C-796/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące VAT sprzeciwiają się krajowym regulacjom, które obciążają „wyznaczonego wspólnika” spółki cywilnej obowiązkiem zapłaty VAT od usług świadczonych przez innych wspólników, jeśli ci ostatni działali we własnym imieniu wobec klientów.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE o VAT w kontekście czeskiej spółki cywilnej. Česká síť, jako „wyznaczony wspólnik”, została obciążona VAT-em od usług świadczonych przez oddziały zagranicznych spółek, z którymi tworzyła „spółkę” w rozumieniu czeskiego prawa. Sąd odsyłający pytał, czy takie obciążenie jest zgodne z dyrektywą VAT, zwłaszcza gdy oddziały działały we własnym imieniu wobec klientów. Trybunał uznał, że przepisy UE sprzeciwiają się takiemu rozwiązaniu, podkreślając, że VAT powinien być płacony przez podmiot, który faktycznie świadczył usługę i działał we własnym imieniu.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 9 ust. 1 i art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między czeską spółką Česká síť s.r.o. a organem podatkowym, który nałożył na Česká síť obowiązek zapłaty VAT i grzywny. Obowiązek ten wynikał z faktu, że Česká síť została uznana za „wyznaczonego wspólnika” w ramach „spółki” (w rozumieniu czeskiego prawa cywilnego) świadczącej usługi na rzecz klientów w Republice Czeskiej. Pozostali wspólnicy tej „spółki” to oddziały zagranicznych przedsiębiorstw. Czeskie przepisy o VAT przewidywały, że w takich strukturach „wyznaczony wspólnik” jest odpowiedzialny za VAT od całej „spółki”. Česká síť kwestionowała tę zasadę, argumentując, że jest ona sprzeczna z dyrektywą VAT, zwłaszcza że oddziały działały we własnym imieniu wobec klientów. Sąd odsyłający, Nejvyšší správní soud, zawiesił postępowanie i zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy takie obciążenie „wyznaczonego wspólnika” jest zgodne z prawem UE, a także czy ma znaczenie fakt, że inni wspólnicy działali we własnym imieniu, odchodząc od przepisów o reprezentacji „spółki”. Trybunał, opierając się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym pojęcia „podatnika” i zasady samodzielności działalności gospodarczej, stwierdził, że kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie świadczył usługę we własnym imieniu, na własny rachunek i ponosił ryzyko gospodarcze. W analizowanej sytuacji, mimo powiązań organizacyjnych i finansowych, to oddziały zagranicznych spółek działały we własnym imieniu wobec klientów, świadcząc usługi dostępu do Internetu. W związku z tym, Trybunał orzekł, że przepisy UE sprzeciwiają się obciążaniu „wyznaczonego wspólnika” (Česká síť) VAT-em od usług świadczonych przez innych wspólników (oddziały), którzy działali we własnym imieniu. Okoliczność, że ci wspólnicy działali we własnym imieniu, odchodząc od krajowych przepisów o reprezentacji „spółki”, nie ma znaczenia dla ustalenia podatnika VAT, ale potwierdza, że to oni, a nie „spółka” jako całość, świadczyli usługi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy UE sprzeciwiają się takim krajowym regulacjom.
Uzasadnienie
Kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie świadczył usługę we własnym imieniu, na własny rachunek i ponosił ryzyko gospodarcze. Jeśli inni wspólnicy spółki cywilnej działali we własnym imieniu wobec klientów, to oni są podatnikami VAT, a nie „wyznaczony wspólnik” obciążony na podstawie krajowych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Česká síť s.r.o.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Česká síť s.r.o. | spolka | skarżący |
| Odvolací finanční ředitelství | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Dyrektywa VAT art. 9 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Pojęcie „podatnika” ma szerokie znaczenie i obejmuje każdą osobę prowadzącą samodzielnie działalność gospodarczą, niezależnie od celu i rezultatów.
Dyrektywa VAT art. 193
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Podatnik dokonujący dostawy towarów lub świadczenia usług jest obowiązany do zapłaty VAT, chyba że obowiązek ten spoczywa na innej osobie.
ustawa o VAT (CZ) art. 4a § 3
Ustawa nr 235/2004 o podatku od wartości dodanej (czeska)
Obrót podatnika będącego wspólnikiem „spółki” obejmuje obrót osiągnięty przez całą „spółkę”.
ustawa o VAT (CZ) art. 73 § 7
Ustawa nr 235/2004 o podatku od wartości dodanej (czeska)
Prawo do odliczenia VAT w odniesieniu do transakcji dokonywanych do celów działalności „spółki” jest wykonywane przez „wyznaczonego wspólnika”.
ustawa o VAT (CZ) art. 100 § 4
Ustawa nr 235/2004 o podatku od wartości dodanej (czeska)
Wspólnicy tej samej „spółki” są obowiązani prowadzić odrębną ewidencję VAT, a obowiązki i prawa wykonuje „wyznaczony wspólnik” w imieniu „spółki”.
kodeks cywilny (CZ) art. 2716
Ustawa nr 89/2012 – kodeks cywilny (czeski)
Regulacje dotyczące „spółki” jako stowarzyszenia osób nieposiadającego osobowości prawnej.
kodeks cywilny (CZ) art. 2737 § 1
Ustawa nr 89/2012 – kodeks cywilny (czeski)
Wspólnik działający we wspólnej sprawie z osobą trzecią jest pełnomocnikiem wszystkich wspólników; okoliczność uzgodnienia inaczej nie może być powoływana wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 11
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przepis dotyczący możliwości uznania za jednego podatnika osób ściśle powiązanych (grupa VAT).
Dyrektywa VAT art. 287 § 7
Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Przepis przewidujący zwolnienie dla podatników w Republice Czeskiej, których roczny obrót nie przekracza 35000 EUR.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oddziały zagranicznych spółek działały we własnym imieniu wobec klientów, świadcząc usługi dostępu do Internetu. Kluczowe dla ustalenia podatnika VAT jest samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej, działanie we własnym imieniu, na własny rachunek i ponoszenie ryzyka gospodarczego. Krajowe przepisy obciążające „wyznaczonego wspólnika” VAT-em od usług świadczonych przez innych wspólników, którzy działali we własnym imieniu, są sprzeczne z dyrektywą VAT.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu podatkowego oparta na czeskich przepisach o VAT, które uznawały „wyznaczonego wspólnika” za zobowiązanego do zapłaty VAT od całej „spółki”.
Godne uwagi sformułowania
Kryterium samodzielności dotyczy bowiem kwestii możliwości połączenia danej transakcji z konkretną osobą lub podmiotem przy jednoczesnym zagwarantowaniu możliwości pewnego pod względem prawnym skorzystania przez nabywcę z ewentualnie przysługującego mu prawa do odliczenia. Wybór rodzaju współpracy stanowi bowiem decyzję dotyczącą sposobu organizacji tych przedsiębiorstw i sam w sobie nie pozwala stwierdzić, że nie prowadzą one działalności samodzielnie lub że nie ponoszą ryzyka gospodarczego związanego ze swą działalnością gospodarczą. Okoliczność, że oddziały te nie pojawiły się w stosunkach z osobami trzecimi zgodnie z zasadami reprezentacji „spółki” przewidzianymi w mającym zastosowanie krajowym prawie cywilnym, nie ma bowiem znaczenia dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy to Česká síť, czy rzeczone oddziały są zobowiązane do zapłaty VAT z tytułu podlegających opodatkowaniu usług świadczonych przez te same oddziały, lecz skutkuje jedynie tym, że nie można w żadnym wypadku uznać, iż „spółka” sama świadczyła te usługi, a zatem nie może ona mieć statusu podatnika VAT w odniesieniu do tych usług.
Skład orzekający
J. Passer
prezes izby
D. Gratsias
sędzia
B. Smulders
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu podatnika VAT w przypadku spółek cywilnych i innych podmiotów nieposiadających osobowości prawnej, gdy poszczególni wspólnicy działają we własnym imieniu wobec klientów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Czechach, ale zasady wykładni prawa UE są uniwersalne. Konieczna jest analiza konkretnych umów i sposobu działania podmiotów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii VAT w kontekście nietypowej struktury prawnej (spółka cywilna) i międzynarodowych powiązań, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i handlowym.
“Kto płaci VAT? Wyznaczony wspólnik czy ten, kto faktycznie sprzedał usługę?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI