C-817/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-06-21
cjeuprawo_ue_ogolneochrona_danych_osobowychWysokatrybunal
ochrona danychRODOPNRprawa podstawoweprywatnośćbezpieczeństwoterroryzmprzestępczośćproporcjonalnośćlegalność

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dyrektywa PNR jest ważna, ale jej stosowanie, zwłaszcza do lotów wewnątrzunijnych, musi być proporcjonalne i zgodne z prawami podstawowymi, a przepisy krajowe muszą precyzyjnie określać zakres przetwarzania danych.

Sprawa dotyczyła ważności dyrektywy PNR w kontekście ochrony danych osobowych i praw podstawowych. Trybunał uznał, że dyrektywa PNR jest ważna, ale jej stosowanie musi być zgodne z zasadą proporcjonalności i prawami podstawowymi, zwłaszcza w odniesieniu do lotów wewnątrzunijnych. Podkreślono konieczność jasnego i precyzyjnego określenia zakresu zbieranych danych oraz celów ich przetwarzania, a także zapewnienia odpowiednich gwarancji proceduralnych i kontrolnych.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. rozpatrzył pytania prejudycjalne dotyczące wykładni i ważności dyrektywy PNR (Passenger Name Record) w kontekście ochrony danych osobowych i praw podstawowych. Sprawa dotyczyła zgodności belgijskiej ustawy o przetwarzaniu danych pasażerów z prawem UE i konstytucją. Trybunał stwierdził, że dyrektywa PNR jest ważna, ale jej stosowanie musi być zgodne z zasadą proporcjonalności i prawami podstawowymi, zwłaszcza w odniesieniu do lotów wewnątrzunijnych. Podkreślono, że przepisy krajowe muszą precyzyjnie określać zakres zbieranych danych, cele ich przetwarzania oraz zapewnić odpowiednie gwarancje proceduralne i kontrolne, w tym niezależną kontrolę dostępu do danych. Trybunał wyjaśnił również zakres stosowania RODO w odniesieniu do przetwarzania danych PNR, wskazując, że RODO ma zastosowanie do przetwarzania przez podmioty prywatne oraz przez organy publiczne w celach innych niż te objęte dyrektywą 2016/680. W odniesieniu do lotów wewnątrzunijnych, Trybunał zaznaczył, że ich objęcie dyrektywą PNR wymaga od państw członkowskich oceny proporcjonalności i konieczności, a także ograniczenia czasowego i zakresowego, jeśli nie ma rzeczywistego i aktualnego zagrożenia terrorystycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (7)

Odpowiedź sądu

RODO ma zastosowanie do przetwarzania danych osobowych przez podmioty prywatne oraz przez organy publiczne w celach innych niż te objęte dyrektywą 2016/680. Nie ma zastosowania do przetwarzania danych objętego wyłącznie dyrektywą PNR, dokonywanego przez JIP lub właściwe organy w celach wskazanych w art. 1 ust. 2 tej dyrektywy.

Uzasadnienie

Trybunał rozróżnił cele dyrektyw API i 2010/65 (objęte RODO) od celów dyrektywy PNR (objętych dyrektywą 2016/680, a w przypadku przetwarzania przez podmioty prywatne - RODO). Podkreślono, że wyjątek z art. 2 ust. 2 lit. d) RODO dotyczy przetwarzania przez 'właściwe organy' do celów zapobiegania przestępczości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Ligue des droits humainsinneskarżący
Conseil des ministresorgan_krajowypozwany
Rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd duńskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd estońskiorgan_krajowyinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd hiszpańskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd cypryjskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd łotewskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd słowackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd fińskiorgan_krajowyinterwenient
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Europejski Inspektor Ochrony Danychinstytucja_ueinterwenient
Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (23)

Główne

RODO art. 2 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

Wyjątek z art. 2 ust. 2 lit. d) RODO dotyczy przetwarzania przez 'właściwe organy' do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania lub ścigania czynów zabronionych, lub wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom. RODO ma zastosowanie do przetwarzania przez podmioty prywatne oraz przez organy publiczne w celach innych niż te objęte dyrektywą 2016/680.

RODO art. 23 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

Ograniczenia praw i obowiązków wynikających z RODO muszą być przewidziane ustawą, szanować istotę praw podstawowych, być niezbędne i proporcjonalne do celów interesu ogólnego lub ochrony praw i wolności innych osób.

dyrektywa API art. 1

Dyrektywa Rady 2004/82/WE

Cel dyrektywy: zwalczanie nielegalnej imigracji i ulepszenie kontroli granicznej poprzez przesyłanie z wyprzedzeniem danych pasażerów przez przewoźników właściwym krajowym organom.

dyrektywa API art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 2004/82/WE

Dane osobowe przekazywane do kontroli granicznej mogą być wykorzystywane do celów wykonania prawa, z uwzględnieniem przepisów o ochronie danych.

dyrektywa 2010/65 art. 1 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/65/UE

Cel dyrektywy: uproszczenie i zharmonizowanie procedur administracyjnych w transporcie morskim poprzez upowszechnienie elektronicznej transmisji informacji i usprawnienie formalności sprawozdawczych.

dyrektywa PNR art. 1 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Dane PNR mogą być przetwarzane wyłącznie w celach zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania.

dyrektywa PNR art. 3 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Definicja 'pasażera' obejmuje każdą osobę przewożoną lub mającą być przewożoną, z wyjątkiem członków załogi.

dyrektywa PNR art. 6 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Cele przetwarzania danych PNR: identyfikacja osób wymagających dalszego sprawdzenia ze względu na możliwość udziału w przestępstwach terrorystycznych lub poważnej przestępczości, przekazywanie danych na uzasadniony wniosek właściwych organów, analiza danych do tworzenia nowych kryteriów oceny.

dyrektywa PNR art. 6 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Wstępna ocena danych PNR może obejmować porównanie z bazami danych lub przetwarzanie według wcześniej ustalonych kryteriów.

dyrektywa PNR art. 6 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Wstępna ocena musi być niedyskryminacyjna, ukierunkowana, proporcjonalna i szczegółowa, a kryteria nie mogą opierać się na cechach chronionych prawem.

dyrektywa PNR art. 12 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Dane PNR są zatrzymywane przez okres pięciu lat od przekazania ich do JIP.

dyrektywa PNR art. 12 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Pełne dane PNR po depersonalizacji mogą być ujawnione na podstawie zgody organu wymiaru sprawiedliwości lub innego właściwego organu krajowego, po spełnieniu warunków niezbędności i uzasadnienia.

dyrektywa PNR art. 13 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681

Zakaz przetwarzania danych PNR ujawniających rasę, pochodzenie etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych, stan zdrowia, życie seksualne lub orientację seksualną.

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się.

Karta art. 8 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do ochrony danych osobowych.

Karta art. 52 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw i wolności muszą być przewidziane ustawą, szanować ich istotę, być konieczne i proporcjonalne do celów interesu ogólnego lub ochrony praw i wolności innych osób.

Konstytucja art. 22

Konstytucja Belgii

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Ustawa z 25.12.2016 art. 2

Ustawa z dnia 25 grudnia 2016 r. o przetwarzaniu danych pasażerów

Ustawa dokonuje transpozycji dyrektyw API i PNR.

Ustawa z 25.12.2016 art. 3 § 1

Ustawa z dnia 25 grudnia 2016 r. o przetwarzaniu danych pasażerów

Ustawa określa obowiązki przewoźników i operatorów turystycznych związane z przekazywaniem danych pasażerów.

Ustawa z 25.12.2016 art. 8 § 1

Ustawa z dnia 25 grudnia 2016 r. o przetwarzaniu danych pasażerów

Dane pasażerów są przetwarzane w celu prowadzenia dochodzeń dotyczących przestępstw, zadań służb wywiadowczych i bezpieczeństwa, oraz ulepszenia kontroli na granicach i zwalczania nielegalnej imigracji.

Ustawa z 25.12.2016 art. 24 § 1

Ustawa z dnia 25 grudnia 2016 r. o przetwarzaniu danych pasażerów

Dane pasażerów są przetwarzane w celu dokonania wstępnej oceny pasażerów przed ich przyjazdem, wyjazdem lub przejazdem przez terytorium kraju w celu ustalenia, które osoby powinny podlegać bardziej szczegółowemu badaniu.

Pomocnicze

Karta art. 45

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich.

Decyzja ramowa 2002/475 art. 1-4

Decyzja ramowa Rady 2002/475/WSiSW

Definicja przestępstw terrorystycznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa PNR jest ważna, ale jej stosowanie musi być zgodne z prawami podstawowymi i zasadą proporcjonalności. RODO ma zastosowanie do przetwarzania danych przez podmioty prywatne oraz przez organy publiczne w celach innych niż te objęte dyrektywą 2016/680. Stosowanie dyrektywy PNR do lotów wewnątrzunijnych wymaga oceny proporcjonalności i konieczności.

Odrzucone argumenty

Dyrektywa PNR jest nieważna z powodu naruszenia praw podstawowych. RODO nie ma zastosowania do przetwarzania danych PNR przez organy publiczne.

Godne uwagi sformułowania

ingerencja, nawet istotna, w prawa podstawowe ograniczyć do tego, co ściśle konieczne zasada proporcjonalności pełne poszanowanie praw podstawowych jasne i precyzyjne normy obiektywne kryteria indywidualna ocena niedyskryminacyjny charakter

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

S. Rodin

prezes_izby

I. Jarukaitis

prezes_izby

N. Jääskinen

prezes_izby

T. von Danwitz

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

F. Biltgen

sędzia

P. G. Xuereb

sędzia

N. Piçarra

sędzia

L. S. Rossi

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Wahl

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych w kontekście systemów masowego gromadzenia danych (PNR), zasady proporcjonalności i konieczności stosowania środków ingerujących w prawa podstawowe, zakres stosowania RODO w odniesieniu do przetwarzania danych do celów bezpieczeństwa publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy PNR i jej stosowania w kontekście belgijskiego prawa krajowego, ale jego zasady mają szersze zastosowanie do podobnych systemów przetwarzania danych w UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli (prywatność, ochrona danych) w kontekście nowoczesnych technologii i bezpieczeństwa publicznego, co czyni ją bardzo aktualną i interesującą dla szerokiego grona odbiorców.

Czy masowe gromadzenie danych pasażerów narusza Twoją prywatność? TSUE wyznacza granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI