C-810/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-06-21
cjeuprawo_ue_ogolnenieuczciwe warunki umowneWysokatrybunal
sądniezawisłośćbezstronnośćpraworządnośćPolskaTSUEodesłanie prejudycjalneochrona konsumentówprawo wekslowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości uznał wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego za oczywiście niedopuszczalny, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogu niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy (Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) w sprawie dotyczącej wykładni dyrektyw o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich i kredycie konsumenckim. Trybunał Sprawiedliwości, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, co czyni wniosek oczywiście niedopuszczalnym.

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez Sąd Najwyższy (Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) w Polsce. Wniosek miał na celu wykładnię dyrektyw dotyczących nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz umów o kredyt konsumencki. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, działając w trybie art. 53 § 2 regulaminu postępowania, uznał wniosek za oczywiście niedopuszczalny. Uzasadnienie opierało się na utrwalonym orzecznictwie Trybunału, zgodnie z którym przy ocenie, czy organ występujący z wnioskiem jest „sądem” w rozumieniu art. 267 TFUE, bierze się pod uwagę m.in. ustanowienie na podstawie ustawy, stały charakter, obligatoryjność jurysdykcji, kontradyktoryjność, stosowanie prawa i niezawisłość. Trybunał, odwołując się do wyroku w sprawie Krajowej Rady Sądownictwa oraz innych postanowień, stwierdził, że skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, który złożył wniosek, nie posiada statusu niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy. Wskazano, że okoliczności powołania sędziów do tej izby budzą uzasadnione wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności, co obala domniemanie spełniania wymogów sądowych. W związku z tym wniosek został odrzucony jako oczywiście niedopuszczalny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.

Uzasadnienie

Trybunał, opierając się na swoim orzecznictwie (w tym wyroku w sprawie Krajowej Rady Sądownictwa), stwierdził, że okoliczności powołania sędziów do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych budzą uzasadnione wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności, co obala domniemanie spełniania wymogów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

brak rozstrzygnięcia merytorycznego

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Generalnyorgan_krajowywnoszący odwołanie
Kancelaria B. sp. z o.o. sp. k.spolkastrona w postępowaniu głównym
R.G.osoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym

Przepisy (15)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definiuje pojęcie 'sądu' uprawnionego do zwrócenia się z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Wymaga od państw członkowskich zapewnienia środków niezbędnych do zapewnienia, by sądy i trybunały były niezawisłe i bezstronne.

Karta art. 47 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do rzetelnego procesu przed niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy.

Pomocnicze

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 53 § 2

Umożliwia Trybunałowi wydanie postanowienia z uzasadnieniem w przypadku oczywistej niedopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Dyrektywa Rady 93/13/EWG art. 1 § 1

Cel dyrektywy: zbliżenie przepisów dotyczących nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Dyrektywa Rady 93/13/EWG art. 3 § 1

Definicja nieuczciwego warunku umownego.

Dyrektywa Rady 93/13/EWG art. 6 § 1

Skutki nieuczciwych warunków: brak związania konsumenta.

Dyrektywa Rady 93/13/EWG art. 7 § 1

Obowiązek zapewnienia stosownych i skutecznych środków zapobiegania dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE art. 17 § 1

Przeniesienie praw z umowy o kredyt konsumencki na stronę trzecią.

pr. weksl. art. 103

Ustawa – Prawo wekslowe

Stosowanie przepisów o wekslu trasowanym do wekslu własnego.

pr. weksl. art. 10

Ustawa – Prawo wekslowe

Weksel niezupełny uzupełniony niezgodnie z porozumieniem.

pr. weksl. art. 11

Ustawa – Prawo wekslowe

Przeniesienie weksla przez indos.

pr. weksl. art. 17

Ustawa – Prawo wekslowe

Zarzuty przeciwko posiadaczowi weksla.

u.k.k. art. 41 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Wymóg klauzuli 'nie na zlecenie' dla weksla konsumenta zabezpieczającego kredyt.

u.k.k. art. 41 § 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

Odpowiedzialność kredytodawcy za szkodę konsumenta w przypadku zbycia weksla bez klauzuli 'nie na zlecenie'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skład orzekający Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy, co wynika z ustaleń Trybunału Sprawiedliwości w poprzednich sprawach dotyczących tej izby.

Godne uwagi sformułowania

oczywista niedopuszczalność niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy domniemanie spełniania wymogów sądowych może zostać obalone uzasadnione wątpliwości co do niepodatności owych sędziów i składu orzekającego na czynniki zewnętrzne

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

A. Prechal

sprawozdawczyni, prezes drugiej izby, pełniąca obowiązki sędziego siódmej izby

N. Wahl

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska TSUE w sprawie statusu Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jako niebędącej sądem w rozumieniu prawa UE, co ma kluczowe znaczenie dla dopuszczalności odesłań prejudycjalnych z Polski."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny statusu konkretnego składu sądu polskiego i dopuszczalności wniosków prejudycjalnych z tego organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a także wpływu tych kwestii na możliwość korzystania z mechanizmów ochrony prawnej na poziomie Unii Europejskiej.

TSUE: Polski Sąd Najwyższy nie jest sądem? Kluczowa decyzja o praworządności i dostępie do europejskiej sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI