C-771/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-24
cjeuzamowienia_publiczneprocedury odwoławczeWysokatrybunal
zamówienia publiczneprocedury odwoławczeinteres prawnyzawieszenie wykonaniawykluczenie ofertyocena ofertrówne traktowanieochrona sądowaprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że wykluczony oferent może kwestionować dopuszczenie oferty konkurenta, nawet jeśli jego własne odwołanie zostało oddalone, o ile nie zapadło prawomocne orzeczenie.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 92/13 w kontekście procedur odwoławczych w zamówieniach publicznych. Grecki sąd pytał, czy oferent wykluczony na wczesnym etapie postępowania, którego wniosek o zawieszenie został oddalony, może nadal kwestionować dopuszczenie oferty konkurenta, nawet z innych powodów niż te, które doprowadziły do jego wykluczenia. Trybunał stwierdził, że oferent taki ma prawo podnosić wszelkie zarzuty naruszenia prawa UE lub przepisów krajowych, o ile jego własne wykluczenie nie jest prawomocne.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 92/13 w zakresie procedur odwoławczych w zamówieniach publicznych. Postępowanie główne dotyczyło sytuacji, w której oferent (NAMA) został wykluczony z postępowania przetargowego na etapie oceny ofert technicznych. Po oddaleniu jego odwołania w trybie administracyjnym, NAMA wniosła środek odwoławczy do greckiego sądu, domagając się zawieszenia wykonania decyzji i ochrony swoich interesów. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy wykluczony oferent, którego wniosek o zawieszenie został oddalony, nadal ma interes prawny w kwestionowaniu dopuszczenia oferty konkurenta, zwłaszcza jeśli podnosi zarzuty inne niż te dotyczące jego własnego wykluczenia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie dotyczącym dyrektywy 89/665, stwierdził, że zasada ta ma zastosowanie również do dyrektywy 92/13. Oznacza to, że oferent wykluczony z postępowania może wnieść środek odwoławczy od decyzji dopuszczającej ofertę konkurenta, niezależnie od etapu postępowania. Co więcej, taki oferent ma prawo podnieść wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia prawa UE lub przepisów krajowych, nawet jeśli nie są one związane z podstawami jego własnego wykluczenia. Kluczowym warunkiem jest jednak to, aby wykluczenie oferenta nie zostało utrzymane w mocy prawomocnym orzeczeniem. Okoliczność, że krajowe odwołanie administracyjne zostało oddalone, nie pozbawia oferenta prawa do dalszej ochrony sądowej, o ile nie zapadło prawomocne orzeczenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, oferent wykluczony może powołać się na wszelkie zarzuty naruszenia prawa UE lub przepisów krajowych, w tym niezwiązane z podstawami jego wykluczenia.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że dyrektywa 92/13 nie ogranicza możliwości podnoszenia zarzutów przez wykluczonego oferenta. Celem dyrektywy jest zapewnienie skutecznej i szybkiej ochrony prawnej, co obejmuje możliwość kwestionowania dopuszczenia oferty konkurenta na wszelkich etapach postępowania, pod warunkiem, że wykluczenie oferenta nie jest prawomocne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
NAMA Symvouloi Michanikoi kai Meletites AE – LDK Symvouloi Michanikoi AE, NAMA Symvouloi Michanikoi kai Meletites AE, LDK Symvouloi Michanikoi AEspolkaskarżący
Archi Exetasis Prodikastikon Prosfigon (AEPP)organ_krajowypozwany
Attiko Metro AEspolkapozwany
SALFO kai Synergates Anonymi Etairia Meletitikon Ypiresion Technikon Ergon – Grafeio Doxiadi Shymvouloi gia Anaptyxi kai Oikistiki AE – TPF Getinsie Euroestudios SLspolkainterwenient
SALFO kai Synergates Anonymi Etairia Meletitikon Ypiresion Technikon Ergonspolkainterwenient
Grafeio Doxiadi Shymvouloi gia Anaptyxi kai Oikistiki AEspolkainterwenient
TPF Getinsie Euroestudios SLspolkainterwenient

Przepisy (10)

Główne

Dyrektywa 92/13/EWG art. 1 § 1

Dyrektywa Rady 92/13/EWG

Państwa członkowskie zapewniają dostępność procedur odwoławczych dla każdego podmiotu, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia i który poniósł szkodę lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia prawa.

Dyrektywa 92/13/EWG art. 1 § 3

Dyrektywa Rady 92/13/EWG

Państwa członkowskie zapewniają dostępność procedur odwoławczych, w ramach szczegółowych przepisów, które państwa członkowskie mogą ustanowić, przynajmniej dla każdego podmiotu, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia i który poniósł szkodę lub może ponieść szkodę w wyniku domniemanego naruszenia.

Dyrektywa 92/13/EWG art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 92/13/EWG

Państwa członkowskie zapewniają, że środki podjęte w zakresie procedur odwoławczych obejmują uprawnienia do podjęcia środków tymczasowych (zawieszenie procedury, wykonania decyzji) oraz do uchylenia bezprawnych decyzji.

Dyrektywa 92/13/EWG art. 2a § 2

Dyrektywa Rady 92/13/EWG

Określa okresy zawieszenia typu standstill przed zawarciem umowy, definiując oferentów zainteresowanych jako tych, którzy nie zostali jeszcze ostatecznie wykluczeni.

Ustawa 4412/2016 art. 346 § 1

Ustawa 4412/2016

Umożliwia zainteresowanej stronie wniesienie sprawy do AEPP i zwrócenie się o podjęcie tymczasowych środków ochrony, stwierdzenie nieważności aktu lub zamówienia.

Ustawa 4412/2016 art. 347 § 1

Ustawa 4412/2016

Ustanawia AEPP jako niezależny organ rozstrzygający spory na etapie poprzedzającym udzielanie zamówień.

Ustawa 4412/2016 art. 372 § 1

Ustawa 4412/2016

Przewiduje możliwość wystąpienia do Symvoulio tis Epikrateias z wnioskiem o zawieszenie wykonania decyzji AEPP i stwierdzenie jej nieważności.

Pomocnicze

Dyrektywa 92/13/EWG art. 2 § 9

Dyrektywa Rady 92/13/EWG

Gwarantuje kontrolę sądową nad decyzjami organów odwoławczych niemających charakteru sądowego.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłań prejudycjalnych.

Dyrektywa 89/665/EWG

Dyrektywa Rady 89/665/EWG

Poprzedniczka dyrektywy 92/13/EWG, w ramach której wypracowano zasady dotyczące interesu prawnego oferentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oferent wykluczony powinien mieć prawo do kwestionowania dopuszczenia oferty konkurenta, nawet jeśli jego własne odwołanie zostało oddalone, pod warunkiem braku prawomocnego wykluczenia. Prawo UE wymaga zapewnienia skutecznych i szybkich procedur odwoławczych, co obejmuje możliwość podnoszenia wszelkich zarzutów naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Oferent wykluczony, którego wniosek o zawieszenie został oddalony, nie ma już interesu prawnego w kwestionowaniu dopuszczenia oferty konkurenta, zwłaszcza jeśli podnosi zarzuty niezwiązane z jego własnym wykluczeniem.

Godne uwagi sformułowania

oferent wykluczony z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego [...] może powołać się w złożonym jednocześnie wniosku o zawieszenie wykonania decyzji o dopuszczeniu oferty innego oferenta na wszelkie zarzuty oparte na naruszeniu prawa Unii [...] w tym na zarzuty niezwiązane z nieprawidłowościami będącymi podstawą wykluczenia jego oferty. Na uprawnienie to nie wpływa okoliczność, że odwołanie w trybie administracyjnym [...] zostało oddalone, o ile rozstrzygnięcie w przedmiocie tego oddalenia nie nabyło powagi rzeczy osądzonej.

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes

E. Juhász

sprawozdawca

C. Lycourgos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie prawa oferenta wykluczonego do kwestionowania dopuszczenia oferty konkurenta, nawet po oddaleniu jego własnego odwołania, w celu zapewnienia skutecznej ochrony prawnej w zamówieniach publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wykluczenie oferenta nie jest prawomocne. Interpretacja przepisów dyrektywy 92/13/EWG.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa zamówień publicznych – prawa do obrony i skuteczności procedur odwoławczych dla podmiotów wykluczonych z przetargu. Jest to istotne dla praktyków prawa zamówień publicznych.

Wykluczony z przetargu? Nadal możesz walczyć o swoje prawa, nawet jeśli konkurenta dopuszczono!

Sektor

zamówienia publiczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę