C-811/23 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-01-29
cjeuprawo_ue_ogolnekarta praw podstawowychWysokatrybunal
prawo do bycia wysłuchanymzasada dobrej administracjiakty o charakterze generalnymśrodki indywidualnepolityka handlowacłaodwołanieTSUEKarta Praw Podstawowych

Podsumowanie

Trybunał uchylił wyrok Sądu, który stwierdził nieważność rozporządzenia Komisji nakładającego cła na amerykańskie zapalniczki, uznając, że prawo do bycia wysłuchanym nie ma zastosowania do aktów o charakterze generalnym, nawet jeśli dotyczą one konkretnych podmiotów.

Komisja Europejska wniosła odwołanie od wyroku Sądu, który stwierdził nieważność rozporządzenia wykonawczego nakładającego dodatkowe cła na importowane ze Stanów Zjednoczonych zapalniczki (kod CN 9613 80 00). Sąd uznał, że Komisja naruszyła prawo do bycia wysłuchanym. Trybunał uchylił wyrok Sądu, stwierdzając, że prawo do bycia wysłuchanym, wynikające z Karty praw podstawowych, dotyczy jedynie środków indywidualnych, a nie aktów o charakterze generalnym, nawet jeśli mają one negatywny wpływ na konkretne przedsiębiorstwa. Sprawę skierowano do ponownego rozpoznania przez Sąd w zakresie pozostałych zarzutów.

Sprawa dotyczyła odwołania Komisji Europejskiej od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który stwierdził nieważność rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/502, nakładającego dodatkowe cła na importowane ze Stanów Zjednoczonych zapalniczki (kod CN 9613 80 00). Sąd uznał, że Komisja naruszyła prawo do bycia wysłuchanym, wynikające z art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, ponieważ nie umożliwiła indywidualnych konsultacji z producentami zapalniczek, mimo że rozporządzenie miało na nich negatywny wpływ. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując odwołanie Komisji, uchylił wyrok Sądu. Trybunał podkreślił, że prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie wyłącznie do środków indywidualnych, które mogą negatywnie wpłynąć na sytuację konkretnej osoby. Nie dotyczy ono aktów o charakterze generalnym, nawet jeśli mają one negatywny wpływ na interesy określonych podmiotów gospodarczych. W tym przypadku sporne rozporządzenie zostało uznane za akt o charakterze generalnym, ponieważ określało produkty (kod CN 9613 80 00) w sposób ogólny i abstrakcyjny, a jego celem było zrównoważenie koncesji handlowych. Sama okoliczność, że Komisja zidentyfikowała konkretnych producentów (Zippo Manufacturing Co.) i ich produkty, nie czyniła z rozporządzenia środka indywidualnego. Trybunał zaznaczył również, że legitymacja procesowa do zaskarżenia aktu o charakterze generalnym (na podstawie art. 263 TFUE) jest odrębną kwestią od prawa do bycia wysłuchanym. Dodatkowo, Trybunał uwzględnił drugi zarzut Komisji dotyczący naruszenia zasady ne ultra petita przez Sąd, który stwierdził nieważność rozporządzenia w szerszym zakresie, niż żądano w skardze. W związku z tym wyrok Sądu został uchylony w części dotyczącej stwierdzenia nieważności rozporządzenia oraz rozstrzygnięcia o kosztach, a sprawa została skierowana do ponownego rozpoznania przez Sąd w zakresie pozostałych zarzutów skargi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie wyłącznie do środków indywidualnych, a nie do aktów o charakterze generalnym, nawet jeśli te akty negatywnie wpływają na interesy konkretnych podmiotów.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych oraz zasada ogólna prawa do bycia wysłuchanym dotyczą postępowań zmierzających do wydania indywidualnych środków, które mogą negatywnie wpłynąć na sytuację prawną jednostki. Nie obejmują one procesu tworzenia aktów o charakterze generalnym, które stosują się do kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przepisy ramowe przyznają takie prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odwolanie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska (w odwołaniu)

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_uestrona wnosząca odwołanie
Zippo Manufacturing Co.spolkastrona skarżąca w pierwszej instancji
Zippo GmbHspolkastrona skarżąca w pierwszej instancji

Przepisy (11)

Główne

Karta art. 41 § ust. 2 lit. a)

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie do indywidualnych środków, które mogą negatywnie wpłynąć na sytuację jednostki, a nie do aktów o charakterze generalnym.

Rozporządzenie nr 654/2014 art. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 654/2014

Ustanawia zasady i procedury zapewniające skuteczne wykonywanie praw Unii w zakresie stosowania i egzekwowania zasad handlu międzynarodowego.

Rozporządzenie nr 654/2014 art. 3 § lit. c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 654/2014

Określa zakres stosowania rozporządzenia, w tym w zakresie równoważenia koncesji lub innych zobowiązań.

Rozporządzenie nr 654/2014 art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 654/2014

Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające odpowiednie środki polityki handlowej.

Rozporządzenie nr 2658/87 art. Nomenklatura scalona § podpozycja 9613 80 00

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87

Dotyczy 'pozostałych zapalniczek'.

Pomocnicze

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

TFUE art. 263 § akapit czwarty

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy legitymacji procesowej do zaskarżania aktów o charakterze generalnym.

Rozporządzenie nr 654/2014 art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 654/2014

Komisja dąży do uzyskania informacji i opinii dotyczących gospodarczych interesów Unii.

WTO art. Załącznik 1A

Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu

Porozumienie WTO w sprawie środków ochronnych art. 8 § ust. 2

Porozumienie w sprawie środków ochronnych (WTO)

Określa prawo poszkodowanych Członków do zawieszenia koncesji w przypadku braku porozumienia.

Porozumienie WTO w sprawie środków ochronnych art. 12 § ust. 3

Porozumienie w sprawie środków ochronnych (WTO)

Wymaga możliwości podjęcia uprzednich konsultacji z eksporterami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do bycia wysłuchanym nie ma zastosowania do aktów o charakterze generalnym, nawet jeśli negatywnie wpływają na konkretne podmioty. Sąd naruszył zasadę ne ultra petita, orzekając poza zakresem żądań skarżących.

Odrzucone argumenty

Sporne rozporządzenie było środkiem indywidualnym, a nie aktem o charakterze generalnym. Sąd prawidłowo ocenił naruszenie prawa do bycia wysłuchanym. Sąd prawidłowo stwierdził nieważność rozporządzenia w zakresie dotyczącym produktów objętych kodem CN 9613 80 00.

Godne uwagi sformułowania

prawo do bycia wysłuchanym [...] musi być przestrzegane w toku każdego postępowania w sprawie przyjęcia środka indywidualnego przeciwko danej osobie, który wpływa na nią negatywnie. Wspomniane postanowienie nie dotyczy natomiast procesu opracowywania aktów o charakterze generalnym. akt ma charakter generalny, jeżeli znajduje zastosowanie do sytuacji określonych obiektywnie i wywołuje skutki prawne względem kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny. sąd badający zgodność z prawem nie może orzekać ultra petita, orzeczona przez niego nieważność nie może wykraczać poza żądania strony skarżącej.

Skład orzekający

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

K. Lenaerts

prezes_izby

F. Schalin

sędzia

M. Gavalec

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania prawa do bycia wysłuchanym w kontekście aktów o charakterze generalnym oraz zasady ne ultra petita."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania środków polityki handlowej UE, ale zasady prawne są uniwersalne dla prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa proceduralnego (prawo do bycia wysłuchanym) w kontekście polityki handlowej UE i pokazuje, jak Trybunał interpretuje granice między aktami generalnymi a indywidualnymi. Ma znaczenie praktyczne dla firm.

Czy prawo do bycia wysłuchanym chroni przed cłami? TSUE wyjaśnia granice dla aktów generalnych UE.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę