C-819/21

Trybunał Sprawiedliwości2023-11-09
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
wzajemne uznawaniewykonanie wyrokuprawa podstawowerzetelny procespaństwo prawnesystemowe nieprawidłowościdecyzja ramowaTSUEPolskaNiemcy

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że sąd wykonujący może odmówić uznania i wykonania wyroku innego państwa członkowskiego, jeśli istnieją dowody na systemowe naruszenia praworządności i rzetelnego procesu w państwie wydającym wyrok, które mogły wpłynąć na indywidualną sprawę skazanego.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykonanie w Niemczech polskiego wyroku skazującego M.D. na karę pozbawienia wolności. Niemiecki sąd odsyłający pytał, czy może odmówić wykonania wyroku, jeśli istnieją dowody na systemowe nieprawidłowości w polskim sądownictwie naruszające prawo do rzetelnego procesu. Trybunał wyjaśnił, że sąd wykonujący może odmówić wykonania wyroku, ale musi przeprowadzić dwuetapowe badanie, oceniając istnienie systemowych naruszeń oraz ich konkretny wpływ na sytuację skazanego w momencie wydania wyroku.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni decyzji ramowej 2008/909/WSiSW w związku z art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa dotyczyła wniosku o uznanie i wykonanie w Niemczech wyroku skazującego M.D. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną przez polski sąd. Niemiecki sąd odsyłający (Landgericht Aachen) miał wątpliwości, czy może odmówić wykonania wyroku, powołując się na naruszenie przez Polskę art. 47 Karty i zasady państwa prawnego (art. 2 TUE), ze względu na systemowe lub uogólnione nieprawidłowości w polskim systemie sądownictwa w dniach wydania wyroku i postanowienia o jego wykonaniu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że sąd wykonujący może odmówić uznania i wykonania wyroku innego państwa członkowskiego, jeżeli dysponuje przesłankami wskazującymi na istnienie w tym innym państwie systemowych i uogólnionych nieprawidłowości dotyczących prawa do rzetelnego procesu, między innymi w kwestii niezależności sądów, oraz na istnienie poważnych powodów, aby sądzić, że owe nieprawidłowości mogły mieć konkretny wpływ na postępowanie karne, które toczyło się wobec osoby zainteresowanej. Ocena ta powinna być dokonana w odniesieniu do sytuacji panującej w państwie wydającym wyrok do dnia wydania wyroku skazującego, a w przypadku uchylenia warunkowego zawieszenia wykonania kary, również do dnia wydania nowego wyroku skazującego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd wykonujący może odmówić uznania i wykonania wyroku, jeśli istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na systemowe lub uogólnione nieprawidłowości w państwie wydającym wyrok, które mogą naruszyć prawo do rzetelnego procesu, a także poważne powody, by sądzić, że te nieprawidłowości miały konkretny wpływ na postępowanie wobec skazanego.

Uzasadnienie

Decyzja ramowa 2008/909, podobnie jak decyzja ramowa 2002/584, musi być interpretowana w świetle praw podstawowych. W wyjątkowych okolicznościach, gdy istnieją dowody na systemowe naruszenia praworządności i rzetelnego procesu w państwie wydającym wyrok, sąd wykonujący może odmówić jego uznania. Wymaga to jednak dwuetapowego badania: najpierw oceny istnienia systemowych nieprawidłowości, a następnie sprawdzenia ich konkretnego wpływu na indywidualną sprawę skazanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Staatsanwaltschaft Aachenorgan_krajowywnioskodawca
M.D.osoba_fizycznaosoba skazana
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Decyzja ramowa 2008/909 art. 3 § 4

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Decyzja ramowa nie narusza obowiązku poszanowania praw podstawowych i podstawowych zasad prawnych określonych w art. 6 TUE.

Decyzja ramowa 2008/909 art. 8

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Organ wykonujący jest zasadniczo zobowiązany do uwzględnienia wniosku o uznanie wyroku i wykonanie kary, chyba że zachodzą podstawy odmowy.

Karta art. 47 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo podstawowe do rzetelnego procesu przed niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy.

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada państwa prawnego.

TUE art. 6

Traktat o Unii Europejskiej

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2008/909 art. 9

Decyzja ramowa Rady 2008/909/WSiSW

Decyzja ramowa 2002/584

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie systemowych lub uogólnionych nieprawidłowości w państwie wydającym wyrok, które naruszają prawo do rzetelnego procesu i zasadę państwa prawnego, może stanowić podstawę do odmowy wykonania wyroku przez sąd wykonujący. Ocena tych nieprawidłowości powinna uwzględniać ich potencjalny konkretny wpływ na indywidualną sprawę skazanego. Kluczowe jest ustalenie sytuacji w państwie wydającym wyrok do dnia wydania wyroku skazującego.

Godne uwagi sformułowania

systemowe lub uogólnione nieprawidłowości rzeczywiste ryzyko naruszenia prawa podstawowego do rzetelnego procesu dwuetapowe badanie konkretny wpływ na sytuację osoby skazanej zasada wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

O. Spineanu-Matei

sędzia

J.-C. Bonichot

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu, w jakim sądy wykonujące mogą badać praworządność i rzetelność procesu w państwach członkowskich przy wykonywaniu wyroków skazujących."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonania wyroków skazujących w ramach decyzji ramowej 2008/909/WSiSW; wymaga indywidualnej oceny ryzyka w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli UE w kontekście współpracy sądowej między państwami członkowskimi, a także kwestii praworządności w jednym z państw członkowskich, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Czy polski wyrok skazujący może nie zostać wykonany w Niemczech z powodu problemów z praworządnością w Polsce?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI