C-796/18

Trybunał Sprawiedliwości2020-05-28
cjeuzamowienia_publicznewspolpraca-miedzy-instytucjami-zamawiajacymiWysokatrybunal
zamówienia publicznewspółpraca publiczno-publicznaoprogramowanieinteroperacyjnośćzasada równego traktowaniaprawo UEdyrektywa 2014/24/UETSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że współpraca między instytucjami zamawiającymi w zakresie udostępniania i rozbudowy oprogramowania może stanowić zamówienie publiczne, jeśli jest odpłatna i nie stawia prywatnych konkurentów w uprzywilejowanej sytuacji.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2014/24/UE w kontekście umowy o nieodpłatne udostępnienie oprogramowania do zarządzania interwencjami straży pożarnej między miastem Kolonia a krajem związkowym Berlin, powiązanej z umową o współpracę w zakresie jego rozbudowy. Sąd odsyłający pytał, czy takie umowy stanowią zamówienie publiczne i czy współpraca ta może być wyłączona z przepisów o zamówieniach publicznych. Trybunał uznał, że umowa może być uznana za zamówienie publiczne, jeśli jest odpłatna (co należy ocenić w kontekście wzajemnych zobowiązań do rozbudowy oprogramowania) i że współpraca ta nie może stawiać prywatnych przedsiębiorstw w uprzywilejowanej pozycji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Sprawa rozpatrywana przez Oberlandesgericht Düsseldorf dotyczyła dwóch umów zawartych między miastem Kolonia a krajem związkowym Berlin: umowy o trwałe nieodpłatne udostępnienie oprogramowania IGNIS Plus do zarządzania interwencjami straży pożarnej oraz umowy o współpracę w celu rozbudowy tego oprogramowania. Prywatny przedsiębiorca ISE zarzucił, że umowy te stanowią zamówienie publiczne, gdyż udostępnienie oprogramowania przez Kolonię dla Berlina jest wystarczającym przysporzeniem majątkowym, aby umowy miały charakter odpłatny. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął trzy pytania prejudycjalne. Po pierwsze, uznał, że pojęcie „umowy” w art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/24 pokrywa się z pojęciem „zamówienia publicznego” w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 tej dyrektywy. Orzekł, że umowa o nieodpłatne udostępnienie oprogramowania, powiązana z umową o współpracę przewidującą wzajemne udostępnianie przyszłych rozszerzeń, może stanowić zamówienie publiczne, jeśli jest odpłatna, co należy ocenić na podstawie wzajemnych zobowiązań do przystosowywania oprogramowania, które są prawnie wiążące i leżą w interesie finansowym stron. Po drugie, Trybunał stwierdził, że współpraca między instytucjami zamawiającymi może być wyłączona z zakresu stosowania przepisów o zamówieniach publicznych, jeśli dotyczy działań pomocniczych względem usług publicznych, pod warunkiem że służą one faktycznemu świadczeniu tych usług. Po trzecie, Trybunał podkreślił, że nawet jeśli art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/24 nie zawiera wprost zakazu uprzywilejowanego traktowania, to zasada równego traktowania, wynikająca z art. 18 ust. 1 dyrektywy, nadal obowiązuje. Oznacza to, że współpraca między instytucjami zamawiającymi nie może skutkować postawieniem jednego przedsiębiorstwa prywatnego w uprzywilejowanej pozycji wobec konkurentów, co sąd odsyłający musi zbadać, analizując dostęp do kodu źródłowego i przejrzystość postępowań dotyczących utrzymania i rozbudowy oprogramowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli umowa jest odpłatna, co należy ocenić na podstawie wzajemnych zobowiązań do przystosowywania oprogramowania, które są prawnie wiążące i leżą w interesie finansowym stron.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że pojęcie 'umowy' w art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE pokrywa się z pojęciem 'zamówienia publicznego'. Kluczowe jest ustalenie, czy istnieje odpłatny charakter transakcji, co może wynikać z wzajemnych zobowiązań do rozbudowy i przystosowywania oprogramowania, nawet jeśli pierwotne udostępnienie jest nieodpłatne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Informatikgesellschaft für Software-Entwicklung (ISE) mbHspolkaskarżący
Stadt Kölnorgan_krajowypozwany
Land Berlinorgan_krajowyinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2014/24/UE art. 2 ust. 1 pkt 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Definicja 'zamówienia publicznego' jako umowy o charakterze odpłatnym zawieranej na piśmie między co najmniej jednym wykonawcą a co najmniej jedną instytucją zamawiającą.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 12 ust. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Określa warunki, na jakich umowa zawarta wyłącznie między dwiema lub więcej instytucjami zamawiającymi wykracza poza zakres stosowania dyrektywy.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 18 ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty i proporcjonalny; zamówień nie organizuje się w sposób mający na celu wyłączenie zamówienia z zakresu dyrektywy lub sztuczne zawężanie konkurencji.

Pomocnicze

GWB art. 103 ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu ograniczeniom konkurencji

Definicja zamówienia publicznego w prawie niemieckim.

GWB art. 108 ust. 6

Ustawa o przeciwdziałaniu ograniczeniom konkurencji

Warunki wyłączenia umów między instytucjami zamawiającymi z zakresu stosowania przepisów o zamówieniach publicznych w prawie niemieckim.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o nieodpłatne udostępnienie oprogramowania, powiązana z umową o współpracę w zakresie jego rozbudowy, może stanowić zamówienie publiczne, jeśli jest odpłatna (co należy ocenić na podstawie wzajemnych zobowiązań do przystosowywania oprogramowania). Współpraca między instytucjami zamawiającymi w zakresie działań pomocniczych względem usług publicznych może być wyłączona z zakresu stosowania przepisów o zamówieniach publicznych, pod warunkiem że służą one faktycznemu świadczeniu tych usług. Zasada równego traktowania wykonawców obowiązuje również w przypadku współpracy między instytucjami zamawiającymi, zapobiegając uprzywilejowaniu prywatnych przedsiębiorstw.

Odrzucone argumenty

Argument, że umowa o nieodpłatne udostępnienie oprogramowania i współpracę w zakresie jego rozbudowy nie stanowi zamówienia publicznego z powodu braku odpłatności (stanowisko ISE). Argument, że współpraca między instytucjami zamawiającymi, nawet jeśli dotyczy działań pomocniczych, nie może być wyłączona z zakresu stosowania przepisów o zamówieniach publicznych. Argument, że art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE nie zawiera dorozumianego zakazu uprzywilejowanego traktowania prywatnych przedsiębiorstw.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „umowy”, zawarte w art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE, pokrywa się z pojęciem „zamówienia publicznego” w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 tej dyrektywy nieodpłatne udostępnienie oprogramowania IGNIS Plus powoduje powstanie wzajemnego zobowiązania do rozbudowy tego oprogramowania, gdy wymaga tego optymalne wykorzystanie systemu zarządzania interwencjami i ciągłe przystosowywanie tego systemu do potrzeb współpraca między instytucjami zamawiającymi nie może skutkować, zgodnie z zasadą równego traktowania, postawieniem jednego przedsiębiorstwa prywatnego w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do jego konkurentów

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby

S. Rodin

sędzia

D. Šváby

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2014/24/UE dotyczących zamówień publicznych między instytucjami zamawiającymi, w szczególności w kontekście umów o udostępnianie i rozbudowę oprogramowania oraz zasady równego traktowania."

Ograniczenia: Ocena odpłatności umowy i potencjalnego uprzywilejowania prywatnych konkurentów wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii granicy między współpracą publiczno-publiczną a zamówieniami publicznymi w kontekście nowoczesnych technologii (oprogramowanie), co jest istotne dla wielu jednostek samorządu terytorialnego i instytucji publicznych.

Czy darmowe udostępnianie oprogramowania między urzędami to nadal zamówienie publiczne? TSUE wyjaśnia zasady gry.

Sektor

IT/technologie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI