Orzeczenie · 2025-12-18

C-769/23

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2025-12-18
cjeuzamowienia_publicznekryteria-udzielenia-zamowieniaWysokatrybunal
zamówienia publicznekryterium cenynajlepsza relacja jakości do cenyusługi pracochłonneznormalizowane cechyprawo UEproporcjonalnośćobronnośćusługi logistyczne

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez włoski Consiglio di Stato dotyczył wykładni art. 49 i 56 TFUE, art. 67 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE oraz zasady proporcjonalności. Sprawa wyłoniła się z przetargu na usługi dla włoskiej armii, gdzie zastosowano kryterium najniższej ceny, mimo że usługi były pracochłonne. Włoskie przepisy nakazywały stosowanie kryterium najlepszej relacji jakości do ceny dla usług pracochłonnych, ale dopuszczały kryterium najniższej ceny dla usług o znormalizowanych cechach. W przetargu tym oferenci mogli obniżać jedynie wynagrodzenie za usługę, a nie koszty pracy. Trybunał najpierw rozstrzygnął kwestię zakresu stosowania dyrektyw 2009/81/WE (zamówienia w dziedzinie obronności) i 2014/24/UE (zamówienia publiczne) do zamówień mieszanych. Stwierdził, że nowsza dyrektywa 2014/24/UE ma pierwszeństwo i że w przypadku zamówień mieszanych, których części można obiektywnie rozdzielić, instytucje zamawiające mogą udzielić odrębnych zamówień lub jednego zamówienia, przy czym decyzja ta nie może służyć uniknięciu stosowania którejkolwiek z dyrektyw. Następnie Trybunał zajął się pytaniem dotyczącym art. 67 ust. 2 dyrektywy 2014/24/UE i zasady proporcjonalności. Uznał, że państwa członkowskie mają szeroki zakres uznania w zakresie zakazu stosowania ceny jako jedynego kryterium udzielenia zamówienia, w celu promowania jakości. Włoskie przepisy, które zakazują stosowania ceny jako jedynego kryterium dla pracochłonnych usług o znormalizowanych cechach, nawet jeśli oferenci mogą jedynie obniżać wynagrodzenie za usługę, a nie koszty pracy, są zgodne z prawem UE i zasadą proporcjonalności. Trybunał podkreślił, że istnieją aspekty jakościowe (np. organizacja personelu), które pozwalają na rozróżnienie ofert, a zakaz obniżania kosztów pracy nie uniemożliwia stosowania kryteriów jakościowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów UE dotyczących zamówień publicznych, w szczególności kryteriów oceny ofert, zamówień mieszanych oraz stosowania zasady proporcjonalności w kontekście zamówień pracochłonnych i o znormalizowanych cechach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zamówień mieszanych i specyfiki włoskich przepisów, ale jego zasady dotyczące kryteriów oceny ofert mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy dyrektywy 2014/24/UE oraz zasada proporcjonalności stoją na przeszkodzie krajowym przepisom zakazującym stosowania ceny jako jedynego kryterium udzielenia zamówienia na usługi pracochłonne o znormalizowanych cechach, nawet jeśli oferenci mogą jedynie obniżać wynagrodzenie za usługę, a nie koszty pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie takim krajowym regulacjom.

Uzasadnienie

Państwa członkowskie mają szeroki zakres uznania w zakresie zakazu stosowania ceny jako jedynego kryterium udzielenia zamówienia, w celu promowania jakości. Włoskie przepisy, które zakazują stosowania ceny jako jedynego kryterium dla pracochłonnych usług o znormalizowanych cechach, są zgodne z prawem UE i zasadą proporcjonalności, ponieważ istnieją aspekty jakościowe (np. organizacja personelu), które pozwalają na rozróżnienie ofert, a zakaz obniżania kosztów pracy nie uniemożliwia stosowania kryteriów jakościowych.

Jaka dyrektywa (2009/81/WE czy 2014/24/UE) ma zastosowanie do zamówień mieszanych, obejmujących zarówno aspekty obronności, jak i inne zamówienia publiczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nowsza dyrektywa 2014/24/UE ma pierwszeństwo. W przypadku zamówień mieszanych, których części można obiektywnie rozdzielić, instytucje zamawiające mogą udzielić odrębnych zamówień lub jednego zamówienia, przy czym decyzja ta nie może służyć uniknięciu stosowania którejkolwiek z dyrektyw.

Uzasadnienie

Artykuł 16 dyrektywy 2014/24/UE zawiera nowsze i bardziej szczegółowe normy kolizyjne niż art. 3 dyrektywy 2009/81/WE, dlatego powinien być stosowany. W przypadku zamówień mieszanych, których części nie da się obiektywnie rozdzielić, można je udzielić bez stosowania dyrektywy 2014/24/UE, gdy obejmują elementy objęte art. 346 TFUE, w innym razie zgodnie z dyrektywą 2009/81/WE. Jeśli części można rozdzielić, można udzielić odrębnych zamówień lub jednego zamówienia, ale decyzja ta nie może służyć uniknięciu stosowania którejkolwiek z dyrektyw.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
Mara Soc. coop. arlspolkaskarżący
Ministero della Difesaorgan_krajowypozwany
Gruppo Samir Global Service Srlspolkainterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2014/24/UE art. 67 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Państwa członkowskie mogą zakazać stosowania ceny jako jedynego kryterium udzielenia zamówienia, co skutkuje obowiązkiem uwzględnienia kryteriów jakościowych.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 16

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Reguluje zasady stosowania dyrektyw 2009/81/WE i 2014/24/UE do zamówień mieszanych.

Dyrektywa 2009/81/WE art. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa

Określa zasady udzielania zamówień mieszanych objętych tą dyrektywą i dyrektywą 2004/18/WE (obecnie 2014/24/UE).

Codice dei contratti pubblici art. 95 § 3 lit. a)

Kodeks zamówień publicznych (Włochy)

Nakazuje stosowanie kryterium najlepszej relacji jakości do ceny dla usług pracochłonnych.

Codice dei contratti pubblici art. 95 § 4 lit. b)

Kodeks zamówień publicznych (Włochy)

Dopuszcza stosowanie kryterium najniższej ceny dla usług i dostaw o znormalizowanych cechach.

Pomocnicze

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Codice dei contratti pubblici art. 50 § 1

Kodeks zamówień publicznych (Włochy)

Definiuje usługi pracochłonne.

TFUE art. 346

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Państwa członkowskie mają szeroki zakres uznania w zakresie zakazu stosowania ceny jako jedynego kryterium udzielenia zamówienia, w celu promowania jakości. • Istnieją aspekty jakościowe (np. organizacja personelu) w usługach pracochłonnych, które pozwalają na rozróżnienie ofert. • Zakaz obniżania kosztów pracy nie uniemożliwia stosowania kryteriów jakościowych. • Nowsza dyrektywa 2014/24/UE ma pierwszeństwo w stosowaniu do zamówień mieszanych.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie kryterium najniższej ceny było sprzeczne z mającymi zastosowanie przepisami (argument strony Samir). • Włoskie przepisy naruszają prawo Unii, ponieważ wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów dyrektywy 2014/24/UE (argument strony Mara).

Godne uwagi sformułowania

„najlepsza relacja jakości do ceny” • „zamówienia pracochłonne” • „znormalizowane cechy” • „nie może być podjęta w celu wyłączenia zamówień ze stosowania [...] dyrektywy” • „szeroki zakres uznania”

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes_izby

O. Spineanu-Matei

sędzia

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sędzia

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów UE dotyczących zamówień publicznych, w szczególności kryteriów oceny ofert, zamówień mieszanych oraz stosowania zasady proporcjonalności w kontekście zamówień pracochłonnych i o znormalizowanych cechach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zamówień mieszanych i specyfiki włoskich przepisów, ale jego zasady dotyczące kryteriów oceny ofert mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – wyboru między ceną a jakością – oraz złożonych kwestii kolizji przepisów UE. Jest to istotne dla praktyków zamówień publicznych.

Cena czy jakość w zamówieniach publicznych? TSUE rozstrzyga dylemat dla pracochłonnych usług.

Sektor

zamówienia publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy