C-789/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że wymóg posiadania litewskiego numeru identyfikacyjnego dla zagranicznych umów majątkowych małżeńskich jest nieproporcjonalny i narusza prawo do swobodnego przemieszczania się obywateli UE.
Sprawa dotyczyła obywatelki UE, która chciała zarejestrować we Włoszech zawartą umowę majątkową małżeńską w litewskim rejestrze. Litewskie przepisy wymagały podania litewskiego numeru identyfikacyjnego małżonków dla umów zawartych za granicą, co było niemożliwe do spełnienia, gdyż włoskie urzędy odmówiły dodania takiego numeru. Trybunał uznał, że taki wymóg stanowi nieuzasadnione ograniczenie prawa do swobodnego przemieszczania się obywateli UE, ponieważ inne dane w umowie pozwalały na identyfikację stron, a wymóg ten nie był proporcjonalny do celu zapewnienia autentyczności danych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 21 ust. 1 TFUE w sprawie obywatelki Unii, która zawarła umowę majątkową małżeńską we Włoszech i chciała ją zarejestrować w litewskim rejestrze umów majątkowych. Litewskie przepisy wymagały, aby umowy zawarte za granicą zawierały litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków, co było warunkiem wpisu do rejestru. Włoskie władze odmówiły jednak dodania takiego numeru do aktu małżeństwa, powołując się na brak możliwości weryfikacji jego autentyczności. Sąd odsyłający zapytał, czy taki wymóg stanowi naruszenie prawa do swobodnego przemieszczania się obywateli UE. Trybunał uznał, że status obywatela Unii gwarantuje prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu, a państwa członkowskie muszą przestrzegać prawa UE przy wykonywaniu swoich kompetencji, w tym w zakresie prowadzenia rejestrów. Wymóg podania litewskiego numeru identyfikacyjnego dla umów zawartych za granicą, podczas gdy umowy krajowe nie podlegały takiemu rygorowi, stanowił różnicę w traktowaniu obywateli UE. Trybunał stwierdził, że choć zapewnienie autentyczności danych w rejestrze jest uzasadnionym celem, wymóg ten był nieproporcjonalny, ponieważ inne dane zawarte w umowie (imię, nazwisko, data urodzenia) pozwalały na identyfikację stron. W związku z tym, Trybunał orzekł, że art. 21 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie takim przepisom krajowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie, jeśli wymóg ten jest nieproporcjonalny do celu zapewnienia autentyczności danych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wymóg ten stanowi różnicę w traktowaniu obywateli UE i ogranicza ich prawo do swobodnego przemieszczania się. Choć zapewnienie autentyczności danych jest uzasadnionym celem, wymóg ten jest nieproporcjonalny, gdy inne dane w umowie pozwalają na identyfikację stron, a organy państwa, w którym umowa została zawarta, odmawiają dodania wymaganego numeru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| „Registrų centras” VĮ | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd litewski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
TFUE art. 21 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Prawo każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania.
Pomocnicze
TFUE art. 20 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ustanawia status obywatela Unii.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura odesłania prejudycjalnego.
kodeks cywilny art. 3.101
Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas
Definicja umowy majątkowej małżeńskiej.
kodeks cywilny art. 3.103 § 1
Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas
Forma umowy majątkowej małżeńskiej (akt notarialny).
kodeks cywilny art. 3.103 § 2
Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas
Wpis umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru.
kodeks cywilny art. 3.103 § 3
Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas
Skuteczność umowy majątkowej małżeńskiej wobec osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg posiadania litewskiego numeru identyfikacyjnego dla zagranicznych umów majątkowych małżeńskich stanowi różnicę w traktowaniu obywateli UE. Ograniczenie prawa do swobodnego przemieszczania się jest nieproporcjonalne, gdy inne dane w umowie pozwalają na identyfikację stron. Państwa członkowskie muszą przestrzegać prawa UE, w tym prawa do swobodnego przemieszczania się, nawet przy wykonywaniu kompetencji w zakresie rejestrów.
Odrzucone argumenty
Rząd litewski argumentował, że wniosek jest niedopuszczalny z powodu zmian w przepisach krajowych, które weszły w życie po złożeniu wniosku. Państwo członkowskie ma prawo do zapewnienia prawdziwości i autentyczności danych w rejestrach krajowych.
Godne uwagi sformułowania
status obywatela Unii stanowi podstawowy status obywateli państw członkowskich państwa te, wykonując tę kompetencję, powinny postępować zgodnie z prawem Unii ograniczenie prawa do przemieszczania się i przebywania obywateli Unii [...] może być uzasadnione, jeżeli jest oparte na obiektywnych względach interesu ogólnego i jest proporcjonalne do prawnie uzasadnionego celu
Skład orzekający
K. Jürimäe
sprawozdawczyni
K. Lenaerts
prezes_izby
F. Schalin
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia prawa do swobodnego przemieszczania się obywateli UE, wymogi formalne dotyczące rejestracji dokumentów zagranicznych, zasada proporcjonalności w prawie UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rejestracji umów majątkowych małżeńskich, ale zasady są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pozornie biurokratyczne wymogi krajowe mogą kolidować z podstawowymi prawami obywateli UE i jak Trybunał UE stoi na straży tych praw.
“Litewski numer w akcie małżeńskim z Włoch? Trybunał UE mówi: to ogranicza Twoje prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI