C-81/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2016-06-02
cjeupodatkipodatek akcyzowyWysokatrybunal
podatek akcyzowyprzemytodpowiedzialność solidarnauprawniony właściciel składudyrektywa 92/12/EWGzasada proporcjonalnościpewność prawawyroby tytoniowe

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE sprzeciwia się przepisom krajowym, które nakładają na uprawnionego właściciela składu podatek akcyzowy solidarną odpowiedzialność za kary pieniężne za przemyt, nawet jeśli nie był właścicielem towarów ani nie miał związku umownego ze sprawcami.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 92/12/EWG w kontekście greckich przepisów nakładających na uprawnionego właściciela składu podatkowego (Karelia AE) solidarną odpowiedzialność za zapłatę kar pieniężnych za przemyt wyrobów tytoniowych, które opuściły skład w procedurze zawieszenia podatku akcyzowego. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy takie przepisy są zgodne z zasadami pewności prawa i proporcjonalności. Trybunał uznał, że prawo UE sprzeciwia się takiej odpowiedzialności, jeśli nie jest ona jasno przewidziana i nie daje właścicielowi możliwości uwolnienia się od niej poprzez wykazanie braku winy lub możliwości powiązania z działaniami sprawców.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez grecki Symvoulio tis Epikrateias dotyczył wykładni dyrektywy Rady 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym. Sprawa rozpatrywana była w kontekście sporu pomiędzy spółką Kapnoviomichania Karelia AE (Karelia), posiadającą status uprawnionego właściciela składu podatkowego, a greckim ministrem finansów. Karelia miała zamiar wywozu wyrobów tytoniowych objętych procedurą zawieszenia podatku akcyzowego do Bułgarii. Ładunek jednak zaginął, a dochodzenie celne wykazało, że został przeładowany i przeznaczony do przemytu. Greckie organy celne uznały Karelię za solidarnie odpowiedzialną za zapłatę podatku akcyzowego oraz kar pieniężnych nałożonych na sprawców przemytu. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę Karelii, uznając brak podstaw do przypisania jej odpowiedzialności. Sąd apelacyjny zmienił to rozstrzygnięcie, uznając Karelię za odpowiedzialną. Sąd kasacyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy dyrektywa 92/12, w świetle zasad pewności prawa i proporcjonalności, sprzeciwia się przepisom krajowym (art. 108 greckiego kodeksu celnego), które pozwalają na pociągnięcie uprawnionego właściciela składu do solidarnej odpowiedzialności za zapłatę kar pieniężnych za przemyt, nawet jeśli nie był on właścicielem towarów ani nie miał umownego związku ze sprawcami. Trybunał, analizując przepisy dyrektywy, stwierdził, że choć ustanawia ona obiektywną odpowiedzialność uprawnionego właściciela składu za zapłatę podatków akcyzowych, nie nakłada obowiązku solidarnej odpowiedzialności za kary pieniężne. Trybunał uznał, że prawo UE nie sprzeciwia się zasadniczo zaostrzeniu odpowiedzialności właściciela składu, pod warunkiem, że jest ona jasno przewidziana w prawie krajowym i daje mu możliwość uwolnienia się od niej poprzez wykazanie braku winy lub możliwości powiązania z działaniami sprawców. W przypadku greckich przepisów, które zdaniem sądu odsyłającego mogły prowadzić do odpowiedzialności solidarnej na zasadzie ryzyka, nawet bez możliwości uwolnienia się od niej, Trybunał orzekł, że są one sprzeczne z zasadami pewności prawa i proporcjonalności, ponieważ nie zapewniają wystarczającej przewidywalności i mogą nakładać nadmierne obciążenia finansowe na właściciela składu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektywa 92/12/EWG, w świetle zasad pewności prawa i proporcjonalności, sprzeciwia się uregulowaniu krajowemu, które pozwala na orzeczenie solidarnej odpowiedzialności za zapłatę kwot odpowiadających karom pieniężnym nałożonym w przypadku naruszenia popełnionego w trakcie przepływu towarów znajdujących się w procedurze zawieszenia podatków akcyzowych, w szczególności w stosunku do właścicieli tych towarów, jeżeli właściciele ci są powiązani ze sprawcami naruszenia stosunkiem umownym czyniącym tych sprawców ich pełnomocnikami, na podstawie którego to uregulowania uprawniony właściciel składu zostaje uznany za solidarnie odpowiedzialnego, bez możliwości uwolnienia się od tej odpowiedzialności poprzez przedstawienie dowodu na to, że nie można go w żaden sposób powiązać z działaniami sprawców naruszenia, za zapłatę wspomnianych kwot nawet wówczas, gdy zgodnie z prawem krajowym ów właściciel składu ani nie był właścicielem rzeczonych towarów w chwili popełnienia naruszenia, ani nie był związany ze sprawcami tego naruszenia stosunkiem umownym czyniącym tych sprawców jego pełnomocnikami.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że choć dyrektywa 92/12/EWG ustanawia obiektywną odpowiedzialność uprawnionego właściciela składu za zapłatę podatków akcyzowych, nie nakłada ona obowiązku solidarnej odpowiedzialności za kary pieniężne. Przepisy krajowe nakładające taką odpowiedzialność muszą być zgodne z zasadami pewności prawa i proporcjonalności. W analizowanym przypadku, odpowiedzialność ta nie była jasno przewidziana i nie dawała właścicielowi możliwości uwolnienia się od niej, co naruszało te zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Kapnoviomichania Karelia AEspolkawnoszący_odwołanie
Ypourgos Oikonomikonorgan_krajowypozwany
rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

Dyrektywa 92/12/EWG art. 1

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dyrektywa 92/12/EWG art. 3

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dyrektywa 92/12/EWG art. 4

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dyrektywa 92/12/EWG art. 5 § 2

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dyrektywa 92/12/EWG art. 6 § 1 lit. a

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dyrektywa 92/12/EWG art. 13

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dyrektywa 92/12/EWG art. 15 § 3 i 4

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dyrektywa 92/12/EWG art. 20 § 1 i 3

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Ustawa 2127/1993 art. 11 § 3

Ustawa 2127/1993

Ustawa 2127/1993 art. 67 § 5

Ustawa 2127/1993

kodeks celny art. 97 § 3 i 5

Kodeks celny

kodeks celny art. 99 § 2

Kodeks celny

kodeks celny art. 108

Kodeks celny

kodeks celny art. 109

Kodeks celny

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

kodeks celny art. 89 i nast.

Kodeks celny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy krajowe nakładające na uprawnionego właściciela składu solidarną odpowiedzialność za kary pieniężne za przemyt, bez możliwości uwolnienia się od niej, naruszają zasady pewności prawa i proporcjonalności. Dyrektywa 92/12/EWG nie nakłada obowiązku solidarnej odpowiedzialności za kary pieniężne, a jedynie za zapłatę podatków akcyzowych.

Odrzucone argumenty

Greckie przepisy celne, w tym art. 108, są zgodne z dyrektywą 92/12/EWG i zasadami prawa UE, ponieważ mają na celu zapewnienie skuteczności poboru podatków i kar oraz zapobieganie oszustwom podatkowym. Uprawniony właściciel składu, jako podmiot czerpiący korzyści z działalności gospodarczej, powinien ponosić odpowiedzialność za ryzyko związane z przepływem towarów, w tym za działania osób trzecich.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność obiektywna uprawnionego właściciela składu system odpowiedzialności na zasadach ryzyka poprzestaje na przejęciu odpowiedzialności za zapłatę podatków akcyzowych prawo Unii powinno być pewne, a jego stosowanie możliwe do przewidzenia przez podlegające mu podmioty przerzucenie odpowiedzialności za zapłatę podatku od wartości dodanej na osobę inną niż osoba zobowiązana do jego zapłaty [...] bez umożliwienia jej uwolnienia się od odpowiedzialności [...] należy uznać za niezgodne z zasadą proporcjonalności

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

C.G. Fernlund

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 92/12/EWG w kontekście odpowiedzialności podmiotów gospodarczych za naruszenia przepisów akcyzowych, zwłaszcza w odniesieniu do zasad pewności prawa i proporcjonalności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uprawnionego właściciela składu podatkowego w procedurze zawieszenia podatku akcyzowego i nie może być bezpośrednio przenoszone na inne rodzaje podatków lub inne sytuacje prawne bez analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności przedsiębiorców za działania osób trzecich w kontekście unikania opodatkowania, co jest aktualnym problemem prawnym i gospodarczym.

Czy możesz odpowiadać za przemyt, nawet jeśli nie jesteś winny? TSUE wyjaśnia granice odpowiedzialności właściciela składu podatkowego.

Zdanie odrębne

mniejszość składu sądu odsyłającego

Mniejszość sądu odsyłającego uważała, że uprawniony właściciel składu może ponosić solidarną odpowiedzialność wyłącznie za zapłatę podatków akcyzowych, a nie za zapłatę kar pieniężnych. Argumentowali, że przepisy dyrektywy 92/12 ani greckie rozporządzenie nie nakładają domniemania prawnego o działaniu sprawców jako pełnomocników właściciela składu, a zaostrzona odpowiedzialność naruszałaby zasadę pewności prawa i proporcjonalności.

Sektor

przemysł tytoniowy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI