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy krajowe mogą nakładać na producentów, importerów i dystrybutorów nośników danych obowiązek zapłaty rekompensaty za kopiowanie na użytek prywatny, nawet jeśli nośniki te są sprzedawane profesjonalnym nabywcom, pod warunkiem istnienia mechanizmów zwolnienia lub zwrotu w określonych sytuacjach.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o prawie autorskim w kontekście niemieckich przepisów nakładających na producentów, importerów i dystrybutorów nośników danych obowiązek zapłaty rekompensaty za kopiowanie na użytek prywatny. Sąd odsyłający pytał, czy takie obciążenie jest dopuszczalne, gdy nośniki sprzedawane są profesjonalnym nabywcom. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że jest to zgodne z prawem UE, pod warunkiem, że istnieją praktyczne trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania, a także że przewidziano mechanizmy zwolnienia lub zwrotu opłaty, gdy nośniki nie są wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub szkoda jest niewielka.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof (Niemcy) dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE w sprawie harmonizacji niektórych aspektów prawa autorskiego. Sprawa rozpatrywana przez sąd krajowy dotyczyła obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez spółkę bluechip, producenta i dystrybutora komputerów, na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (ZPÜ). Wynagrodzenie to miało finansować godziwą rekompensatę za kopiowanie utworów na użytek prywatny, zgodnie z niemieckimi przepisami (§§ 54 i 54b UrhG). Sąd krajowy pytał, czy przepisy te są zgodne z dyrektywą, gdy nośniki danych są sprzedawane profesjonalnym nabywcom końcowym, a sprzedawca nie może udowodnić, że nie będą one wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub że szkoda jest niewielka. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na swoim utrwalonym orzecznictwie, wyjaśnił, że art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29 zezwala państwom członkowskim na ustanowienie takiego obowiązku zapłaty rekompensaty, nawet w przypadku sprzedaży profesjonalnym nabywcom, pod warunkiem istnienia praktycznych trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania. Kluczowe jest jednak, aby system przewidywał możliwość zwolnienia z zapłaty lub skuteczny zwrot opłaty, gdy nośniki nie są wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub gdy szkoda jest niewielka. Trybunał podkreślił, że status profesjonalnego nabywcy nie wyklucza możliwości wykorzystania nośników do celów prywatnych przez osoby fizyczne, a domniemanie wykorzystania do prywatnego kopiowania jest wzruszalne. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że przepisy krajowe mogą nakładać taki obowiązek, o ile zapewniają mechanizmy ochrony sprzedawców w sytuacjach, gdy prywatne kopiowanie jest wykluczone lub jego skala jest niewielka.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy krajowe mogą być zgodne z art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE, pod warunkiem, że istnieją praktyczne trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania, a także że przewidziano mechanizmy zwolnienia lub zwrotu opłaty w sytuacjach, gdy nośniki nie są wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub szkoda jest niewielka.

Uzasadnienie

Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnił, że art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE zezwala państwom członkowskim na ustanowienie obowiązku zapłaty godziwej rekompensaty za kopiowanie na użytek prywatny, nawet w przypadku sprzedaży profesjonalnym nabywcom. Jest to dopuszczalne, gdy występują praktyczne trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania. Kluczowe jest jednak, aby system przewidywał możliwość zwolnienia z zapłaty lub skuteczny zwrot opłaty, gdy nośniki nie są wykorzystywane do prywatnego kopiowania lub gdy szkoda jest niewielka. Status profesjonalnego nabywcy nie wyklucza możliwości wykorzystania nośników do celów prywatnych przez osoby fizyczne, a domniemanie wykorzystania do prywatnego kopiowania jest wzruszalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
bluechip Computer Aktiengesellschaftspolkapozwany
Zentralstelle für private Überspielungsrechte (ZPÜ)innepowód
rząd niemieckiinneinterwenient
rząd francuskiinneinterwenient
rząd włoskiinneinterwenient
rząd węgierskiinneinterwenient
rząd niderlandzkiinneinterwenient
rząd austriackiinneinterwenient
rząd portugalskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 2 lit. b)

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyjątki lub ograniczenia w odniesieniu do prawa do zwielokrotniania na dowolnych nośnikach przez osobę fizyczną do prywatnego użytku i do celów ani bezpośrednio, ani pośrednio handlowych, pod warunkiem że podmioty praw autorskich otrzymają godziwą rekompensatę.

UrhG art. 54

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

Obowiązek zapłaty wynagrodzenia przez producentów urządzeń i nośników danych.

Pomocnicze

Dyrektywa 2001/29/WE art. 2

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym

UrhG art. 53

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

UrhG art. 54b

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Niemcy)

Obowiązek zapłaty wynagrodzenia przez dystrybutora lub importera.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość nakładania obowiązku zapłaty rekompensaty na producentów, importerów i dystrybutorów nośników danych, nawet jeśli są one sprzedawane profesjonalnym nabywcom, ze względu na praktyczne trudności w identyfikacji użytkowników i celu kopiowania. Istnienie wzruszalnego domniemania wykorzystania nośników do prywatnego kopiowania. Możliwość przeniesienia ciężaru opłaty na nabywców końcowych. Dopuszczalność systemów zwolnienia lub zwrotu opłaty w przypadkach, gdy prywatne kopiowanie jest wykluczone lub szkoda jest niewielka.

Godne uwagi sformułowania

właściwa równowaga praw i interesów między różnymi kategoriami podmiotów praw autorskich, jak również między nimi a użytkownikami godziwa rekompensata, uwzględniająca zastosowanie lub niezastosowanie środków technologicznych wzruszalne domniemanie wykorzystywania takich nośników do sporządzania kopii na użytek prywatny praktyczne trudności związane z ustaleniem takiego użytku prywatnego i z identyfikacją użytkownika końcowego prawo do zwrotu, jeżeli rekompensata nie jest należna, jak ma to miejsce w szczególności w przypadku, gdy taki sprzęt, urządzenia lub nośniki są dostarczane osobom innym niż osoby fizyczne do celów ewidentnie innych niż sporządzanie kopii na użytek prywatny

Skład orzekający

O. Spineanu-Matei

prezeska izby

S. Rodin

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29/WE w kontekście opłat za kopiowanie na użytek prywatny, zwłaszcza w relacjach z profesjonalnymi nabywcami nośników danych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy UE i jej implementacji w prawie krajowym. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych dotyczących mechanizmów zwolnienia lub zwrotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska kopiowania danych i jego konsekwencji prawnych, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, w tym prawników i konsumentów.

Czy płacisz za kopiowanie na użytek prywatny, nawet kupując sprzęt firmowy? TSUE wyjaśnia zasady.

Sektor

IT/technologie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI