C-767/22, C-49/23 i C-161/23

Trybunał Sprawiedliwości2024-10-04
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
konfiskatamienie pochodzące z przestępstwapostępowanie karneprawo UETSUEpraworządnośćdomniemanie niewinnościrzetelny proces

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dotyczące konfiskaty mienia pochodzącego z przestępstwa, które nie wymagają stwierdzenia popełnienia przestępstwa ani skazania, nie podlegają dyrektywie 2014/42/UE ani decyzji ramowej 2005/212/WSiSW.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE w zakresie konfiskaty mienia pochodzącego z przestępstwa. Sądy łotewskie zadały pytania, czy krajowe postępowanie dotyczące konfiskaty mienia, które może być wszczęte bez stwierdzenia popełnienia przestępstwa lub skazania, jest objęte dyrektywą 2014/42/UE i decyzją ramową 2005/212/WSiSW. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że te akty prawne UE nie mają zastosowania do takich postępowań, ponieważ nie wymagają one stwierdzenia popełnienia przestępstwa.

W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął kwestię zakresu stosowania dyrektywy 2014/42/UE i decyzji ramowej 2005/212/WSiSW w kontekście łotewskich przepisów dotyczących konfiskaty mienia. Sądy łotewskie zwróciły się z pytaniami prejudycjalnymi, kwestionując zgodność krajowych przepisów, które umożliwiają konfiskatę mienia pochodzącego z przestępstwa w odrębnym postępowaniu, nawet jeśli nie stwierdzono popełnienia przestępstwa ani nie wydano wyroku skazującego. Postępowanie to opiera się na materiałach z postępowania karnego, ale jest niezależne od jego wyniku. Trybunał, analizując cel i brzmienie wspomnianych aktów prawnych UE, stwierdził, że mają one zastosowanie jedynie do konfiskaty mienia ściśle związanej ze stwierdzonym przestępstwem i wyrokiem skazującym. W związku z tym, Trybunał uznał, że łotewskie przepisy dotyczące konfiskaty mienia w sytuacji braku stwierdzenia popełnienia przestępstwa lub skazania nie podlegają dyrektywie 2014/42/UE ani decyzji ramowej 2005/212/WSiSW. W konsekwencji, dalsze pytania dotyczące zgodności tych przepisów z prawem UE oraz zasady pierwszeństwa prawa UE stały się bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania do takich postępowań, ponieważ nie wymagają one stwierdzenia popełnienia przestępstwa.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2014/42/UE i decyzja ramowa 2005/212/WSiSW dotyczą konfiskaty mienia ściśle związanej ze stwierdzonym przestępstwem i wyrokiem skazującym. Nie obejmują one postępowań, które mają na celu jedynie ustalenie, czy mienie zostało uzyskane niezgodnie z prawem, bez konieczności stwierdzenia popełnienia przestępstwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy (udzielono odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
1Dream OÜspolkaskarżący
DSosoba_fizycznaskarżący
DLosoba_fizycznaskarżący
VSosoba_fizycznaskarżący
JGosoba_fizycznaskarżący
AZosoba_fizycznaskarżący
Produktech Engineering AGspolkaskarżący
BBPosoba_fizycznaskarżący
Polaris Consulting Ltdspolkaskarżący
VLosoba_fizycznaskarżący
ZSosoba_fizycznaskarżący
Lireva Investments Limitedspolkaskarżący
VIosoba_fizycznaskarżący
FORTRESS FINANCE Inc.spolkaskarżący
Latvijas Republikas Saeimaorgan_krajowyinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Decyzja ramowa 2005/212/WSiSW art. 2 § 1

Decyzja ramowa Rady 2005/212/WSiSW

Zobowiązuje państwa członkowskie do umożliwienia konfiskaty narzędzi i korzyści z przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności w wymiarze powyżej jednego roku lub mienia, którego wartość odpowiada takim korzyściom.

Dyrektywa 2014/42/UE art. 4 § 1

Dyrektywa 2014/42/UE Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia konfiskaty, w całości lub w części, narzędzi i korzyści lub mienia, którego wartość odpowiada takim narzędziom lub korzyściom, w przypadku wydania prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo.

Pomocnicze

Dyrektywa 2014/42/UE art. 4 § 2

Dyrektywa 2014/42/UE Parlamentu Europejskiego i Rady

Jeżeli nie jest możliwe przeprowadzenie konfiskaty na podstawie ust. 1, przynajmniej w sytuacji, gdy niemożność ta wynika z choroby lub ucieczki podejrzanego lub oskarżonego, państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia konfiskaty narzędzi i korzyści, w przypadkach gdy wszczęte zostało postępowanie karne w odniesieniu do przestępstwa, które może być źródłem korzyści majątkowych, i takie postępowanie mogło doprowadzić do wydania wyroku skazującego, gdyby podejrzany lub oskarżony był w stanie stanąć przed sądem.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i rzetelnego procesu sądowego.

Konstytucja łotewska art. 92

Konstytucja Republiki Łotewskiej

Prawo do dochodzenia praw przed bezstronnym sądem; domniemanie niewinności.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 124 § 6

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Dowody niezgodnego z prawem pochodzenia mienia uznaje się za potwierdzone, jeżeli istnieją podstawy, aby przyjąć, że według wszelkiego prawdopodobieństwa mienie nie pochodzi z legalnych źródeł, lecz z przestępstwa.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 125 § 3

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Mienie, które było przedmiotem prania pieniędzy, uznaje się za uzyskane niezgodnie z prawem, jeżeli osoba nie jest w stanie przedstawić wiarygodnych wyjaśnień co do legalnego pochodzenia tego mienia i jeżeli istnieje podstawa, aby przyjąć, że mienie nie pochodzi z legalnych źródeł, lecz z przestępstwa.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 126 § 3

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Osoba, wobec której prowadzone jest postępowanie karne, ma obowiązek wykazania, że mienie pochodzi z legalnych źródeł.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 626 § 1

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Możliwość wyłączenia materiałów dotyczących mienia uzyskanego niezgodnie z prawem i wszczęcia odrębnego postępowania, jeżeli wniesienie sprawy karnej do sądu nie jest możliwe lub może generować nadmierne koszty.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 627 § 1-5

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Postępowanie w sprawie mienia uzyskanego niezgodnie z prawem, w tym postanowienie o wszczęciu postępowania i przekazanie materiałów sądowi.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 628

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Przekazanie podejrzanemu lub oskarżonemu odpisu orzeczenia dotyczącego mienia uzyskanego niezgodnie z prawem.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 630 § 1-2

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Badanie przez sąd okoliczności dotyczących mienia uzyskanego niezgodnie z prawem i orzekanie w przedmiocie konfiskaty.

Ustawa o postępowaniu karnym art. 631 § 1-3

Ustawa o postępowaniu karnym (Łotwa)

Zaskarżalność orzeczenia sądu w sprawie mienia uzyskanego niezgodnie z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dyrektywy 2014/42/UE i decyzji ramowej 2005/212/WSiSW mają zastosowanie tylko do konfiskaty mienia ściśle związanej ze stwierdzonym przestępstwem i wyrokiem skazującym. Postępowanie w sprawie konfiskaty mienia, które nie wymaga stwierdzenia popełnienia przestępstwa, nie jest objęte zakresem stosowania tych aktów prawnych UE.

Godne uwagi sformułowania

zakresem stosowania tych aktów nie jest objęte uregulowanie krajowe, które przewiduje możliwość [...] wszczęcia postępowania mającego na celu konfiskatę [...] mienia uzyskanego niezgodnie z prawem, w przypadku gdy samo postępowanie w sprawie konfiskaty nie ma na celu ustalenia, że takie przestępstwo zostało popełnione pojęcie »konfiskaty« zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 4 tej dyrektywy jako »ostateczne pozbawienie mienia orzeczone przez sąd w związku z przestępstwem«.

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

L. Bay Larsen

sprawozdawca

T. von Danwitz

sędzia

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektywy 2014/42/UE i decyzji ramowej 2005/212/WSiSW w kontekście krajowych przepisów dotyczących konfiskaty mienia bez wyroku skazującego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie konfiskacyjne jest odrębne od postępowania karnego i nie wymaga stwierdzenia popełnienia przestępstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z konfiskatą mienia pochodzącego z przestępstw i jej zgodnością z prawem UE, co ma istotne implikacje dla postępowań karnych i ochrony praw jednostki.

Konfiskata mienia bez wyroku skazującego? TSUE wyjaśnia granice prawa UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI