C-806/18

Trybunał Sprawiedliwości2020-09-17

cjeuazyl_imigracjapowroty i wydaleniaWysokatrybunal

nielegalny pobytzakaz wjazdupowrótdyrektywa powrotowaprawo karneskutki prawnepaństwo trzecieTSUEwykładnia

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie karaniu za nielegalny pobyt obywatela państwa trzeciego, który nie opuścił terytorium UE, jeśli jest świadomy zakazu wjazdu, pod warunkiem, że prawo krajowe jest precyzyjne i nie penalizuje samego naruszenia zakazu wjazdu, który nie wszedł w życie.

Sprawa dotyczyła obywatela Algierii, JZ, który przebywał w Niderlandach mimo orzeczonego zakazu wjazdu, ale nigdy nie opuścił terytorium UE. Niderlandzkie prawo przewidywało karę pozbawienia wolności za taki pobyt. Hoge Raad der Nederlanden zapytał TSUE, czy takie uregulowanie jest zgodne z dyrektywą 2008/115/WE, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa, zgodnie z którym zakaz wjazdu wywołuje skutki prawne dopiero od chwili opuszczenia terytorium UE. Trybunał stwierdził, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie karaniu za nielegalny pobyt, jeśli nie jest on definiowany jako naruszenie zakazu wjazdu, który nie wszedł w życie, a prawo krajowe jest precyzyjne i przewidywalne.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Hoge Raad der Nederlanden w związku z postępowaniem karnym przeciwko JZ, obywatelowi Algierii, który przebywał w Niderlandach mimo orzeczonego zakazu wjazdu, ale nigdy nie opuścił terytorium Unii Europejskiej. Niderlandzkie prawo karne przewidywało karę pozbawienia wolności za taki pobyt, jeśli osoba była świadoma zakazu wjazdu. Sąd odsyłający powziął wątpliwość, czy takie uregulowanie jest zgodne z dyrektywą 2008/115/WE, w szczególności z art. 11, biorąc pod uwagę wcześniejsze orzecznictwo TSUE (wyrok Ouhrami), zgodnie z którym zakaz wjazdu wywołuje skutki prawne dopiero od momentu opuszczenia terytorium państw członkowskich. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przypomniał, że dyrektywa 2008/115/WE ma na celu ustanowienie wspólnych norm i procedur dotyczących powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, z poszanowaniem ich praw podstawowych i godności. Dyrektywa ta nie harmonizuje jednak przepisów państw członkowskich dotyczących samego pobytu cudzoziemców, co oznacza, że państwa członkowskie mogą kwalifikować nielegalny pobyt jako przestępstwo i przewidywać sankcje karne. Niemniej jednak, sankcje te nie mogą zagrażać realizacji celów dyrektywy ani pozbawiać jej skuteczności. TSUE orzekł, że dyrektywa 2008/115/WE nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które przewiduje karę pozbawienia wolności wobec nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego, nawet jeśli nie opuścił on terytorium UE, pod warunkiem, że zarzucane zachowanie jest definiowane jako nielegalny pobyt ze świadomością zakazu wjazdu (orzeczonego np. z powodu karalności lub zagrożenia dla porządku publicznego), a nie jako naruszenie samego zakazu wjazdu, który nie wszedł w życie. Kluczowe jest, aby prawo krajowe było wystarczająco dostępne, precyzyjne i przewidywalne, aby uniknąć arbitralności. W analizowanej sprawie, jeśli niderlandzki przepis penalizuje nielegalny pobyt ze świadomością zakazu wjazdu, a nie samo naruszenie zakazu, to może być zgodny z prawem UE, pod warunkiem spełnienia wymogów dotyczących precyzji i przewidywalności prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Prawo Unii nie stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu, pod warunkiem, że zarzucane zachowanie nie jest definiowane poprzez odniesienie do naruszenia zakazu wjazdu, który nie wszedł w życie, oraz że uregulowanie krajowe jest wystarczająco dostępne, precyzyjne i przewidywalne, aby uniknąć ryzyka arbitralności.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że zakaz wjazdu wywołuje skutki prawne dopiero od chwili opuszczenia terytorium UE. Dlatego też, jeśli obywatel państwa trzeciego nigdy nie opuścił terytorium UE, nie można mu zarzucić naruszenia zakazu wjazdu. Jednakże, prawo UE nie wyklucza możliwości karania za sam nielegalny pobyt, jeśli jest on świadomy orzeczonego zakazu wjazdu, pod warunkiem, że prawo krajowe jest precyzyjne i nie penalizuje naruszenia zakazu, który nie wszedł w życie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
JZ	osoba_fizyczna	oskarżony w postępowaniu głównym
Rząd niderlandzki	organ_krajowy	interwenient
Rząd czeski	organ_krajowy	interwenient
Rząd niemiecki	organ_krajowy	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (26)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 11 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Vw art. 66a § 7

Ustawa o cudzoziemcach z 2000 r. (Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000))

kodeks karny art. 197

Kodeks karny (Wetboek van Strafrecht)

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/115/WE art. 1

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 2

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 3

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 4

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 5

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3 § 6

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § 1

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § 6

Dyrektywa 2008/115/WE art. 7 § 1

Dyrektywa 2008/115/WE art. 7 § 4

Dyrektywa 2008/115/WE art. 8 § 1

Dyrektywa 2008/115/WE art. 8 § 3

Dyrektywa 2008/115/WE art. 11 § 2

Dyrektywa 2008/115/WE art. 11 § 3

Dyrektywa 2008/115/WE art. 20

Rozporządzenie 562/2006 art. 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 562/2006 z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)

Vw art. 61 § 1

Ustawa o cudzoziemcach z 2000 r. (Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000))

Vw art. 62 § 1

Ustawa o cudzoziemcach z 2000 r. (Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000))

Vw art. 62 § 2

Ustawa o cudzoziemcach z 2000 r. (Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000))

Vw art. 66 § 1

Ustawa o cudzoziemcach z 2000 r. (Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000))

Vw art. 66a § 4

Ustawa o cudzoziemcach z 2000 r. (Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000))

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 79 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE dopuszcza karanie za nielegalny pobyt, jeśli nie jest on definiowany jako naruszenie zakazu wjazdu, który nie wszedł w życie. Prawo krajowe musi być precyzyjne i przewidywalne, aby uniknąć arbitralności.

Odrzucone argumenty

Zakaz wjazdu wywołuje skutki prawne dopiero od chwili opuszczenia terytorium UE, co uniemożliwia karanie za jego naruszenie, jeśli osoba nigdy nie opuściła terytorium UE.

Godne uwagi sformułowania

zakaz wjazdu wywołuje skutki prawne dopiero od chwili, gdy obywatel państwa trzeciego rzeczywiście opuścił terytorium państw członkowskich nie można uznać, że zakaz ten został naruszony nie stoi ona na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego [...] pod warunkiem, że zarzucane zachowanie nie jest definiowane poprzez odniesienie do naruszenia tego zakazu wjazdu oraz że uregulowanie to jest wystarczająco dostępne, precyzyjne i przewidywalne w zakresie jego stosowania, tak aby uniknąć wszelkiego ryzyka arbitralności

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

I. Jarukaitis

sędzia

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sprawozdawca

C. Lycourgos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 11 dyrektywy 2008/115/WE w kontekście krajowych przepisów karnych dotyczących nielegalnego pobytu obywateli państw trzecich, którzy nie opuścili terytorium UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakaz wjazdu nie wszedł w życie z powodu nieopuszczenia terytorium UE. Wymaga oceny przez sąd krajowy, czy prawo krajowe spełnia wymogi precyzji i przewidywalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia granicznego między prawem migracyjnym a prawem karnym w UE, z praktycznymi implikacjami dla państw członkowskich i osób objętych zakazem wjazdu.

“Czy można karać za pobyt w UE, jeśli zakaz wjazdu nigdy nie wszedł w życie?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

nielegalny pobyt zakaz wjazdu powrót dyrektywa powrotowa prawo karne skutki prawne państwo trzecie TSUE wykładnia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI