C-8/19 PPU

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-02-12

cjeuprawo_ue_ogolnedomniemanie niewinnościWysokatrybunal

domniemanie niewinnościtymczasowe aresztowanieprawidłowy procesrozsądny terminTSUEsąd krajowyprawo UEochrona praw podstawowych

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE chroni możliwość skierowania wniosku o interpretację przepisów do TSUE przez sądy krajowe, nawet jeśli prawo krajowe nakłada obowiązek szybkiego rozpatrzenia sprawy pod groźbą sankcji dyscyplinarnych.

Sprawa dotyczyła możliwości skierowania przez bułgarski sąd wniosku o interpretację przepisów UE do TSUE w sytuacji, gdy prawo krajowe nakłada na sąd obowiązek szybkiego rozpatrzenia wniosku o tymczasowe aresztowanie pod groźbą sankcji dyscyplinarnych. Trybunał uznał, że prawo UE chroni możliwość skierowania takiego wniosku, a sądy krajowe muszą mieć możliwość oczekiwania na odpowiedź TSUE, aby zapewnić skuteczne stosowanie prawa UE i ochronę praw podstawowych, w tym domniemania niewinności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez bułgarski sąd karny w związku z postępowaniem dotyczącym tymczasowego aresztowania podejrzanego RH. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności z prawem UE krajowego przepisu, który nakładał na niego obowiązek rozpatrzenia wniosku o uchylenie tymczasowego aresztowania w rozsądnym terminie, bez możliwości oczekiwania na odpowiedź TSUE w sprawie interpretacji przepisów dotyczących domniemania niewinności i prawa do bycia wysłuchanym. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, działając w trybie pilnym, orzekł, że prawo UE (art. 267 TFUE i art. 47 Karty Praw Podstawowych) stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które uniemożliwiają sądowi krajowemu skierowanie wniosku o interpretację do TSUE lub oczekiwanie na jego odpowiedź, gdy rozpatruje on kwestię tymczasowego aresztowania. Trybunał podkreślił, że prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie oraz prawo do skutecznego środka prawnego wymagają możliwości dialogu z TSUE. Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że przepisy dyrektywy 2016/343 dotyczące domniemania niewinności nie stoją na przeszkodzie wstępnym decyzjom procesowym, takim jak tymczasowe aresztowanie, pod warunkiem że nie przedstawiają one osoby jako winnej, a sąd musi wyważyć dowody i odnieść się do argumentów obrony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy krajowe interpretowane w ten sposób stoją na przeszkodzie art. 267 TFUE i art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych UE.

Uzasadnienie

Prawo do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie oraz prawo do skutecznego środka prawnego wymagają możliwości dialogu z TSUE. Pilny tryb prejudycjalny ma na celu ochronę tych praw. Sądy krajowe mają swobodę w decydowaniu o momencie skierowania wniosku do TSUE, a ograniczenia w tym zakresie, zwłaszcza pod groźbą sankcji dyscyplinarnych, naruszają niezależność sądów i mechanizm współpracy sądowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sąd odsyłający (w zakresie ochrony możliwości skierowania wniosku do TSUE)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
RH	osoba_fizyczna	podejrzany

Przepisy (11)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Sąd krajowy może zadać Trybunałowi pytania prejudycjalne, jeśli uzna, że orzeczenie w tej kwestii jest niezbędne do wydania wyroku. Prawo to nie może być podważone przez przepisy krajowe.

Karta art. 47 § akapit drugi

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu, w tym rozpatrzenie sprawy w rozsądnym terminie.

Dyrektywa 2016/343 art. 4 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343

Organy publiczne i orzeczenia sądowe inne niż rozstrzygające o winie nie mogą odnosić się do podejrzanego lub oskarżonego jako do winnego, z zastrzeżeniem wstępnych decyzji procesowych.

Dyrektywa 2016/343 art. 6 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343

Ciężar dowodu spoczywa na oskarżeniu, z zastrzeżeniem obowiązków sądu w zakresie poszukiwania dowodów i prawa obrony.

Pomocnicze

EKPC art. 5 § ust. 1 lit. c)

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego, w tym legalność zatrzymania lub aresztowania w celu postawienia przed właściwym organem.

EKPC art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do rzetelnego procesu sądowego w rozsądnym terminie.

NPK art. 22