C-779/18
Podsumowanie
TSUE orzekł, że przepisy UE dotyczące kredytu konsumenckiego nie stoją na przeszkodzie polskim regulacjom limitującym pozaodsetkowe koszty kredytu, pod warunkiem braku dodatkowych obowiązków informacyjnych, a warunki umowne zgodne z tymi limitami nie są wyłączone spod kontroli nieuczciwości.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE w sprawie kredytu konsumenckiego i nieuczciwych warunków umownych w kontekście polskich przepisów limitujących pozaodsetkowe koszty kredytu. Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich pytał, czy polskie przepisy dotyczące maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu są zgodne z prawem UE, zwłaszcza w kontekście pełnej harmonizacji i kontroli nieuczciwych warunków. TSUE stwierdził, że przepisy UE nie zabraniają takich limitów, o ile nie nakładają dodatkowych obowiązków informacyjnych ponad te przewidziane w dyrektywie, a warunki umowne zgodne z tymi limitami nie są automatycznie wyłączone spod kontroli nieuczciwości.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki. Sprawa rozpatrywana była w ramach dwóch sporów między instytucjami finansowymi a konsumentem, dotyczących żądań zapłaty kwot należnych z tytułu umów o kredyt konsumencki. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności polskich przepisów (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim), które limitują pozaodsetkowe koszty kredytu za pomocą ryczałtowego wzoru, z prawem UE. W szczególności pytał, czy takie wyodrębnienie i ustalanie tych kosztów nie narusza celów dyrektywy 2008/48 (pełna harmonizacja) i czy nie pozwala na ukrycie rzeczywistych kosztów przed konsumentem. Dodatkowo, sąd pytał, czy warunki umowne odzwierciedlające te krajowe limity są wyłączone spod kontroli nieuczciwości na mocy dyrektywy 93/13. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że dyrektywa 2008/48 nie zawiera zharmonizowanych przepisów dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu, a zatem polskie przepisy limitujące te koszty nie stoją na przeszkodzie prawu UE, pod warunkiem że nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych ponad te określone w dyrektywie. TSUE wyjaśnił również, że warunek umowny ustalający pozaodsetkowe koszty kredytu z poszanowaniem maksymalnego pułapu przewidzianego w przepisie krajowym nie jest automatycznie wyłączony z zakresu stosowania dyrektywy 93/13, a sąd krajowy powinien zbadać, czy taki warunek nie ma nieuczciwego charakteru.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie, o ile nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych ponad te określone w art. 10 ust. 2 dyrektywy.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2008/48/WE harmonizuje niektóre aspekty umów o kredyt konsumencki, ale nie zawiera przepisów dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu ani sposobu ich obliczania. Państwa członkowskie mogą regulować te kwestie, o ile nie naruszają zharmonizowanych przepisów i nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mikrokasa S.A. | spolka | skarżący |
| Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty | spolka | skarżący |
| XO | osoba_fizyczna | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunek umowny odzwierciedlający bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze jest wyłączony z zakresu stosowania dyrektywy. Wyłączenie to podlega wykładni ścisłej i wymaga spełnienia dwóch przesłanek: warunek musi odzwierciedlać przepis ustawowy lub wykonawczy, a przepis ten musi mieć charakter bezwzględnie obowiązujący.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Określa kryteria nieuczciwego warunku umownego.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, a umowa pozostaje w mocy w pozostałym zakresie.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie zapewnią skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 3 § g)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Definicja 'całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta' obejmuje wszystkie koszty, w tym odsetki, podatki i inne opłaty znane kredytodawcy, z wyjątkiem kosztów notarialnych.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Umowy o kredyt sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Określa informacje, które należy jasno i zwięźle podać w umowie o kredyt, w tym całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 22 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Państwa członkowskie nie mogą utrzymywać ani wprowadzać przepisów odbiegających od zharmonizowanych przepisów dyrektywy.
u.k.k. art. 36a
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Wzór obliczania maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz zasady ich ustalania.
Pomocnicze
k.c. art. 359
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych w umowach z konsumentami.
u.k.k. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Definicje całkowitego kosztu kredytu, pozaodsetkowych kosztów kredytu, całkowitej kwoty kredytu i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta.
u.k.k. art. 13
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Obowiązki informacyjne kredytodawcy lub pośrednika kredytowego przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 30
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Elementy, które powinna określać umowa o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 47
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać uprawnień konsumenta przewidzianych w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 2008/48/WE nie harmonizuje pozaodsetkowych kosztów kredytu, co pozwala państwom członkowskim na ich regulowanie. Przepisy krajowe limitujące pozaodsetkowe koszty kredytu nie naruszają dyrektywy 2008/48/WE, o ile nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych. Warunki umowne zgodne z krajowymi limitami pozaodsetkowych kosztów kredytu nie są automatycznie wyłączone spod kontroli nieuczciwości na mocy dyrektywy 93/13/EWG.
Godne uwagi sformułowania
pełna harmonizacja jest niezbędna do zapewnienia wszystkim konsumentom we Wspólnocie wysokiego i równoważnego poziomu ochrony ich interesów dyrektywa 2008/48 nie zawiera jednak ani pojęcia „pozaodsetkowych kosztów kredytu”, ani przepisów regulujących kwestię ograniczenia kosztów kredytu lub podziału tych kosztów między przedsiębiorcę i konsumenta wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy 93/13/EWG [...] podlega wykładni ścisłej
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes izby
M. Safjan
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sprawozdawczyni
N. Jääskinen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących kredytu konsumenckiego, pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz kontroli nieuczciwych warunków umownych w kontekście przepisów krajowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce i wykładni konkretnych dyrektyw UE. Konieczność oceny przez sąd krajowy, czy polskie przepisy dotyczące pozaodsetkowych kosztów kredytu nie nakładają dodatkowych obowiązków informacyjnych i czy warunki umowne nie są nieuczciwe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt konsumencki) i budzi wątpliwości dotyczące ochrony konsumentów przed nadmiernymi kosztami, co jest tematem aktualnym i ważnym dla wielu osób.
“Czy polskie limity na koszty kredytu są zgodne z prawem UE? TSUE wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI