C-791/19 R
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE nakazał Polsce tymczasowe zawieszenie stosowania przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, uznając istnienie prima facie podstaw do obaw o jej niezależność.
Komisja Europejska wniosła o zastosowanie środków tymczasowych w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, zarzucając Polsce naruszenie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE poprzez utworzenie i funkcjonowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Komisja argumentowała, że Izba ta nie spełnia wymogów niezależności i bezstronności. Trybunał uznał wniosek za dopuszczalny, stwierdzając istnienie przesłanek fumus boni iuris oraz pilnego charakteru, a także wyważając interesy stron na korzyść wniosku.
Wniosek Komisji Europejskiej o zastosowanie środków tymczasowych dotyczył zawieszenia stosowania przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym, które stanowiły podstawę właściwości Izby Dyscyplinarnej w sprawach dyscyplinarnych sędziów. Komisja zarzuciła Polsce naruszenie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, twierdząc, że Izba Dyscyplinarna nie zapewnia niezależności i bezstronności wymaganych od sądu w rozumieniu prawa Unii. Polska podniosła zarzuty niedopuszczalności wniosku, kwestionując kompetencje Trybunału do ingerencji w ustrój sądownictwa krajowego. Trybunał odrzucił te zarzuty, podkreślając obowiązek państw członkowskich do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem UE. Analizując przesłankę fumus boni iuris, Trybunał, opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie (wyrok A.K.) oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że prima facie nie można wykluczyć, iż sporne przepisy prawa polskiego naruszają wymóg niezależności. W kwestii pilnego charakteru, Trybunał stwierdził, że stosowanie przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej może prowadzić do poważnej i nieodwracalnej szkody dla porządku prawnego Unii i praw jednostek. Wyważając interesy, Trybunał uznał, że tymczasowe zawieszenie działalności Izby Dyscyplinarnej jest uzasadnione, aby zapobiec tej szkodzie, a potencjalne negatywne skutki dla Polski są mniejsze niż ryzyko naruszenia prawa UE. W konsekwencji, Trybunał nakazał Polsce tymczasowe zawieszenie stosowania wskazanych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Trybunał jest właściwy do zarządzenia środków tymczasowych w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia, kwestionującej zgodność z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE przepisów krajowych dotyczących systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów.
Uzasadnienie
Chociaż organizacja wymiaru sprawiedliwości należy do kompetencji państw członkowskich, muszą one przestrzegać zobowiązań wynikających z prawa Unii, w tym art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, który wymaga zapewnienia skutecznej ochrony sądowej i niezależności sądów. Wniosek dotyczy przepisów, które mogą naruszać te wymogi, co uzasadnia właściwość Trybunału do zarządzenia środków tymczasowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Strona wygrywająca
Komisja Europejska
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Komisja Europejska | instytucja_ue | skarżąca |
| Królestwo Belgii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Danii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Niderlandów | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Finlandii | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Królestwo Szwecji | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rzeczpospolita Polska | panstwo_czlonkowskie | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
TFUE art. 279
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do zarządzenia środków tymczasowych.
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia skutecznej ochrony sądowej i niezależności sądów w dziedzinach objętych prawem Unii.
Ustawa o SN art. 3 § pkt 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa właściwość Izby Dyscyplinarnej.
Ustawa o SN art. 27
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa zakres spraw należących do właściwości Izby Dyscyplinarnej.
Ustawa o SN art. 73 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa składy sądów dyscyplinarnych w sprawach sędziów Sądu Najwyższego.
p.u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Definiuje przewinienia dyscyplinarne sędziów.
p.u.s.p. art. 110 § § 1 i 3
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa sądy dyscyplinarne i zasady wyznaczania właściwości.
Ustawa o KRS art. 9a
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Reguluje wybór członków Krajowej Rady Sądownictwa.
Pomocnicze
Ustawa o KRS art. 6
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący kadencji członków KRS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE poprzez brak zapewnienia niezależności i bezstronności Izby Dyscyplinarnej. Ryzyko poważnej i nieodwracalnej szkody dla porządku prawnego Unii i praw jednostek w przypadku braku środków tymczasowych. Dopuszczalność wniosku o środki tymczasowe w kontekście skargi o stwierdzenie uchybienia dotyczącej niezależności sądownictwa.
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność wniosku z uwagi na ingerencję w ustrój sądownictwa krajowego. Brak kompetencji Trybunału do zarządzenia środków tymczasowych o takim charakterze. Środki tymczasowe naruszałyby zasadę nieusuwalności sędziów. Środki tymczasowe uniemożliwiłyby wykonanie ostatecznego wyroku. Brak pilnego charakteru sprawy.
Godne uwagi sformułowania
prima facie nie można wykluczyć, że sporne przepisy prawa krajowego odczytywane w związku z art. 20 ustawy o Sądzie Najwyższym i art. 9a ustawy o KRS uchybiają ciążącemu na Rzeczypospolitej Polskiej na mocy art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE obowiązkowi zagwarantowania, by wszystkie orzeczenia wydawane w postępowaniach dyscyplinarnych dotyczących sędziów Sądu Najwyższego i sędziów sądów powszechnych podlegały kontroli organu, który spełnia wymogi nieodłącznie związane ze skuteczną ochroną sądową, w tym wymóg niezależności. Już sama bowiem wizja wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, które mogłoby doprowadzić do rozpoznania sprawy przez organ, co do którego niezależności brakuje gwarancji, może negatywnie wpłynąć na niezawisłość sędziów Sądu Najwyższego i sędziów sądów powszechnych. stosowanie spornych przepisów prawa krajowego, które w sprawach dyscyplinarnych sędziów Sądu Najwyższego i sędziów sądów powszechnych przyznają właściwość organowi, w tym wypadku Izbie Dyscyplinarnej, którego niezależność może nie być zagwarantowana, jest w stanie spowodować wystąpienie poważnej i nieodwracalnej szkody w zakresie porządku prawnego Unii.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
sprawozdawczyni, wiceprezes
J.C. Bonichot
prezes izby
M. Vilaras
prezes izby
E. Regan
prezes izby
S. Rodin
prezes izby
P.G. Xuereb
prezes izby
E. Juhász
sędzia
C. Toader
sędzia
D. Šváby
sędzia
F. Biltgen
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
N. Piçarra
sędzia
N. Wahl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zasadności stosowania środków tymczasowych przez TSUE w sprawach dotyczących praworządności i niezależności sądownictwa w państwach członkowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce w momencie wydania orzeczenia; wymaga analizy w kontekście dalszego rozwoju sytuacji prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i niezależności sądownictwa w państwie członkowskim UE, co ma ogromne znaczenie polityczne i prawne.
“TSUE nakazuje Polsce zawieszenie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Czy to koniec sporu o praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI