C-803/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-02-27

cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal

jurysdykcjaubezpieczeniarozporządzenie Bruksela I bisklauzula prorogacyjnaduże ryzykoochrona strony słabszejprawo prywatne międzynarodowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że klauzula prorogacyjna w umowie ubezpieczenia "dużego ryzyka" nie może być powoływana wobec ubezpieczonego, który nie jest profesjonalistą i nie zgodził się na nią.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów rozporządzenia Bruksela I bis w zakresie jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych. Sąd najwyższy Litwy zapytał, czy klauzula prorogacyjna w umowie ubezpieczenia "dużego ryzyka" może być powoływana wobec ubezpieczonego, który nie jest profesjonalistą, nie zgodził się na nią i ma siedzibę w innym państwie członkowskim. Trybunał uznał, że taka klauzula nie może być powoływana wobec ubezpieczonego, ponieważ celem przepisów o ubezpieczeniach jest ochrona strony słabszej, a ubezpieczony w tym przypadku nie jest profesjonalistą.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 15 pkt 5 i art. 16 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa rozpatrywana przez litewski sąd najwyższy dotyczyła sporu o wypłatę odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pomiędzy łotewskim ubezpieczycielem AAS „Balta” a litewską spółką UAB „Grifs AG”. Umowa ubezpieczenia obejmowała „duże ryzyko” i zawierała klauzulę prorogacyjną, zgodnie z którą wszelkie spory miały być rozstrzygane przez sąd łotewski. Ubezpieczony, spółka Grifs, nie była stroną tej klauzuli i nie wyraziła na nią zgody. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując przepisy rozporządzenia, podkreślił, że celem przepisów dotyczących jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych jest ochrona strony słabszej. Choć umowy dotyczące „dużych ryzyk” pozwalają na pewne odstępstwa od tych przepisów, Trybunał uznał, że klauzula prorogacyjna nie może być powoływana wobec ubezpieczonego, który nie jest profesjonalnym uczestnikiem rynku ubezpieczeniowego, nie zgodził się na nią i ma siedzibę w innym państwie członkowskim niż ubezpieczający i ubezpieczyciel. Ochrona słabszej strony jest nadrzędna, a ubezpieczony w tym przypadku nie był profesjonalistą, co uzasadniało zastosowanie przepisów o jurysdykcji na jego korzyść.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, klauzula prorogacyjna przewidziana w umowie ubezpieczenia obejmującej „duże ryzyko” nie może być powoływana wobec ubezpieczonego, który nie jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu w sektorze ubezpieczeń, który nie wyraził zgody na tę klauzulę i który ma miejsce zamieszkania względnie siedzibę w innym państwie członkowskim niż ubezpieczający i ubezpieczyciel.

Uzasadnienie

Celem przepisów o jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych jest ochrona strony słabszej. Choć umowy dotyczące "dużych ryzyk" dopuszczają pewne odstępstwa, ochrona ubezpieczonego, który nie jest profesjonalistą i nie zgodził się na klauzulę, jest nadrzędna. Rozszerzenie klauzuli na takie osoby osłabiłoby pewność prawa i cel ochrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

ubezpieczony (Grifs AG)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
AAS „Balta”	spolka	powód
UAB „Grifs AG”	spolka	pozwany
rząd litewski	inne	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient