C-798/18 i C-799/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-04-15
cjeuenergiaenergia odnawialnaWysokatrybunal
energia odnawialnafotowoltaikasystemy wsparciazachętypewność prawaochrona uzasadnionych oczekiwańprawo własnościwolność działalności gospodarczejprawo UE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że zmiana włoskich przepisów dotyczących wsparcia dla fotowoltaiki, obniżająca lub odraczająca płatności już przyznanych, ale jeszcze niewymagalnych zachęt, nie narusza prawa UE, pod warunkiem że jest zgodna z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań.

Sprawa dotyczyła zmiany włoskich przepisów dotyczących wsparcia dla producentów energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznych. Zmieniono system wypłaty zachęt, wprowadzając obniżenie lub odroczenie płatności dla instalacji o mocy powyżej 200 kW. Skarżący twierdzili, że narusza to zasady pewności prawa, ochrony uzasadnionych oczekiwań, wolność działalności gospodarczej i prawo własności. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że zmiana ta nie narusza prawa UE, o ile jest zgodna z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, a także nie narusza wolności działalności gospodarczej i prawa własności, zwłaszcza gdy dotyczy zachęt jeszcze niewymagalnych.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej w związku ze zmianą włoskiego systemu wsparcia dla produkcji energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznych. Włoski dekret z mocą ustawy nr 91/2014 wprowadził zmiany w systemie zachęt, przewidując obniżenie lub odroczenie płatności dla instalacji o mocy przekraczającej 200 kW. Skarżący, producenci energii z fotowoltaiki, argumentowali, że zmiany te naruszają ich uzasadnione oczekiwania, pewność prawa, wolność działalności gospodarczej oraz prawo własności, a także są sprzeczne z dyrektywą 2009/28/WE i Traktatem Karty Energetycznej. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, stwierdził, że art. 3 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2009/28 nie stoi na przeszkodzie takim zmianom, o ile są one zgodne z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Odnosząc się do praw podstawowych, Trybunał uznał, że prawo do otrzymania zachęt, które nie są jeszcze wymagalne, nie stanowi ustalonej sytuacji prawnej chronionej przez art. 17 Karty Praw Podstawowych UE (prawo własności). Ponadto, zmiany te nie naruszały wolności prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16 Karty), ponieważ skarżący nie mieli możliwości negocjowania warunków umów ze spółką GSE, a zmiany dotyczyły zachęt jeszcze niewymagalnych. Trybunał uznał również, że art. 10 Traktatu Karty Energetycznej nie miał zastosowania, gdyż nie wykazano, aby wśród skarżących byli inwestorzy z innych umawiających się stron. Ostatecznie, TSUE orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie zmianom w systemie zachęt, pod warunkiem że są one zgodne z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, a także nie naruszają praw podstawowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że zmiana ta jest zgodna z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, a także nie narusza wolności działalności gospodarczej i prawa własności, zwłaszcza gdy dotyczy zachęt jeszcze niewymagalnych.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2009/28/WE pozwala państwom członkowskim na zmianę systemów wsparcia, o ile cele dyrektywy są osiągane i przestrzegane są zasady pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Prawo do otrzymania zachęt, które nie są jeszcze wymagalne, nie stanowi ustalonej sytuacji prawnej chronionej przez art. 17 Karty Praw Podstawowych. Zmiany te nie naruszały również wolności działalności gospodarczej, gdyż skarżący nie mieli możliwości negocjowania warunków umów, a zmiany dotyczyły zachęt jeszcze niewymagalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
Federazione nazionale delle imprese elettrotecniche ed elettroniche (Anie)inneskarżący
Athesia Energy Srlspolkaskarżący
Ministero dello Sviluppo economicoorgan_krajowypozwany
Gestore dei servizi energetici (GSE) SpAspolkapozwany
Elettricità Futura – Unione delle imprese elettriche italianeinneinterwenient
Confederazione generale dell’agricoltura italiana – Confagricolturainneinterwenient

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 17

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Dyrektywa 2009/28/WE art. 3 § 3 lit. a)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE

decreto-legge n. 91/2014 art. 26 § 2 i 3

Dekret z mocą ustawy nr 91/2014

Pomocnicze

TFUE art. 216 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

decreto legislativo n. 387/2003 art. 7

Dekret ustawodawczy nr 387/2003

decreto legislativo n. 28/2011 art. 25 § 10

Dekret ustawodawczy nr 28/2011

decreto legislativo n. 28/2011 art. 24 § 2 lit. d)

Dekret ustawodawczy nr 28/2011

karta energetyczna art. 10

Traktat w sprawie Karty Energetycznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana przepisów dotyczących zachęt nie narusza prawa UE, jeśli jest zgodna z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Prawo do zachęt niewymagalnych nie jest chronione jako własność w rozumieniu art. 17 Karty Praw Podstawowych. Zmiany nie naruszają wolności działalności gospodarczej, gdyż skarżący nie mieli możliwości negocjacji warunków umów, a zmiany dotyczyły zachęt niewymagalnych. Art. 10 Karty Energetycznej nie ma zastosowania, gdyż nie wykazano inwestorów z innych państw członkowskich.

Odrzucone argumenty

Zmiana przepisów narusza uzasadnione oczekiwania i pewność prawa. Zmiana przepisów narusza prawo własności (art. 17 Karty Praw Podstawowych). Zmiana przepisów narusza wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16 Karty Praw Podstawowych). Zmiana przepisów jest sprzeczna z dyrektywą 2009/28/WE i Traktatem Karty Energetycznej.

Godne uwagi sformułowania

rozważny i przezorny podmiot gospodarczy nie stanowiły zwykłych interesów lub oczekiwań handlowych, lecz miały wartość majątkową nie można powoływać się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań w razie wydania przepisów, które rozważny i przezorny podmiot gospodarczy był w stanie przewidzieć zachęty już przewidziane, lecz które nie są jeszcze wymagalne

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

M. Ilešič

sędzia

E. Juhász

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

I. Jarukaitis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań w kontekście zmian systemów wsparcia dla energii odnawialnej, ochrona praw podstawowych w kontekście działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej we Włoszech i zmiany przepisów dotyczących zachęt niewymagalnych. Wymaga analizy przez sąd krajowy pod kątem konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu energii odnawialnej i potencjalnych konfliktów między stabilnością inwestycji a potrzebą dostosowania systemów wsparcia do zmieniających się warunków ekonomicznych i celów politycznych. Pokazuje, jak TSUE równoważy interesy inwestorów z interesem publicznym.

Czy państwo może zmienić zasady gry dla inwestorów w zieloną energię? TSUE odpowiada.

Sektor

energia

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę