C-81/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że w przypadku wadliwego pojazdu sprzedanego w jednym kraju UE i wydanego w innym, miejscem urzeczywistnienia się szkody, a tym samym właściwym sądem do rozpatrzenia sprawy, jest kraj wydania pojazdu.
Sprawa dotyczyła ustalenia właściwości sądu w sporze o szkodę wynikającą z zakupu samochodu kempingowego z wadliwym silnikiem (wyposażonym w urządzenie ograniczające emisję spalin). Umowa sprzedaży zawarta została w Niemczech, a pojazd wydano nabywcy w Austrii. Sąd najwyższy Austrii zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy miejscem urzeczywistnienia się szkody jest miejsce zawarcia umowy, miejsce wydania pojazdu, czy miejsce jego użytkowania. Trybunał orzekł, że jest to miejsce wydania pojazdu nabywcy, ponieważ tam wada ujawnia się i wywołuje szkodliwe skutki.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 7 pkt 2 rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji sądowej. Sprawa dotyczyła nabywcy (MA) z Austrii, który kupił samochód kempingowy od niemieckiego sprzedawcy. Pojazd został wydany w Austrii, a jego producentami (FCA Italy i FPT Industrial) są włoskie spółki. Nabywca twierdził, że silnik pojazdu był wyposażony w zabronione urządzenie ograniczające emisję spalin i wniósł pozew o odpowiedzialność deliktową do sądu w Salzburgu, argumentując, że szkoda urzeczywistniła się w Austrii. Pozwani podnieśli zarzut braku jurysdykcji, wskazując na wyrok TSUE w sprawie C-343/19 (VKI), który stanowił, że miejscem urzeczywistnienia się szkody jest miejsce zakupu pojazdu (w tym przypadku Niemcy). Sądy austriackie miały różne zdania. Sąd najwyższy Austrii, rozważając, że miejsce zawarcia umowy (Niemcy) różni się od miejsca wydania pojazdu (Austria), zwrócił się do TSUE. Pytanie dotyczyło tego, czy miejscem urzeczywistnienia się szkody jest miejsce zawarcia umowy, miejsce wydania pojazdu, czy miejsce jego użytkowania. Trybunał przypomniał, że art. 7 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012 wymaga ścisłego związku między sądem a sporem i powinien być interpretowany autonomicznie. Pojęcie „miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę” obejmuje zarówno miejsce wystąpienia szkody, jak i miejsce zdarzenia ją powodującego. W kontekście wadliwego produktu, szkoda pierwotna (utrata wartości pojazdu) urzeczywistnia się w momencie zakupu. TSUE, opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie (wyrok VKI), stwierdził, że w sytuacji, gdy umowa sprzedaży została zawarta w jednym państwie członkowskim, a pojazd wydano nabywcy w innym, miejscem urzeczywistnienia się szkody jest państwo, w którym pojazd został wydany. Uzasadniono to tym, że tam wada ujawnia się i wywołuje szkodliwe skutki, a także zapewnia to przewidywalność jurysdykcji dla producentów, którzy mogą racjonalnie przewidzieć pozwanie ich w krajach, gdzie ich produkty są sprzedawane i wydawane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Art. 7 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy pojazd, który miał zostać wyposażony przez producenta w pierwszym państwie członkowskim w zabronione urządzenie ograniczające skuteczność działania układów kontroli emisji zanieczyszczeń, był przedmiotem umowy sprzedaży zawartej w drugim państwie członkowskim i został wydany nabywcy w trzecim państwie członkowskim, miejsce urzeczywistnienia się szkody w rozumieniu tego przepisu znajduje się w tym ostatnim państwie członkowskim (miejscu wydania pojazdu).
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że szkoda polegająca na utracie wartości pojazdu z powodu wady jest szkodą pierwotną, która nie ma charakteru czysto finansowego. W związku z tym, miejsce urzeczywistnienia się szkody nie jest miejscem powstania zobowiązania finansowego, lecz miejscem, gdzie wada ujawnia się i wywołuje szkodliwe skutki. W przypadku pojazdu, jest to miejsce jego wydania nabywcy końcowemu, ponieważ tam następuje nabycie i ujawnienie się wady. Taka wykładnia zapewnia przewidywalność jurysdykcji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
powód (MA) w zakresie ustalenia jurysdykcji sądu austriackiego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| MA | osoba_fizyczna | powód |
| FCA Italy SpA | spolka | pozwany |
| FPT Industrial SpA | spolka | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § pkt 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Określa jurysdykcję szczególną w sprawach dotyczących czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego – przed sądami miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę. W przypadku wadliwego pojazdu sprzedanego w jednym kraju UE i wydanego w innym, miejscem tym jest kraj wydania pojazdu.
Rozporządzenie nr 715/2007 art. 5 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 715/2007
Zakazuje stosowania urządzeń ograniczających skuteczność działania układów kontrolujących emisje zanieczyszczeń.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Ogólna zasada jurysdykcji sądów miejsca zamieszkania pozwanego.
Rozporządzenie nr 1215/2012 § Motywy 15 i 16
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Podkreślają znaczenie przewidywalności jurysdykcji i ścisłego związku między sądem a sporem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szkoda wynikająca z wady pojazdu (utrata wartości) jest szkodą pierwotną, która urzeczywistnia się w momencie nabycia pojazdu. Miejsce urzeczywistnienia się szkody powinno być miejscem, gdzie wada ujawnia się i wywołuje szkodliwe skutki dla nabywcy. W przypadku zakupu pojazdu z wadą, która została zamontowana przez producenta, miejscem tym jest miejsce wydania pojazdu nabywcy końcowemu. Taka wykładnia zapewnia przewidywalność jurysdykcji dla producentów, którzy mogą racjonalnie przewidzieć pozwanie ich w krajach, gdzie ich produkty są wydawane.
Odrzucone argumenty
Miejsce zawarcia umowy sprzedaży powinno decydować o jurysdykcji. Miejsce powstania zobowiązania do zapłaty różnicy między ceną a wartością pojazdu powinno decydować o jurysdykcji (argumentacja dla szkody czysto finansowej). Miejsce użytkowania pojazdu powinno decydować o jurysdykcji.
Godne uwagi sformułowania
miejsce, w którym nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę szkoda pierwotna, która nie ma charakteru czysto majątkowego szkoda urzeczywistnia się dopiero w chwili zakupu pojazdu dotkniętego wadą miejsce, w którym wada tego pojazdu [...] ujawnia się i wywołuje szkodliwe skutki wobec nabywcy końcowego, czyli miejsce, w którym pojazd został mu wydany producent [...] musi również liczyć się z tym, że zostanie pozywany przed sądami państw członkowskich, w których wprowadzone do obrotu pojazdy zostały wydane nabywcom końcowym.
Skład orzekający
O. Spineanu-Matei
prezes izby
J.-C. Bonichot
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów w sprawach o szkody konsumenckie dotyczące produktów (zwłaszcza pojazdów) zakupionych transgranicznie, gdy miejsce zawarcia umowy, wydania i użytkowania produktu się różnią."
Ograniczenia: Dotyczy głównie jurysdykcji w sprawach o czyny niedozwolone na gruncie Rozporządzenia Bruksela I bis. Interpretacja może być różna w zależności od specyfiki szkody i produktu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'dieselgate' i jego konsekwencji prawnych dla konsumentów kupujących samochody w UE. Wykładnia przepisów o jurysdykcji ma praktyczne znaczenie dla konsumentów i przedsiębiorców.
“Kupiłeś auto z wadą w innym kraju UE? Wiemy, gdzie możesz dochodzić odszkodowania!”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI