C-80/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-10-09
cjeuprawo_ue_ogolneochrona_konsumentowWysokatrybunal
kredyt konsumenckicesja wierzytelnościnieuczciwe warunkiochrona konsumentasądowe badanie z urzęduprawo prejudycjalneTSUE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że art. 22 ust. 2 dyrektywy o kredycie konsumenckim nie stoi na przeszkodzie cesji wierzytelności konsumenta na rzecz osoby trzeciej, a sąd nie ma obowiązku z urzędu badać nieuczciwości warunków umowy cesji, gdy spór dotyczy wierzytelności, a nie samej cesji.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o kredycie konsumenckim i dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich. Sąd krajowy pytał, czy konsument może przenieść swoje prawa wynikające z umowy kredytu na osobę trzecią oraz czy sąd ma obowiązek z urzędu badać nieuczciwość warunków umowy cesji. TSUE stwierdził, że cesja wierzytelności jest dopuszczalna, a sąd nie musi badać z urzędu umowy cesji, jeśli spór dotyczy wierzytelności, a nie samej umowy cesji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 22 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Spór w postępowaniu głównym dotyczył wierzytelności konsumenta wobec banku, która została scedowana na rzecz spółki prawa polskiego. Sąd krajowy pytał, czy zakaz zrzekania się praw przez konsumenta (art. 22 ust. 2 dyrektywy 2008/48) obejmuje również cesję wierzytelności na osobę trzecią. TSUE, powołując się na cel ochrony konsumentów i analogię do orzecznictwa dotyczącego praw pasażerów, orzekł, że art. 22 ust. 2 dyrektywy 2008/48 nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym umożliwiającym taką cesję. Drugie pytanie dotyczyło obowiązku sądu krajowego do zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umowy cesji, gdy spór dotyczy wierzytelności, a nie samej umowy cesji. TSUE stwierdził, że obowiązek ten dotyczy umów będących przedmiotem sporu i sytuacji nierównowagi między konsumentem a przedsiębiorcą. W przypadku sporu między dwoma przedsiębiorcami (cesjonariuszem a dłużnikiem), sąd nie ma takiego obowiązku, ponieważ nie występuje tu nierównowaga charakterystyczna dla relacji konsument-przedsiębiorca. TSUE podkreślił jednak, że stosowanie krajowych przepisów proceduralnych nie może uniemożliwiać lub nadmiernie utrudniać wykonywania praw przyznanych przez dyrektywę 93/13 i sąd powinien czuwać, aby konsument nie poniósł szkody z powodu braku możliwości przedstawienia swoich argumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 22 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE nie stoi na przeszkodzie takim przepisom prawa krajowego.

Uzasadnienie

Cel dyrektywy 2008/48/WE, jakim jest ochrona konsumentów, nie stoi na przeszkodzie cesji wierzytelności, która jest jedną z możliwości prawnych umożliwiających konsumentom obronę ich praw, oszczędzając im trudności i koszty. Analogia do orzecznictwa dotyczącego praw pasażerów linii lotniczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Zwrotybankowe.pl sp. z o.o.spolkaskarżący
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A.spolkapozwany
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2008/48/WE art. 22 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki

Nie stoi na przeszkodzie przepisom prawa krajowego umożliwiającym konsumentowi zbycie na rzecz osoby trzeciej, która nie jest konsumentem, wierzytelności opartej na naruszeniu prawa przyznanego mu na mocy przepisów prawa krajowego wprowadzających w życie tę dyrektywę.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Sąd krajowy nie ma obowiązku zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunku umowy cesji wierzytelności zawartej przez konsumenta, jeżeli zawisły przed tym sądem spór między spółką będącą cesjonariuszem a przedsiębiorcą dotyczy nie tej umowy cesji, lecz wierzytelności konsumenta wobec tego przedsiębiorcy.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Sąd krajowy nie ma obowiązku zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunku umowy cesji wierzytelności zawartej przez konsumenta, jeżeli zawisły przed tym sądem spór między spółką będącą cesjonariuszem a przedsiębiorcą dotyczy nie tej umowy cesji, lecz wierzytelności konsumenta wobec tego przedsiębiorcy.

Pomocnicze

ustawa o kredycie konsumenckim art. 45 § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

k.c. art. 509 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 22 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE nie stoi na przeszkodzie cesji wierzytelności konsumenta na rzecz osoby trzeciej, gdyż jest to zgodne z celem ochrony konsumenta i umożliwia mu dochodzenie praw. Sąd krajowy nie ma obowiązku z urzędu badać nieuczciwości warunków umowy cesji, gdy spór dotyczy wierzytelności, a nie samej umowy cesji, zwłaszcza gdy spór toczy się między przedsiębiorcami.

Odrzucone argumenty

Szeroka wykładnia pojęcia 'zrzeczenie się' w art. 22 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE powinna obejmować cesję wierzytelności, aby zapobiec tworzeniu źródeł wzbogacenia dla osób trzecich. Obowiązek sądu krajowego do zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunku umownego powinien obejmować również umowę cesji, nawet jeśli nie jest ona przedmiotem sporu, w celu zapewnienia pełnej ochrony konsumenta.

Godne uwagi sformułowania

ochrona danego konsumenta przed nieuczciwymi warunkami w umowach kredytu, a nie stworzenie źródła wzbogacenia dla osób trzecich cel polegający na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów stoi na przeszkodzie zamierzonej przez sąd odsyłający szerokiej wykładni pojęcia zrzeczenia się spór między dwoma przedsiębiorcami nie charakteryzuje się brakiem równowagi, jaki istnieje w ramach powództwa między konsumentem a jego kontrahentem będącym przedsiębiorcą

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby

M. Condinanzi

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

R. Frendo

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 22 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE w kontekście cesji wierzytelności konsumenckich oraz zakresu obowiązku sądu do badania z urzędu nieuczciwych warunków umownych w sprawach między przedsiębiorcami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa cesji nie jest przedmiotem sporu, a spór toczy się między cesjonariuszem a dłużnikiem. Konieczne jest uwzględnienie przepisów krajowych dotyczących postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu cesji wierzytelności konsumenckich i roli sądów w ochronie konsumentów, co jest istotne dla wielu prawników i konsumentów.

Czy można sprzedać dług konsumenta? TSUE wyjaśnia granice ochrony i rolę sądów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI