C-802/23

Trybunał Sprawiedliwości2025-09-11
cjeuprawo_ue_ogolnezasada ne bis in idemWysokatrybunal
ne bis in idemzasada podwójnego karaniaprawo karneSchengenterroryzmtożsamość czynupaństwa członkowskieorzecznictwo TSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasada ne bis in idem chroni przed ponownym ściganiem za te same czyny terrorystyczne, nawet jeśli kwalifikacja prawna lub zakres odpowiedzialności różnią się między państwami członkowskimi.

Sprawa dotyczyła wykładni zasady ne bis in idem w kontekście oskarżenia MSIG w Hiszpanii o czyny terrorystyczne, za które została już skazana we Francji. Sąd odsyłający pytał, czy pojęcie 'tego samego czynu' obejmuje sytuacje, gdy skazanie dotyczyło 'uczestnictwa w związku terrorystycznym w celu przygotowania aktu terrorystycznego', a oskarżenie w Hiszpanii dotyczyło bezpośredniego sprawstwa tych samych aktów. Trybunał stwierdził, że zasada ta chroni przed ponownym ściganiem za te same zdarzenia, niezależnie od kwalifikacji prawnej, i nakazał sądowi hiszpańskiemu ocenę tożsamości czynów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Audiencia Nacional (Hiszpania) dotyczył wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS) oraz art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w sprawie zasady ne bis in idem. Postępowanie karne w Hiszpanii dotyczyło MSIG, oskarżonej o przestępstwa terrorystyczne związane z zamachem w Oviedo w 1997 r. MSIG została wcześniej skazana we Francji za uczestnictwo w związku terrorystycznym w celu przygotowania aktów terrorystycznych, a kary zostały połączone do odbycia 20 lat pozbawienia wolności. Hiszpańskie prawo nie pozwalało na połączenie kar z wyroków francuskich i hiszpańskich, co skutkowałoby łączną karą co najmniej 50 lat pozbawienia wolności. Sąd odsyłający pytał, czy w tej sytuacji zachodzi zasada ne bis in idem, czy brak możliwości uwzględnienia zagranicznych wyroków skazujących jest zgodny z prawem UE, oraz czy brak mechanizmów uwzględniania zagranicznych wyroków przy wymiarze kary jest dopuszczalny. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pierwsze pytanie, orzekł, że pojęcie 'tego samego czynu' w rozumieniu art. 54 KWUS i art. 50 Karty obejmuje czyny zarzucane w jednym państwie członkowskim, jeśli osoba została już skazana w innym państwie członkowskim za te same czyny, nawet jeśli kwalifikacja prawna (np. przygotowanie aktu terrorystycznego vs. bezpośrednie sprawstwo) lub zakres odpowiedzialności (np. przywódca vs. wykonawca) się różnią. Kluczowe jest, aby czyny te odnosiły się do tego samego zachowania tej samej osoby, które miało miejsce w tych samych ramach czasowych i były ze sobą nierozdzielnie związane. Trybunał podkreślił, że to sąd krajowy jest właściwy do oceny tożsamości czynów, ale dostarczył wskazówek interpretacyjnych. W związku z nowelizacją hiszpańskiego prawa, sąd odsyłający uznał pytania od drugiego do czwartego za bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pojęcie 'tego samego czynu' obejmuje takie sytuacje, jeśli czyny te odnoszą się do tego samego zachowania tej samej osoby, które miało miejsce w tych samych ramach czasowych i są ze sobą nierozdzielnie związane.

Uzasadnienie

Zasada ne bis in idem chroni przed ponownym ściganiem za te same zdarzenia, niezależnie od kwalifikacji prawnej lub chronionego interesu prawnego. Kluczowe jest ustalenie tożsamości zdarzenia, rozumianego jako całość konkretnych okoliczności, które są ze sobą nierozdzielnie związane w czasie i przestrzeni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
MSIGosoba_fizycznaoskarżony
Ministerio Fiscalorgan_krajowyudział
Rząd hiszpańskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd węgierskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

KWUS art. 54

Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen

Definiuje pojęcie 'tego samego czynu' na potrzeby zasady ne bis in idem.

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje zasadę ne bis in idem.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Ley Orgánica 7/2014 art. 14

Ustawa organiczna 7/2014

Hiszpańskie przepisy dotyczące uwzględniania wyroków skazujących z innych państw członkowskich.

Decyzja ramowa 2002/584

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Dotyczy europejskiego nakazu aresztowania.

Decyzja ramowa 2008/675

Decyzja ramowa Rady 2008/675/WSiSW

Dotyczy uwzględniania wyroków skazujących zapadłych w państwach członkowskich UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada ne bis in idem chroni przed ponownym ściganiem za te same czyny, niezależnie od ich kwalifikacji prawnej. Tożsamość czynu oznacza tożsamość zdarzenia, rozumianego jako całość konkretnych okoliczności, które są ze sobą nierozdzielnie związane w czasie i przestrzeni. Różnice w kwalifikacji prawnej lub chronionym interesie prawnym między państwami członkowskimi nie wyłączają stosowania zasady ne bis in idem.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'tego samego czynu' należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono czyny zarzucane danej osobie w ramach postępowania karnego wszczętego w jednym z państw członkowskich z powodu aktów terrorystycznych, jeżeli osoba ta została już skazana w innym państwie członkowskim z powodu tych samych aktów, ze względu na akty polegające na uczestnictwie w związku terrorystycznym w celu przygotowania aktu terrorystycznego. przesłanka 'idem' wymaga tożsamości zdarzenia. zasada ne bis in idem nie znajduje zastosowania, w przypadku gdy rozpatrywane czyny są nie tożsame, lecz jedynie podobne. czynami rozumianymi jako zdarzenia, niezależnie od ich kwalifikacji prawnej lub chronionego interesu prawnego.

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

T. von Danwitz

sprawozdawca, wiceprezes Trybunału

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście transgranicznych postępowań karnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących terroryzmu i różnic w kwalifikacji prawnej czynów między państwami członkowskimi."

Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny tożsamości czynów przez sąd krajowy, uwzględniając wszystkie dostępne informacje z postępowania zagranicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawnej (ne bis in idem) w kontekście poważnych przestępstw terrorystycznych i komplikacji wynikających z jurysdykcji wielu państw członkowskich UE. Pokazuje, jak prawo UE stara się zapewnić spójność i sprawiedliwość w transgranicznych sprawach karnych.

Czy można być sądzonym dwa razy za ten sam akt terrorystyczny w UE? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI