C-775/22, C-779/22 i C-794/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-09-05
cjeuprawo_ue_ogolnerestrukturyzacja instytucji finansowychWysokatrybunal
BRRDrestrukturyzacja bankówochrona inwestorówinstrumenty kapitałowekonwersja długustabilność finansowaTSUEprawo unijne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dyrektywy BRRD uniemożliwiają dochodzenie roszczeń z tytułu nieważności lub odszkodowania od banku w restrukturyzacji lub jego następcy prawnego, jeśli instrumenty kapitałowe zostały przekształcone w akcje przed restrukturyzacją, a następnie akcje te zostały umorzone lub przeniesione.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2014/59/UE (BRRD) w kontekście roszczeń inwestorów wobec Banco Santander, następcy prawnego Banco Popular, które zostało poddane restrukturyzacji. Inwestorzy nabyli instrumenty kapitałowe (obligacje podporządkowane, akcje uprzywilejowane), które następnie zostały przekształcone w akcje Banco Popular przed jego restrukturyzacją. W ramach restrukturyzacji akcje te zostały umorzone lub przeniesione na Banco Santander. Inwestorzy domagali się unieważnienia umów nabycia instrumentów lub odszkodowania z powodu wadliwych informacji w prospektach emisyjnych. Trybunał orzekł, że przepisy dyrektywy BRRD, w szczególności dotyczące umorzenia lub konwersji długu oraz instrumentu zbycia działalności, stoją na przeszkodzie takim roszczeniom, ponieważ mają one na celu ochronę stabilności finansowej i zapewnienie, że straty ponoszą w pierwszej kolejności akcjonariusze i wierzyciele.

W niniejszej sprawie połączono trzy wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Tribunal Supremo (sąd najwyższy Hiszpanii) dotyczące wykładni dyrektywy 2014/59/UE (BRRD). Spory dotyczyły roszczeń inwestorów wobec Banco Santander, następcy prawnego Banco Popular, które zostało poddane restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Inwestorzy nabyli instrumenty kapitałowe (obligacje podporządkowane, akcje uprzywilejowane), które następnie zostały przekształcone w akcje Banco Popular przed wszczęciem procedury restrukturyzacyjnej. W ramach tej procedury akcje te zostały umorzone lub przeniesione na Banco Santander. Inwestorzy wnieśli powództwa o stwierdzenie nieważności umów nabycia instrumentów lub o odszkodowanie, argumentując, że zostali wprowadzeni w błąd wadliwymi informacjami w prospektach emisyjnych. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy dyrektywy BRRD, w szczególności dotyczące umorzenia lub konwersji długu (art. 34, 53, 60), uniemożliwiają dochodzenie takich roszczeń po zakończeniu restrukturyzacji, zwłaszcza gdy instrumenty zostały przekształcone w akcje przed restrukturyzacją, a następnie akcje te zostały umorzone lub przeniesione. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie (wyrok w sprawie C-410/20), stwierdził, że przepisy dyrektywy BRRD, w szczególności art. 34 ust. 1 lit. a) i b), art. 53 ust. 1 i 3 oraz art. 60 ust. 2 akapit pierwszy lit. b) i c), a także art. 38, stoją na przeszkodzie dochodzeniu takich roszczeń. Trybunał podkreślił, że celem dyrektywy BRRD jest zapewnienie stabilności finansowej poprzez umożliwienie restrukturyzacji instytucji bankowych w sytuacjach kryzysowych, przy czym straty ponoszą w pierwszej kolejności akcjonariusze i wierzyciele. Pozwolenie na dochodzenie roszczeń z tytułu nieważności lub odszkodowania po restrukturyzacji podważyłoby wycenę i cele procedury restrukturyzacyjnej. Trybunał wyjaśnił również, że prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty Praw Podstawowych) nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom w celu ochrony stabilności finansowej, która w tym przypadku ma charakter nadrzędny. Powodowie mogą jednak skorzystać z mechanizmów ochronnych przewidzianych w art. 73-75 dyrektywy BRRD, a także zaskarżyć samą decyzję o restrukturyzacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy dyrektywy 2014/59/UE stoją na przeszkodzie takim roszczeniom.

Uzasadnienie

Celem dyrektywy BRRD jest ochrona stabilności finansowej poprzez umożliwienie restrukturyzacji instytucji bankowych, przy czym straty ponoszą w pierwszej kolejności akcjonariusze i wierzyciele. Dochodzenie roszczeń z tytułu nieważności lub odszkodowania po restrukturyzacji podważyłoby wycenę i cele procedury. Prawo do skutecznej ochrony sądowej nie jest absolutne i może być ograniczone w celu ochrony stabilności finansowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Banco Santander SA (pozwanym)

Strony

NazwaTypRola
M.S.G.osoba_fizycznaskarżący
N.G.S.osoba_fizycznaskarżący
A.G.S.osoba_fizycznaskarżący
M.C.S.osoba_fizycznaskarżący
FSCinneskarżący
Banco Santander SAspolkapozwany

Przepisy (17)

Główne

Dyrektywa 2014/59/UE art. 34 § 1 lit. a) i b)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Akcjonariusze i wierzyciele instytucji objętej restrukturyzacją ponoszą straty w pierwszej kolejności.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 53 § 1 i 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Obniżenie kwoty głównej lub konwersja staje się skuteczne i wiążące; zobowiązania niebędące należne w chwili wykonania uprawnienia są traktowane jako spłacone i niepodlegające dochodzeniu.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 60 § 2 akapit pierwszy lit. b) i c)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Zniesienie zobowiązań wobec posiadaczy umorzonych instrumentów kapitałowych, z wyjątkiem narosłych zobowiązań i zobowiązań z tytułu szkód wynikających z odwołania kwestionującego legalność umorzenia.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 38 § 1, 4, 6, 9 lit. a), 13

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Instrument zbycia działalności; przeniesienie akcji lub innych instrumentów właścicielskich ma natychmiastowy skutek prawny; byli akcjonariusze tracą status i prawa.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Procedura odesłania prejudycjalnego.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 73 § lit. b)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Akcjonariusze i wierzyciele nie ponoszą większych strat niż w przypadku likwidacji w standardowym postępowaniu upadłościowym.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 74 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Wycena różnicy w traktowaniu akcjonariuszy i wierzycieli.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 75

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Gwarancja wypłaty różnicy strat.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 101 § 1 lit. e)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Wykorzystanie mechanizmów finansowania do wypłaty rekompensat.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/71/WE art. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/71/WE

Odpowiedzialność za informacje podane w prospekcie emisyjnym.

Karta art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Karta art. 52 § 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw podstawowych.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 64 § 4 lit. b)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Prawo do wypowiedzenia umowy.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 68 § 3 i 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Wyłączenie niektórych warunków umownych.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 2 § 1 pkt 57, 58, 82

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Definicje instrumentu umorzenia lub konwersji długu, instrumentu zbycia działalności, prawa do wypowiedzenia umowy.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 32 § 1 i 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Warunki uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Dyrektywa 2014/59/UE art. 263 § akapit czwarty

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE

Skarga o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dyrektywy BRRD mają na celu ochronę stabilności finansowej i zapewnienie, że straty ponoszą w pierwszej kolejności akcjonariusze i wierzyciele. Dochodzenie roszczeń z tytułu nieważności lub odszkodowania po restrukturyzacji podważyłoby wycenę i cele procedury restrukturyzacyjnej. Prawo do skutecznej ochrony sądowej nie jest absolutne i może być ograniczone w celu ochrony stabilności finansowej. Przeniesienie akcji w ramach restrukturyzacji skutkuje utratą statusu akcjonariusza i praw do aktywów.

Odrzucone argumenty

Roszczenia o zwrot lub odszkodowanie powinny być traktowane jako 'należne' lub 'narosłe' i wyłączone ze skutków umorzenia. Prawo do wypowiedzenia umowy lub powództwo o stwierdzenie nieważności nie są wykluczone przez środki restrukturyzacji, gdyż dotyczą pierwotnej transakcji. Pozbawienie prawa do wnoszenia powództw narusza zasadę zakazu mniej korzystnego traktowania niż w ramach standardowego postępowania upadłościowego. Ograniczenie prawa do skutecznej ochrony sądowej jest nieproporcjonalne.

Godne uwagi sformułowania

straty ponoszą akcjonariusze w pierwszej kolejności stabilność systemu finansowego powództwa podważałyby całą wycenę, na której opiera się decyzja o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji prawo do skutecznej ochrony sądowej nie jest prawem bezwzględnym

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

T. von Danwitz

sprawozdawca

P.G. Xuereb

sędzia

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy BRRD w kontekście roszczeń inwestorów wobec banków w restrukturyzacji, zwłaszcza gdy instrumenty kapitałowe zostały przekształcone w akcje przed restrukturyzacją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dyrektywą BRRD i hiszpańskim prawem restrukturyzacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony inwestorów w kontekście restrukturyzacji banków, co ma znaczenie praktyczne dla sektora finansowego i prawników specjalizujących się w prawie bankowym i papierów wartościowych.

Czy inwestorzy mogą odzyskać pieniądze od banku w restrukturyzacji? TSUE wyjaśnia granice ochrony.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI