C-778/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-10-15
cjeuochrona_konsumentowkredyty hipoteczne, sprzedaż wiązanaWysokatrybunal
ochrona konsumentówkredyt hipotecznysprzedaż wiązanarachunek płatniczyumiejscowienie dochodówmobilność bankowadyrektywa 2014/17TSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że francuskie przepisy pozwalające bankom na uzależnianie udzielenia kredytu hipotecznego od umiejscowienia całego wynagrodzenia na rachunku w tym banku przez maksymalnie 10 lat są niezgodne z prawem UE, jeśli nie uwzględniają specyfiki kredytu.

Sprawa dotyczyła zgodności francuskich przepisów z prawem UE, które pozwalały bankom uzależniać udzielenie kredytu hipotecznego od umiejscowienia przez kredytobiorcę całego wynagrodzenia na rachunku w tym banku przez określony czas, w zamian za zindywidualizowane korzyści. Francuskie prawo przewidywało maksymalny okres 10 lat lub okres kredytowania. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że takie przepisy są niezgodne z dyrektywą 2014/17, jeśli nie uwzględniają kwoty, harmonogramu i okresu spłaty kredytu, co może prowadzić do nieproporcjonalnego obciążenia konsumenta i ograniczenia jego mobilności bankowej. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że utrata zindywidualizowanej korzyści z powodu wcześniejszego zamknięcia rachunku nie jest traktowana jako 'opłata' w rozumieniu przepisów o usługach płatniczych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektyw UE dotyczących kredytów hipotecznych, usług płatniczych oraz rachunków płatniczych, w kontekście francuskich przepisów krajowych. Sprawa wywołała Conseil d’État (radę stanu, Francja) w związku z zarzutami, że francuski dekret nr 2017-1099, ustanawiający maksymalny dziesięcioletni okres, przez który bank może wymagać od kredytobiorcy umiejscowienia wynagrodzenia na rachunku w tym banku w zamian za zindywidualizowane korzyści, jest niezgodny z prawem UE. AFUB (Association française des usagers de banques) argumentowało, że takie praktyki ograniczają mobilność bankową konsumentów i są sprzeczne z celem dyrektyw UE. Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrzył dwa główne pytania. Po pierwsze, czy art. 12 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2014/17 zezwala na takie praktyki. Trybunał orzekł, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają kredytodawcy na uzależnienie udzielenia kredytu od umiejscowienia CAŁOŚCI wynagrodzenia na rachunku w banku, niezależnie od kwoty, harmonogramu i okresu spłaty kredytu. Podkreślono, że takie wymaganie jest nieproporcjonalne i szkodzi celom dyrektywy, jakim jest ochrona konsumentów i ich mobilność bankowa. Jednakże Trybunał zaznaczył, że przepisy krajowe nie stoją na przeszkodzie wymogowi umiejscowienia dochodów przez określony czas (do 10 lat lub okresu kredytowania), pod warunkiem, że nie dotyczy to całości wynagrodzenia i jest niezbędne do celów spłaty lub zabezpieczenia kredytu. Po drugie, Trybunał rozpatrzył, czy utrata zindywidualizowanej korzyści z powodu wcześniejszego zamknięcia rachunku bankowego jest traktowana jako 'opłata' w rozumieniu dyrektyw 2007/64, 2015/2366 i 2014/92. Trybunał orzekł, że utrata takiej korzyści nie jest 'opłatą' w rozumieniu tych dyrektyw, ponieważ wynika ona z warunku umownego dotyczącego umiejscowienia dochodów, a nie z samego zamknięcia rachunku. W związku z tym zasady dotyczące opłat za wypowiedzenie umowy lub zamknięcie rachunku nie mają zastosowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te stoją na przeszkodzie takim przepisom krajowym, które pozwalają na takie uzależnienie, jeśli nie uwzględniają kwoty, harmonogramu i okresu spłaty kredytu, co czyni je nieproporcjonalnymi i szkodliwymi dla ochrony konsumentów i ich mobilności bankowej.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2014/17/UE zakazuje sprzedaży wiązanej, dopuszczając wyjątki. Art. 12 ust. 2 lit. a) zezwala na żądanie otwarcia rachunku w celu gromadzenia środków na spłatę kredytu, ale musi to być proporcjonalne do potrzeb związanych z kredytem. Uzależnienie od umiejscowienia całego wynagrodzenia, niezależnie od cech kredytu, jest nieproporcjonalne i narusza cele dyrektywy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (AFUB) w części dotyczącej wykładni przepisów o kredytach hipotecznych

Strony

NazwaTypRola
Association française des usagers de banquesinneskarżący
Ministre de l’Économie et des Financesorgan_krajowypozwany
rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2014/17/UE art. 12 § ust. 1, 2 lit. a), ust. 3

Dyrektywa 2014/17/UE

Dotyczy sprzedaży wiązanej i łączonej w umowach o kredyt hipoteczny, zezwala na wyjątki w określonych sytuacjach.

Pomocnicze

Dyrektywa 2007/64/WE art. 45

Dyrektywa 2007/64/WE

Dotyczy wypowiedzenia umowy ramowej i opłat z tym związanych.

Dyrektywa 2015/2366 art. 55

Dyrektywa (UE) 2015/2366

Zastępuje art. 45 dyrektywy 2007/64/WE, reguluje wypowiedzenie umowy ramowej i opłaty.

Dyrektywa 2014/17/UE art. 4 § pkt 26, 27

Dyrektywa 2014/17/UE

Definicje sprzedaży wiązanej i łączonej.

Dyrektywa 2014/17/UE art. 2 § ust. 1

Dyrektywa 2014/17/UE

Możliwość utrzymania lub wprowadzenia przez państwa członkowskie bardziej rygorystycznych przepisów chroniących konsumentów.

Dyrektywa 2014/92/UE art. 9-14

Dyrektywa 2014/92/UE

Dotyczy porównywalności opłat, przenoszenia rachunku płatniczego i dostępu do rachunku.

Dyrektywa 2014/92/UE art. 12 § ust. 3, 4

Dyrektywa 2014/92/UE

Opłaty związane z usługą przeniesienia rachunku.

Dyrektywa 2014/92/UE art. 2 § pkt 15

Dyrektywa 2014/92/UE

Definicja 'opłat'.

C. mon. fin. art. L. 312-1-2 § I. 1

Kodeks monetarny i finansowy (Francja)

Zakaz sprzedaży wiązanej, dopuszczenie sprzedaży łączonej.

C. consom. art. L. 313-25-1

Kodeks konsumencki (Francja)

Uwarunkowanie kredytu od umiejscowienia dochodów i zindywidualizowanej korzyści.

C. consom. art. L. 313-25 § pkt 10

Kodeks konsumencki (Francja)

Informacje o kredycie, w tym o umiejscowieniu dochodów i korzyściach.

C. consom. art. L. 314-1 § I

Kodeks konsumencki (Francja)

Definicja rachunku płatniczego.

Dekret nr 2017-1099 (Francja) art. R. 313-21-1

Określenie maksymalnego okresu umiejscowienia dochodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Francuskie przepisy pozwalające na uzależnienie udzielenia kredytu od umiejscowienia całego wynagrodzenia na rachunku w banku, niezależnie od cech kredytu, są nieproporcjonalne i naruszają cele dyrektywy 2014/17/UE dotyczące ochrony konsumentów i ich mobilności bankowej. Utrata zindywidualizowanej korzyści z powodu wcześniejszego zamknięcia rachunku nie jest 'opłatą' w rozumieniu przepisów o usługach płatniczych.

Odrzucone argumenty

Francuskie przepisy dotyczące umiejscowienia dochodów są zgodne z dyrektywą 2014/17/UE, ponieważ stanowią wyjątek od zakazu sprzedaży wiązanej i są proporcjonalne. Utrata zindywidualizowanej korzyści z powodu wcześniejszego zamknięcia rachunku powinna być traktowana jako opłata, podlegająca ograniczeniom czasowym określonym w dyrektywach.

Godne uwagi sformułowania

„[...] możliwość zezwolenia kredytodawcy na sprzedaż wiązaną przysługuje państwom członkowskim jedynie w celu osiągnięcia przynajmniej jednego z trzech celów wymienionych w art. 12 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2014/17” „Każda inna wykładnia tego ostatniego przepisu szkodziłaby, po pierwsze, osiągnięciu celu tej dyrektywy, którym jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów [...] Po drugie, taka interpretacja byłaby sprzeczna z celem mobilności bankowej konsumentów [...]” „nie można uznać, by utrata takiego świadczenia stanowiła opłatę pobieraną przez dostawcę usług płatniczych z tytułu wypowiedzenia umowy ramowej lub zamknięcia rachunku płatniczego”

Skład orzekający

E. Regan

prezes

M. Ilešič

sędzia

E. Juhász

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

I. Jarukaitis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących sprzedaży wiązanej w kredytach hipotecznych, ochrony konsumentów i mobilności bankowej. Określenie zakresu dopuszczalnych praktyk bankowych w zakresie umiejscowienia dochodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie zależy od przepisów krajowych i ich zgodności z prawem UE. Sąd krajowy musi dokonać ostatecznej oceny zgodności przepisów krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt hipoteczny) i praktyk bankowych, które mogą wpływać na wielu konsumentów. Wykładnia przepisów UE przez TSUE ma istotne implikacje dla ochrony konsumentów.

Banki nie mogą dowolnie narzucać warunków kredytu hipotecznego – TSUE ogranicza praktyki umiejscowienia wynagrodzenia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI