C-797/23
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez włoski regionalny sąd administracyjny dotyczył wykładni art. 15 dyrektywy 2019/790 (o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym) oraz art. 16 i 52 Karty praw podstawowych UE. Sprawa dotyczyła sporu między Meta Platforms Ireland Ltd a włoskim urzędem regulacyjnym AGCOM w sprawie decyzji ustalającej kryteria godziwej rekompensaty za korzystanie online z publikacji prasowych. Meta twierdziła, że włoskie przepisy, nakładające obowiązek negocjacji i wypłaty rekompensaty, wykraczają poza zakres dyrektywy i naruszają wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, stwierdził, że art. 15 dyrektywy 2019/790 przyznaje wydawcom wyłączne prawa do zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości ich publikacji online, co może być podstawą do żądania wynagrodzenia. Trybunał uznał, że włoskie przepisy, nakładające obowiązki negocjacji, udostępniania informacji i potencjalnie kar, są zgodne z prawem UE i Kartą praw podstawowych, pod warunkiem, że nie pozbawiają wydawców prawa do odmowy zgody lub udzielenia licencji nieodpłatnie, nie nakładają na dostawców obowiązku zapłaty niezwiązanego z faktycznym korzystaniem, a wszystkie nałożone obowiązki i kary są proporcjonalne. Sąd podkreślił, że celem dyrektywy jest zapewnienie stabilności branży wydawniczej i dostępu do rzetelnych informacji, a także ochrona praw własności intelektualnej i wolności mediów, co wymaga wyważenia z wolnością prowadzenia działalności gospodarczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 15 dyrektywy 2019/790 w kontekście krajowych regulacji dotyczących rekompensaty za korzystanie z publikacji prasowych online oraz zgodność tych regulacji z Kartą praw podstawowych UE, w szczególności z wolnością prowadzenia działalności gospodarczej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej implementacji dyrektywy w prawie włoskim, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności, praw podstawowych i celu dyrektywy mają szersze zastosowanie w całej UE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy krajowe wprowadzające obowiązek wypłaty godziwej rekompensaty przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego wydawcom publikacji prasowych, wraz z obowiązkami negocjacyjnymi i informacyjnymi oraz uprawnieniami organu regulacyjnego, są zgodne z art. 15 dyrektywy 2019/790?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pod warunkiem, że przepisy te nie pozbawiają wydawców prawa do odmowy zgody lub udzielenia licencji nieodpłatnie, nie nakładają na dostawców obowiązku zapłaty niezwiązanego z korzystaniem, a obowiązki i kary są proporcjonalne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 15 dyrektywy 2019/790 przyznaje wydawcom wyłączne prawa, które mogą być podstawą do żądania wynagrodzenia. Krajowe przepisy wprowadzające obowiązek negocjacji, udostępniania informacji i ustalania rekompensaty przez organ regulacyjny są zgodne z dyrektywą, o ile zachowują charakter wyłącznych praw i są proporcjonalne.
Czy przepisy krajowe, o których mowa wyżej, naruszają wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16 Karty) oraz zasadę proporcjonalności (art. 52 Karty)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pod warunkiem, że nie pozbawiają podmiotów gospodarczych możliwości prowadzenia działalności ani dochodzenia swoich interesów, a nałożone obowiązki i kary są proporcjonalne do realizowanych celów, uwzględniając równowagę między prawami podstawowymi.
Uzasadnienie
Obowiązki nałożone na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, takie jak przekazywanie danych i nieograniczanie widoczności treści, mogą stanowić ograniczenie wolności gospodarczej. Jednakże, jeśli są przewidziane ustawą, szanują istotę wolności, służą celom interesu ogólnego i są proporcjonalne (co wymaga weryfikacji przez sąd krajowy), nie naruszają Karty praw podstawowych. Szczególnie ważne jest wyważenie wolności gospodarczej z prawem własności intelektualnej i wolnością mediów.
Czy art. 109 TFUE (dotyczący pomocy państwa) ma zastosowanie do oceny zgodności włoskich przepisów z prawem UE?
Odpowiedź sądu
Nie, wykładnia art. 109 TFUE nie ma związku ze stanem faktycznym sprawy.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 109 TFUE reguluje kompetencje instytucji UE w zakresie pomocy państwa i nie ma związku z przedmiotem sporu, którym jest prawo autorskie i wolność gospodarcza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Meta Platforms Ireland Ltd | spolka | skarżący |
| Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni | organ_krajowy | pozwany |
| Federazione Italiana Editori Giornali (FIEG) | inne | interwenient |
| Società Italiana degli Autori ed Editori (SIAE) | inne | interwenient |
| Gedi Gruppo Editoriale SpA | spolka | interwenient |
| Rząd włoski | inne | interwenient |
| Rząd belgijski | inne | interwenient |
| Rząd duński | inne | interwenient |
| Rząd francuski | inne | interwenient |
| Rząd polski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 2019/790 art. 15
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790
Artykuł 15 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2019/790 w związku z art. 2 i art. 3 ust. 2 dyrektywy 2001/29 zobowiązuje państwa członkowskie do zagwarantowania wydawcom publikacji prasowych mającym siedzibę w Unii – w zakresie sposobów korzystania online z ich publikacji prasowych przez dostawców usług społeczeństwa informacyjnego – wyłącznych praw do zwielokrotniania i podawania do publicznej wiadomości tych publikacji, przy czym państwa te nie dysponują jakimkolwiek zakresem uznania w kwestii regulowania materialnej treści tych praw.
Karta art. 16
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Wolność prowadzenia działalności gospodarczej może podlegać ograniczeniom przewidzianym ustawą, które są konieczne i proporcjonalne do celów interesu ogólnego lub ochrony praw innych osób.
Karta art. 52
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Ograniczenia praw i wolności muszą być przewidziane ustawą, szanować istotę tych praw i wolności, być konieczne i proporcjonalne do celów interesu ogólnego lub ochrony praw innych osób.
Legge n. 633/1941 art. 43-bis
Ustawa nr 633/1941 (Włochy)
Włoska transpozycja art. 15 dyrektywy 2019/790, wprowadzająca prawa wydawców do godziwej rekompensaty i obowiązki dla dostawców usług społeczeństwa informacyjnego.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dyrektywa 2001/29 art. 2
Dyrektywa 2001/29/WE
Dyrektywa 2001/29 art. 3 ust. 2
Dyrektywa 2001/29/WE
Karta art. 11 ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 17 ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
TFUE art. 109
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pytanie o wykładnię tego artykułu uznano za niedopuszczalne ze względu na brak związku ze stanem faktycznym.
TFUE art. 119
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Rozważano możliwość błędnego odniesienia do tego artykułu zamiast art. 109 TFUE, ale również uznano za niedopuszczalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy krajowe, wprowadzające godziwą rekompensatę i obowiązki negocjacyjne dla dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, są zgodne z dyrektywą 2019/790 i Kartą praw podstawowych, pod warunkiem proporcjonalności i poszanowania praw wydawców. • Cel dyrektywy 2019/790 (ochrona wydawców, stabilność branży, dostęp do informacji) jest realizowany przez przepisy krajowe. • Obowiązki informacyjne i negocjacyjne wzmacniają pozycję przetargową wydawców i zapewniają uczciwy charakter negocjacji.
Odrzucone argumenty
Włoskie przepisy wykraczają poza zakres dyrektywy 2019/790, wprowadzając prawo do wynagrodzenia zamiast wyłącznych praw. • Przepisy naruszają wolność prowadzenia działalności gospodarczej i zasadę proporcjonalności. • Obowiązki nałożone na dostawców usług społeczeństwa informacyjnego są nadmierne i nieproporcjonalne.
Godne uwagi sformułowania
Wolna i pluralistyczna prasa jest niezbędna do zapewnienia wysokiej jakości dziennikarstwa i dostępu obywateli do informacji. • Należy uznać organizacyjny i finansowy wkład, jaki wydawcy wnoszą w produkcję publikacji prasowych i stworzyć dla nich zachęty, aby zapewnić stabilność branży wydawniczej. • Prawa przyznane wydawcom publikacji prasowych nie powinny obejmować czynności linkowania. • Ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności oraz, zgodnie z zasadą proporcjonalności, mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
F. Biltgen
prezes_izby
K. Jürimäe
prezes_izby
C. Lycourgos
prezes_izby
I. Ziemele
sprawozdawca
F. Schalin
prezes_izby
S. Rodin
sędzia
E. Regan
sędzia
A. Kumin
sędzia
M. Gavalec
sędzia
N. Fenger
sędzia
R. Frendo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 dyrektywy 2019/790 w kontekście krajowych regulacji dotyczących rekompensaty za korzystanie z publikacji prasowych online oraz zgodność tych regulacji z Kartą praw podstawowych UE, w szczególności z wolnością prowadzenia działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej implementacji dyrektywy w prawie włoskim, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności, praw podstawowych i celu dyrektywy mają szersze zastosowanie w całej UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podziału zysków z treści medialnych w erze cyfrowej, konfrontując interesy gigantów technologicznych z potrzebami tradycyjnych wydawców prasy. Ma to ogromne znaczenie dla przyszłości dziennikarstwa i wolności mediów.
“Giganci technologiczni muszą płacić za treści prasowe? TSUE rozstrzyga spór o 'godziwą rekompensatę' dla wydawców.”
Sektor
media
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny