C-81/19
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że warunek umowny odzwierciedlający przepis prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym, nawet jeśli nie był indywidualnie negocjowany, nie podlega kontroli dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście umowy kredytu denominowanego w walucie obcej. Konsumenci kwestionowali warunek dotyczący spłaty kredytu w walucie obcej, twierdząc, że jest nieuczciwy i nie został indywidualnie negocjowany. Sąd odsyłający z Rumunii pytał, czy taki warunek, odzwierciedlający przepis prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym (dyspozytywnym), podlega kontroli dyrektywy. Trybunał stwierdził, że art. 1 ust. 2 dyrektywy wyłącza z jej zakresu takie warunki, nawet jeśli nie były indywidualnie negocjowane.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Curtea de Apel Cluj (sąd apelacyjny w Klużu, Rumunia) dotyczył wykładni dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Spór w postępowaniu głównym dotyczył umowy kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich, zawartej między konsumentami (NG i OH) a SC Banca Transilvania SA. Konsumenci podnosili, że warunek umowy wymagający spłaty kredytu w walucie obcej jest nieuczciwy, ponieważ nie został indywidualnie negocjowany i obciąża ich ryzykiem kursowym. Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy taki warunek, odzwierciedlający rumuński przepis kodeksu cywilnego o charakterze względnie obowiązującym (dyspozytywnym), podlega kontroli dyrektywy 93/13. Trybunał Sprawiedliwości, analizując art. 1 ust. 2 dyrektywy, przypomniał, że wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy dotyczy warunków odzwierciedlających przepisy ustawowe lub wykonawcze, które mają charakter bezwzględnie wiążący. Jednakże, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i celem dyrektywy, sformułowanie „obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze” obejmuje również zasady względnie wiążące, które stosuje się w braku odmiennych uzgodnień między stronami. Trybunał podkreślił, że fakt, iż warunek nie był indywidualnie negocjowany, nie ma wpływu na jego wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy, jeśli odzwierciedla przepis dyspozytywny. W związku z tym, Trybunał orzekł, że warunek umowny, który nie był indywidualnie negocjowany, ale odzwierciedla zasadę prawa krajowego stosowaną z zastrzeżeniem odmiennych uzgodnień, nie jest objęty zakresem stosowania dyrektywy 93/13. W konsekwencji, pytania dotyczące oceny nieuczciwego charakteru warunku oraz jego wpływu na umowę pozostały bez odpowiedzi, gdyż sprawa nie wchodziła w zakres stosowania dyrektywy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, taki warunek nie jest objęty zakresem stosowania dyrektywy 93/13/EWG na podstawie art. 1 ust. 2 tej dyrektywy.
Uzasadnienie
Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 wyłącza z jej zakresu warunki umowne odzwierciedlające przepisy ustawowe lub wykonawcze. Wyłączenie to, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i celem dyrektywy, obejmuje również przepisy o charakterze względnie obowiązującym (dyspozytywnym), które stosuje się w braku odmiennych uzgodnień między stronami. Fakt, że warunek nie był indywidualnie negocjowany, nie wpływa na jego wyłączenie, jeśli odzwierciedla przepis dyspozytywny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| NG | osoba_fizyczna | skarżący |
| OH | osoba_fizyczna | skarżący |
| SC Banca Transilvania SA | spolka | pozwany |
| rząd rumuński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy warunki umowne odzwierciedlające przepisy ustawowe lub wykonawcze, w tym przepisy o charakterze względnie obowiązującym (dyspozytywnym), które stosuje się w braku odmiennych uzgodnień między stronami.
Cod Civil art. 1578
Kodeks cywilny (Rumunia)
Zasada nominalizmu pieniężnego, zgodnie z którą dłużnik zwraca kwotę pożyczki w walucie użytej w momencie płatności. W niniejszej sprawie uznany za przepis o charakterze względnie obowiązującym.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § ust. 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Określa przesłanki uznania warunku umownego za nieuczciwy (brak indywidualnych negocjacji, sprzeczność z wymogami dobrej wiary, znacząca nierównowaga praw i obowiązków ze szkodą dla konsumenta).
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § ust. 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Określa domniemanie braku indywidualnych negocjacji dla warunków sporządzonych wcześniej i przedstawionych w formie umowy standardowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunek umowny odzwierciedlający przepis prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym (dyspozytywnym) nie podlega kontroli dyrektywy 93/13/EWG, nawet jeśli nie był indywidualnie negocjowany.
Godne uwagi sformułowania
„obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze” obejmuje również zasady, które zgodnie z prawem krajowym będą stosowane między umawiającymi się stronami, w sytuacji gdy nie dokonano żadnych innych uzgodnień wyłączenie z zakresu stosowania przepisów dyrektywy 93/13 jest uzasadnione okolicznością, iż można zazwyczaj zasadnie przypuszczać, że ustawodawca krajowy dokonał wyważenia ogółu praw i obowiązków stron niektórych umów fakt, że warunek umowny odzwierciedlający jeden z przepisów, o których mowa w art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13, nie był indywidualnie negocjowany, nie ma wpływu na jego wyłączenie z zakresu stosowania tej dyrektywy.
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes izby
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes Trybunału, pełniąca obowiązki sędziego pierwszej izby
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sędzia
N. Jääskinen
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG w kontekście przepisów krajowych o charakterze dyspozytywnym (względnie obowiązującym) i ich wpływu na możliwość kontroli nieuczciwych warunków umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której warunek umowny odzwierciedla przepis prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym. Nie wyłącza możliwości kontroli nieuczciwych warunków, które nie odzwierciedlają takich przepisów lub gdy przepis krajowy ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zakresu stosowania dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wyjaśnia, kiedy krajowe przepisy dyspozytywne mogą wyłączać ochronę konsumenta.
“Czy polskie przepisy dyspozytywne chronią banki przed zarzutem nieuczciwych klauzul w umowach kredytowych?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI