C-810/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-02-05
cjeuswobody_rynkuzamowienia_publiczneWysokatrybunal
koncesjeprawo pierwszeństwaswoboda przedsiębiorczościrówne traktowanieprzetargfinansowanie projektówTFUEdyrektywa 2014/23

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo pierwszeństwa dla promotora w procedurze finansowania projektów narusza zasadę równego traktowania i swobodę przedsiębiorczości, jeśli pozwala mu na dostosowanie oferty po przetargu.

Sprawa dotyczyła prawa pierwszeństwa przyznanego promotorowi w procedurze udzielania koncesji na roboty budowlane we Włoszech. Promotor, który nie wygrał przetargu, mógł dostosować swoją ofertę do oferty najlepszego oferenta i uzyskać koncesję. Trybunał uznał, że takie prawo narusza zasadę równego traktowania wykonawców i swobodę przedsiębiorczości, ponieważ pozwala na modyfikację oferty po jej złożeniu i daje nieuzasadnioną przewagę jednemu z uczestników.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE dotyczących udzielania koncesji, w szczególności dyrektywy 2014/23/UE, oraz zasad swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE). Sprawa wywodziła się z postępowania we Włoszech, gdzie gmina Mediolan ogłosiła przetarg na koncesję na automatyczne toalety publiczne, z możliwością finansowania projektu przez podmiot prywatny (promotora). Włoskie przepisy pozwalały promotorowi, który nie wygrał przetargu, na skorzystanie z prawa pierwszeństwa i dostosowanie swojej oferty do oferty najlepszego oferenta, aby samemu uzyskać koncesję. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że takie prawo pierwszeństwa narusza zasadę równego traktowania wykonawców, gwarantowaną w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/23, ponieważ pozwala na modyfikację oferty po jej złożeniu i daje nieuzasadnioną przewagę promotorowi. Ponadto, narusza ono swobodę przedsiębiorczości (art. 49 TFUE), potencjalnie zniechęcając wykonawców z innych państw członkowskich do udziału w takich procedurach. Trybunał podkreślił, że elastyczność przyznana instytucjom zamawiającym w organizacji postępowań nie może prowadzić do naruszenia podstawowych zasad UE, takich jak równe traktowanie i przejrzystość. Prawo pierwszeństwa nie może być uzasadnione celami, które nie należą do katalogu określonego w art. 52 ust. 1 TFUE (porządek publiczny, bezpieczeństwo publiczne, zdrowie publiczne).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Prawo pierwszeństwa przyznane promotorowi procedury finansowania projektów, umożliwiające mu dostosowanie oferty do oferty wybranego pierwotnie oferenta i uzyskanie w ten sposób koncesji, stoi na przeszkodzie przepisom dyrektywy 2014/23/UE i art. 49 TFUE.

Uzasadnienie

Prawo pierwszeństwa narusza zasadę równego traktowania, ponieważ pozwala na modyfikację oferty po jej złożeniu i daje nieuzasadnioną przewagę promotorowi. Zniechęca również wykonawców z innych państw członkowskich do udziału w procedurze, naruszając tym samym swobodę przedsiębiorczości. Cele, które mogłyby uzasadniać takie ograniczenie, nie należą do kategorii wymienionych w art. 52 ust. 1 TFUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytanie prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
Urban Vision SpAspolkaskarżący
Comune di Milanoorgan_krajowypozwany
Digital Vox Srlspolkapozwany
A & C Network Srlspolkapozwany
Vox Communication Srlspolkainterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ustanawia swobodę przedsiębiorczości, która jest ograniczana przez prawo pierwszeństwa.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 3 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Nakłada obowiązek zapewnienia równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości w postępowaniach o udzielenie koncesji. Prawo pierwszeństwa narusza tę zasadę.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 5 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Definiuje koncesje na roboty budowlane i usługi, w tym przeniesienie ryzyka operacyjnego. Umowa w sprawie stanowi koncesję na roboty budowlane.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 41 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Wymaga oceny ofert w warunkach faktycznej konkurencji. Prawo pierwszeństwa narusza tę zasadę.

kodeks zamówień publicznych art. 183 § 15

Decreto legislativo n. 50 – Codice dei contratti pubblici

Włoski przepis ustanawiający procedurę finansowania projektów i prawo pierwszeństwa dla promotora. Został uznany za niezgodny z prawem UE.

Pomocnicze

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ustanawia swobodę świadczenia usług, ale nie ma zastosowania, gdy ma zastosowanie swoboda przedsiębiorczości.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 8 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Określa próg wartości koncesji (5 186 000 EUR), powyżej którego dyrektywa ma zastosowanie. W sprawie przekroczono ten próg.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 30 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Przyznaje instytucjom zamawiającym swobodę w organizowaniu procedur, ale z zastrzeżeniem zgodności z dyrektywą i zasadami przejrzystości i równego traktowania.

Dyrektywa 2014/23/UE art. 41 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji

Pozwala na wyjątkową zmianę kolejności kryteriów w przypadku innowacyjnych rozwiązań, ale wymaga przejrzystości i nie może prowadzić do dyskryminacji. Nie dotyczy sytuacji z prawa pierwszeństwa.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 12

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie usług na rynku wewnętrznym

Dotyczy wyboru spośród kilku kandydatów, ale nie zakazuje bezwzględnie prawa pierwszeństwa. Dyrektywa 2014/23/UE ma pierwszeństwo.

Codice civile art. 2578

Codice civile

Dotyczy praw własności intelektualnej w kontekście planu gospodarczo-finansowego.

konstytucja Republiki Włoskiej art. 118

Costituzione della Repubblica Italiana

Określa zasadę horyzontalnej pomocniczości, która była argumentem za uzasadnieniem prawa pierwszeństwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo pierwszeństwa narusza zasadę równego traktowania wykonawców, umożliwiając modyfikację oferty po jej złożeniu. Prawo pierwszeństwa narusza swobodę przedsiębiorczości, zniechęcając wykonawców z innych państw członkowskich. Cele, które mogłyby uzasadniać prawo pierwszeństwa, nie należą do kategorii wymienionych w art. 52 ust. 1 TFUE.

Odrzucone argumenty

Prawo pierwszeństwa jest zgodne z zasadą elastyczności w organizacji postępowań o udzielenie koncesji. Prawo pierwszeństwa wspiera inicjatywy sektora prywatnego i zasadę pomocniczości. Prawo pierwszeństwa jest zgodne z zasadą przejrzystości, gdyż jest ogłaszane w przetargu.

Godne uwagi sformułowania

Prawo pierwszeństwa narusza zasadę równego traktowania oferentów. Prawo pierwszeństwa może wywoływać skutki nie prokonkurencyjne, lecz przeciwnie, antykonkurencyjne. Zakres uznania przyznany instytucji zamawiającej w zakresie organizacji postępowań o udzielenie koncesji nie może być nieograniczony.

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

F. Schalin

sędzia

M. Gavalec

sprawozdawca

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad równego traktowania i swobody przedsiębiorczości w kontekście krajowych przepisów dotyczących koncesji i procedur finansowania projektów, zwłaszcza w odniesieniu do prawa pierwszeństwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury finansowania projektów z prawem pierwszeństwa dla promotora, ale zasady są szeroko stosowalne do innych postępowań o udzielenie koncesji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa UE (równe traktowanie, swoboda przedsiębiorczości) w kontekście zamówień publicznych i innowacyjnych form finansowania projektów, co jest istotne dla praktyków prawa zamówień publicznych i przedsiębiorców.

Prawo pierwszeństwa w przetargach? TSUE: To narusza zasady UE i ogranicza konkurencję!

Sektor

zamówienia publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI