C-777/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-09-23
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społeczneopieka zdrowotnaleczenie planowanetransgraniczna opieka zdrowotnauprzednia zgodazwrot kosztówswoboda świadczenia usługproporcjonalnośćrozsądny termin

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że ubezpieczony może ubiegać się o zwrot kosztów leczenia planowanego w innym państwie członkowskim nawet bez uprzedniej zgody, jeśli nie mógł jej uzyskać lub czekać na decyzję z powodu stanu zdrowia, a także jeśli spełnione są inne warunki pokrycia kosztów.

Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu kosztów leczenia okulistycznego poniesionych przez obywatela Węgier w Niemczech. Ubezpieczony nie uzyskał uprzedniej zgody na leczenie, które zostało przeprowadzone w trybie pilnym. Trybunał orzekł, że art. 20 rozporządzenia nr 883/2004 i art. 26 rozporządzenia nr 987/2009, w świetle art. 56 TFUE, należy interpretować w ten sposób, że ubezpieczony ma prawo do zwrotu kosztów leczenia planowanego nawet bez uprzedniej zgody, jeśli nie mógł jej uzyskać lub czekać na decyzję z powodu stanu zdrowia lub pilności leczenia, a także jeśli spełnione są pozostałe warunki pokrycia kosztów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dotyczących zabezpieczenia społecznego i transgranicznej opieki zdrowotnej, w szczególności możliwości zwrotu kosztów leczenia planowanego poniesionych w innym państwie członkowskim bez uprzedniej zgody. Obywatel Węgier, WO, poddał się pilnemu zabiegowi okulistycznemu w Niemczech z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, nie uzyskując uprzedniej zgody od węgierskiej instytucji ubezpieczeniowej. Węgierskie władze odmówiły zwrotu kosztów, powołując się na brak uprzedniej zgody. Sąd odsyłający zadał pytania dotyczące zgodności węgierskiego prawa z art. 56 TFUE oraz dyrektywą 2011/24/UE, w szczególności w kontekście sytuacji, gdy oczekiwanie na zgodę stwarzałoby zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Trybunał orzekł, że leczenie planowane w innym państwie członkowskim, nawet bez uprzedniej zgody, może podlegać zwrotowi kosztów, jeśli ubezpieczony nie mógł uzyskać zgody lub czekać na decyzję z powodu stanu zdrowia lub pilności leczenia, a także jeśli spełnione są pozostałe warunki pokrycia kosztów określone w rozporządzeniu nr 883/2004. Trybunał podkreślił, że system wymagający uprzedniej zgody nie może stanowić nieuzasadnionej przeszkody w swobodnym świadczeniu usług, a odmowa zwrotu kosztów w sytuacjach nagłych lub gdy pacjent nie mógł uzyskać zgody, jest niezgodna z zasadą proporcjonalności. Ponadto, Trybunał stwierdził, że terminy rozpatrywania wniosków o zgodę muszą być rozsądne i uwzględniać indywidualne okoliczności pacjenta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (6)

Odpowiedź sądu

Tak, takie uregulowanie stanowi ograniczenie sprzeczne z art. 56 TFUE, jeśli nie jest proporcjonalne i nieuzasadnione.

Uzasadnienie

System uprzedniej zgody, który wyklucza zwrot kosztów w sytuacjach nagłych lub gdy pacjent nie mógł uzyskać zgody lub czekać na decyzję z powodu stanu zdrowia, narusza zasadę proporcjonalności i swobodę świadczenia usług.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (WO)

Strony

NazwaTypRola
WOosoba_fizycznaskarżący
Vas Megyei Kormányhivatalorgan_krajowypozwany
rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ustanawia swobodę świadczenia usług, która może być ograniczona tylko w uzasadnionych przypadkach i proporcjonalnie.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 20 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Ubezpieczony udający się do innego państwa członkowskiego w celu uzyskania leczenia planowanego jest zobowiązany do wystąpienia o zezwolenie właściwej instytucji.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 20 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Określa warunki, pod jakimi instytucja właściwa jest zobowiązana udzielić zgody na leczenie planowane.

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 26

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Ustanawia szczegółowe zasady stosowania art. 20 rozporządzenia nr 883/2004 w odniesieniu do leczenia planowanego.

Dyrektywa 2011/24/UE art. 8 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE

System udzielania uprzedniej zgody na zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej musi być konieczny i proporcjonalny, nie może stanowić arbitralnej dyskryminacji ani nieuzasadnionej przeszkody.

Dyrektywa 2011/24/UE art. 9 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE

Państwa członkowskie muszą ustalać rozsądne terminy rozpatrywania wniosków o transgraniczną opiekę zdrowotną, uwzględniając stan chorobowy, pilność i indywidualne okoliczności.

Pomocnicze

Ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym art. 27 § 6

Ustawa LXXXIII z 1997 r. o świadczeniach z obowiązkowego systemu ubezpieczenia zdrowotnego

Reguluje prawa ubezpieczonych w ramach transgranicznej opieki zdrowotnej i wymóg uzyskania uprzedniej zgody na niektóre świadczenia.

Dekret rządowy art. 3 § 1

Dekret rządowy 340/2013.

Wymaga uzyskania zgody od NEAK na leczenie planowane finansowane przez węgierski fundusz ubezpieczenia zdrowotnego.

Dekret rządowy art. 5 § 1-3

Dekret rządowy 340/2013.

Określa procedurę i terminy rozpatrywania wniosków o zgodę na leczenie za granicą.

Dekret rządowy art. 7 § 1

Dekret rządowy 340/2013.

Pozwala na uwzględnienie indywidualnych okoliczności i pilności przypadku przy rozpatrywaniu wniosków o zgodę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa zwrotu kosztów leczenia planowanego bez uprzedniej zgody, gdy pacjent nie mógł jej uzyskać lub czekać na decyzję z powodu stanu zdrowia lub pilności leczenia, narusza zasadę proporcjonalności i swobodę świadczenia usług. System uprzedniej zgody musi być proporcjonalny i nie może stanowić nieuzasadnionej przeszkody w dostępie do opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim. Terminy rozpatrywania wniosków o zgodę muszą być rozsądne i uwzględniać indywidualne okoliczności pacjenta, w tym stan zdrowia i pilność leczenia.

Odrzucone argumenty

Węgierskie uregulowanie krajowe, które wymaga uprzedniej zgody na zwrot kosztów leczenia planowanego, jest zgodne z prawem UE i służy celom planowania systemu zabezpieczenia społecznego.

Godne uwagi sformułowania

opieka medyczna uzyskana w państwie członkowskim innym niż to, w którym ubezpieczony ma miejsce zamieszkania, wyłącznie z jego woli, ze względu na to, że jego zdaniem opieka ta lub opieka o tym samym stopniu skuteczności była niedostępna w państwie członkowskim miejsca zamieszkania w terminie medycznie uzasadnionym, jest objęta pojęciem „leczenia planowanego” ubezpieczony [...] ma prawo do zwrotu kosztów tego leczenia [...] jeżeli: [...] ubezpieczony ten znajdował się ze względów związanych w szczególności ze stanem zdrowia lub koniecznością uzyskania tam świadczeń o charakterze pilnym w sytuacji uniemożliwiającej mu wystąpienie do instytucji właściwej o udzielenie takiej zgody lub czekanie na decyzję tej instytucji system udzielania uprzedniej zgody [...] musi ograniczać się do tego, co jest konieczne i proporcjonalne do celu, jaki ma zostać osiągnięty, i nie może stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani nieuzasadnionej przeszkody w swobodnym przepływie pacjentów.

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes izby

S. Rodin

sędzia

D. Šváby

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

N. Piçarra

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do zwrotu kosztów leczenia transgranicznego w sytuacjach nagłych lub gdy uzyskanie uprzedniej zgody było niemożliwe lub niepraktyczne, pomimo braku formalnej zgody."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie interpretacji przepisów UE w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i swobody świadczenia usług. Konieczność wykazania, że pacjent nie mógł uzyskać zgody lub czekać na decyzję z powodu stanu zdrowia lub pilności leczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu dostępu do opieki zdrowotnej za granicą i zwrotu kosztów, co jest istotne dla wielu obywateli UE. Wyrok wyjaśnia ważne wyjątki od wymogu uprzedniej zgody.

Pilny zabieg za granicą bez zgody? Trybunał UE: Zwrot kosztów jest możliwy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI