C-804/18 i C-341/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-07-15

cjeuprawo_pracyrowne_traktowanieWysokatrybunal

dyskryminacjareligiaprzekonanianeutralnośćpolityka pracodawcywolność religiiprawo pracyTSUEdyrektywa 2000/78

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wewnętrzna polityka neutralności pracodawcy zakazująca noszenia symboli religijnych może być uzasadniona, jeśli jest stosowana konsekwentnie i jest niezbędna do ochrony uzasadnionych interesów pracodawcy, ale nie może stanowić bezpośredniej dyskryminacji.

Sprawa dotyczyła dwóch przypadków, w których pracownice noszące chusty islamskie zostały zobowiązane do ich zdjęcia przez pracodawców, powołujących się na politykę neutralności. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął, że wewnętrzna polityka neutralności pracodawcy, zakazująca noszenia widocznych symboli religijnych, nie stanowi bezpośredniej dyskryminacji, jeśli jest stosowana ogólnie i bez rozróżnienia. Jednakże, pośrednia dyskryminacja może być uzasadniona jedynie w przypadku rzeczywistej konieczności, proporcjonalności i spójności w jej stosowaniu, uwzględniając uzasadnione oczekiwania klientów i charakter działalności pracodawcy.

Sprawa C-804/18 i C-341/19 dotyczyła wykładni dyrektywy 2000/78/WE w sprawie równego traktowania w zatrudnieniu i pracy, w kontekście wewnętrznych regulacji pracodawców zakazujących noszenia widocznych symboli religijnych. W obu przypadkach pracownice, noszące chusty islamskie, zostały zobowiązane do ich zdjęcia przez pracodawców, którzy powołali się na politykę neutralności. Trybunał Sprawiedliwości UE (wielka izba) orzekł, że wewnętrzna regulacja przedsiębiorstwa zakazująca noszenia wszelkich widocznych symboli politycznych, światopoglądowych lub religijnych nie stanowi bezpośredniej dyskryminacji ze względu na religię lub przekonania, jeśli jest stosowana w sposób ogólny i bez rozróżnienia wobec wszystkich pracowników. Oznacza to, że pracodawca może wprowadzić taką politykę, nawet jeśli dotyka ona w praktyce osób o określonych przekonaniach religijnych, pod warunkiem, że zasada ta jest stosowana konsekwentnie do wszystkich. Jednakże, Trybunał podkreślił, że pośrednia dyskryminacja ze względu na religię lub przekonania może wystąpić, jeśli pozornie neutralny przepis lub praktyka prowadzi do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób o określonych przekonaniach. Taka dyskryminacja może być uzasadniona jedynie, gdy jest obiektywnie uzasadniona zasługującym na ochronę celem, a środki służące jego realizacji są właściwe i konieczne. W tym kontekście, wola pracodawcy prowadzenia polityki neutralności wobec klientów lub użytkowników może stanowić zasługujący na ochronę cel, ale musi być poparta rzeczywistą koniecznością, którą pracodawca musi wykazać. Konieczne jest uwzględnienie uzasadnionych oczekiwań klientów oraz charakteru działalności pracodawcy. Ponadto, polityka neutralności musi być stosowana spójnie i konsekwentnie, a zakaz noszenia symboli musi ograniczać się do tego, co ściśle konieczne, aby uniknąć negatywnych konsekwencji. Trybunał dodał, że krajowe przepisy chroniące wolność religii mogą być traktowane jako przepisy bardziej korzystne w rozumieniu art. 8 ust. 1 dyrektywy 2000/78, co pozwala sądom krajowym na uwzględnienie tych przepisów przy ocenie właściwego charakteru odmiennego traktowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli regulacja jest stosowana w sposób ogólny i bez rozróżnienia.

Uzasadnienie

Bezpośrednia dyskryminacja występuje, gdy osoba jest traktowana mniej przychylnie niż inna osoba w porównywalnej sytuacji z powodu religii lub przekonań. Regulacja zakazująca wszelkich widocznych symboli, stosowana ogólnie, nie wprowadza odmiennego traktowania opartego na kryterium nierozerwalnie związanym z religią lub przekonaniami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
IX	osoba_fizyczna	skarżący
WABE eV	inne	pozwany
MH Müller Handels GmbH	spolka	skarżący
MJ	osoba_fizyczna	pozwany
rząd grecki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
rząd polski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
rząd szwedzki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (19)

Główne

Dyrektywa 2000/78/WE art. 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Określa ogólne ramy dla walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Definiuje zasadę równego traktowania jako brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2 lit. a)

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Definiuje dyskryminację bezpośrednią jako mniej przychylne traktowanie osoby w porównywalnej sytuacji z powodu religii lub przekonań.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2 lit. b)

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Definiuje dyskryminację pośrednią jako pozornie neutralny przepis, kryterium lub praktykę, która może doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób danej religii lub przekonań, chyba że jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a środki są właściwe i konieczne.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § 1 lit. c)

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Stosuje dyrektywę do warunków zatrudnienia i pracy, w tym warunków zwalniania i wynagradzania.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 8 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Państwa członkowskie mogą przyjmować lub utrzymywać przepisy bardziej korzystne w celu ochrony zasady równego traktowania.

Karta art. 10

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do wolności myśli, sumienia i religii.

Karta art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej.

Karta art. 21

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji.

GG art. 4 § 1

Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland

Nienaruszalność wolności wyznania, sumienia, przekonań religijnych i światopoglądowych.

AGG art. 1