C-766/21 P
Podsumowanie
Parlament Europejski wniósł odwołanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który oddalił jego skargę o odszkodowanie z tytułu umowy ubezpieczenia budowy (TRC). Skarga dotyczyła szkód wyrządzonych przez wody opadowe w budynku KAD w Luksemburgu. Sąd pierwszej instancji uznał, że szkody te nie wchodzą w zakres ochrony ubezpieczeniowej z powodu klauzuli wyłączającej szkody związane bezpośrednio lub pośrednio z powodzią (art. I.15.1.1 umowy TRC). Parlament zarzucił Sądowi naruszenie zasad wykładni prawa UE, przeinaczenie klauzuli umownej oraz błędy w uzasadnieniu i ocenie dowodów. TSUE rozpatrzył najpierw dopuszczalność odwołania głównego. W nawiązaniu do swojego wcześniejszego orzecznictwa (wyrok Eulex Kosowo/SC), Trybunał stwierdził, że odwołanie od wyroku zaocznego, od którego wniesiono sprzeciw, jest niedopuszczalne. Jednakże, w niniejszej sprawie, punkty sentencji wyroku Sądu dotyczące spółek Axa i in. (skarżących w pierwszej instancji) nie były przedmiotem sprzeciwu, a zatem odwołanie Parlamentu dotyczące tych punktów zostało uznane za dopuszczalne. Następnie TSUE rozpatrzył dopuszczalność odpowiedzi na odwołanie wniesionej przez spółkę NN, która była jedną z pozwanych w pierwszej instancji i wobec której wydano wyrok zaoczny. Trybunał uznał, że spółka NN ma interes prawny w uwzględnieniu lub oddaleniu odwołania, ponieważ ocena TSUE mogłaby wpłynąć na postępowanie w sprawie sprzeciwu wniesionego przez NN do Sądu. Odpowiedź NN została zatem uznana za dopuszczalną. Co do istoty sprawy, TSUE oddalił zarzuty Parlamentu. Trybunał potwierdził, że Sąd prawidłowo zinterpretował termin "powódź" w kontekście umowy TRC, odwołując się do jego potocznego znaczenia i analizując kontekst umowy. Stwierdzono, że nagromadzenie wód opadowych w wyniku intensywnych opadów deszczu, które zalało piwnice budynku, wchodziło w zakres pojęcia "powodzi" zgodnie z umową. Zarzuty dotyczące przeinaczenia dowodów i wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia również zostały oddalone. TSUE odrzucił odwołanie wzajemne spółki NN jako niedopuszczalne. Trybunał powołał się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym wyrok zaoczny, od którego wniesiono sprzeciw, nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 56 statutu TSUE. Ponieważ spółka NN wniosła sprzeciw od wyroku zaocznego, jej odwołanie wzajemne zostało uznane za niedopuszczalne. W konsekwencji, TSUE oddalił odwołanie główne Parlamentu i odrzucił odwołanie wzajemne spółki NN. Kosztami postępowania związanymi z odwołaniem wzajemnym obciążono spółkę NN, natomiast w odniesieniu do odwołania głównego każda ze stron poniosła własne koszty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność odwołań od wyroków częściowo zaocznych, interpretacja klauzul wyłączających w umowach ubezpieczenia, wpływ sprzeciwu od wyroku zaocznego na dopuszczalność odwołania.
Dotyczy specyficznej interpretacji klauzuli umownej oraz procedury odwoławczej w ramach TSUE.
Zagadnienia prawne (7)
Czy odwołanie od wyroku zaocznego, od którego wniesiono sprzeciw, jest dopuszczalne w świetle art. 56 statutu TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie od wyroku zaocznego, od którego wniesiono sprzeciw, jest niedopuszczalne, ponieważ wyrok taki nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 56 statutu TSUE.
Uzasadnienie
Wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego powoduje wznowienie postępowania przed Sądem, co oznacza, że wyrok ten nie jest ostateczny i nie może być przedmiotem odwołania do TSUE do czasu zakończenia postępowania w sprawie sprzeciwu.
Czy punkty sentencji wyroku Sądu, które nie były przedmiotem sprzeciwu od wyroku zaocznego, mogą być przedmiotem odwołania do TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, punkty sentencji wyroku Sądu, które nie były przedmiotem sprzeciwu (ponieważ dotyczyły stron, które złożyły pisemne wnioski), stanowią orzeczenie kończące postępowanie w rozumieniu art. 56 statutu TSUE i mogą być przedmiotem odwołania.
Uzasadnienie
W przypadku wyroku wydanego częściowo zaocznie, tylko te części wyroku, które dotyczą strony, która nie wdała się w spór i wniosła sprzeciw, nie kończą postępowania. Pozostałe części wyroku, dotyczące stron, które uczestniczyły w postępowaniu, są ostateczne i podlegają odwołaniu.
Czy spółka, wobec której wydano wyrok zaoczny, ale która wniosła sprzeciw, ma interes prawny do złożenia odpowiedzi na odwołanie główne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka ta ma interes prawny, ponieważ ocena TSUE w ramach odwołania głównego może wpłynąć na postępowanie w sprawie jej sprzeciwu.
Uzasadnienie
Chociaż odwołanie główne dotyczyło innych punktów sentencji, ocena prawna dokonana przez TSUE mogła mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wniesionej przez spółkę w ramach sprzeciwu, co uzasadniało jej status strony z interesem prawnym.
Jak należy interpretować termin "powódź" w klauzuli wyłączającej ochronę ubezpieczeniową w umowie ubezpieczenia budowy (TRC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin "powódź" należy interpretować zgodnie z jego potocznym znaczeniem, uwzględniając kontekst umowy, a nie jako odstępstwo podlegające ścisłej wykładni. Nagromadzenie wód opadowych w wyniku intensywnych opadów deszczu może stanowić "powódź" w rozumieniu umowy.
Uzasadnienie
Sąd analizował znaczenie terminu "powódź" w kontekście umowy, odwołując się do definicji słownikowych i analizując inne postanowienia umowy. Stwierdzono, że strony nie zdefiniowały terminu w sposób zawężający, a klauzule wyłączające nie są odstępstwami w rozumieniu prawa UE.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu dotyczące rozróżnienia między "powodzią" a "szkodami spowodowanymi przez wodę" jest wewnętrznie sprzeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie nie jest wewnętrznie sprzeczne. Sąd odróżnił "powódź" od "szkód spowodowanych przez wodę" na podstawie kryterium zewnętrznego charakteru zdarzenia powodującego szkodę, a nie jego "naturalnego" lub "nienaturalnego" źródła.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że powódź ma swoje źródło w zdarzeniu zewnętrznym, podczas gdy szkody spowodowane przez wodę (np. awaria kanalizacji) nie posiadają tego elementu. Rozróżnienie to nie było sprzeczne z wcześniejszymi stwierdzeniami o różnych przyczynach powodzi.
Czy Sąd przeinaczył fakty i dowody dotyczące przyczyn szkody i etapu budowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd nie przeinaczył istotnych okoliczności faktycznych i dowodów w sposób oczywisty. Parlament nie wykazał, że ustalenia Sądu były rażąco błędne lub że Sąd dokonał nowej oceny faktów.
Uzasadnienie
TSUE stwierdził, że Parlament jedynie kwestionował wnioski Sądu, nie wykazując oczywistego przeinaczenia dowodów. Powody, dla których wody nie mogły zostać odprowadzone, nie miały wpływu na interpretację terminu "powódź".
Czy odwołanie wzajemne spółki NN jest dopuszczalne, skoro wniosła ona sprzeciw od wyroku zaocznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie wzajemne spółki NN jest niedopuszczalne, ponieważ wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego oznacza, że wyrok ten nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 56 statutu TSUE.
Uzasadnienie
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE, wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego skutkuje wznowieniem postępowania przed Sądem, co czyni wyrok niedostępnym dla odwołania do TSUE do czasu zakończenia postępowania w sprawie sprzeciwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Parlament Europejski | instytucja_ue | skarżący |
| Axa Assurances Luxembourg SA | spolka | pozwany w pierwszej instancji |
| Bâloise Assurances Luxembourg SA | spolka | pozwany w pierwszej instancji |
| La Luxembourgeoise SA | spolka | pozwany w pierwszej instancji |
| Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij NV | spolka | pozwany w pierwszej instancji |
Przepisy (10)
Główne
Statut TSUE art. 41
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Jeśli należycie zawiadomiona strona pozwana nie złoży pisemnych wniosków, wydaje się przeciwko tej stronie wyrok zaoczny. Od wyroku zaocznego można wnieść sprzeciw w terminie jednego miesiąca od zawiadomienia o nim.
Statut TSUE art. 56
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Odwołanie może zostać wniesione do Trybunału Sprawiedliwości w terminie dwóch miesięcy od zawiadomienia o orzeczeniu, od którego wnoszone jest odwołanie, od orzeczeń Sądu kończących postępowanie w sprawie i orzeczeń tego Sądu rozstrzygających kwestie merytoryczne jedynie w części lub rozstrzygających kwestię proceduralną dotyczącą zarzutu braku kompetencji lub niedopuszczalności. Odwołanie takie może zostać wniesione przez każdą stronę, której żądania nie zostały uwzględnione, w całości lub w części.
Reg. post. TS art. 172
Regulamin postępowania przed Trybunałem
Strona w danej sprawie przed Sądem mająca interes prawny w uwzględnieniu lub oddaleniu odwołania może złożyć odpowiedź na odwołanie w terminie dwóch miesięcy od doręczenia odwołania.
Reg. post. TS art. 176 § 1
Regulamin postępowania przed Trybunałem
Strony określone w art. 172 niniejszego regulaminu mogą wnieść odwołanie wzajemne w terminie przewidzianym na złożenie odpowiedzi na odwołanie.
Reg. post. TS art. 178 § 1
Regulamin postępowania przed Trybunałem
Żądania odwołania wzajemnego mają na celu uchylenie, w całości lub w części, orzeczenia Sądu.
Reg. post. Sądu art. 123 § 1
Regulamin postępowania przed Sądem
Jeżeli Sąd stwierdzi, że pozwany, któremu skarga została prawidłowo doręczona, nie złożył odpowiedzi na skargę w formie lub terminie przepisanych w art. 81, bez uszczerbku dla stosowania postanowień art. 45 akapit drugi statutu, skarżący może, w terminie wyznaczonym przez prezesa, wnieść do Sądu o wydanie wyroku zaocznego.
Reg. post. Sądu art. 166 § 1
Regulamin postępowania przed Sądem
Zgodnie z postanowieniami art. 41 statutu [Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej] od wyroku zaocznego można wnieść sprzeciw.
TFUE art. 272
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Klauzula arbitrażowa, umowa ubezpieczenia zawarta przez Parlament Europejski.
Pomocnicze
Reg. post. Sądu art. 1 § 2 lit. c
Regulamin postępowania przed Sądem
Przez "stronę" i "strony", używane bez innego oznaczenia, rozumie się każdą stronę postępowania, w tym interwenientów.
TFUE art. 256 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa jurysdykcji Sądu Unii Europejskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja klauzuli wyłączającej szkody powodziowe zgodnie z jej potocznym znaczeniem i kontekstem umowy. • Dopuszczalność odwołania od tych części wyroku Sądu, które nie były przedmiotem sprzeciwu od wyroku zaocznego. • Niedopuszczalność odwołania wzajemnego w przypadku równoległego postępowania sprzeciwowego od wyroku zaocznego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Parlamentu dotyczące naruszenia zasad wykładni prawa UE, przeinaczenia klauzuli umownej oraz błędów w uzasadnieniu i ocenie dowodów. • Dopuszczalność odwołania głównego w całości, mimo częściowego wyroku zaocznego. • Dopuszczalność odwołania wzajemnego spółki NN.
Godne uwagi sformułowania
Odwołanie od wyroku zaocznego, który jest przedmiotem sprzeciwu, jest niedopuszczalne. • Punkty sentencji wyroku, które nie mogą być przedmiotem sprzeciwu, stanowią orzeczenie "kończące postępowanie w sprawie" i mogą być przedmiotem odwołania. • Termin "powódź" należy interpretować zgodnie z jego potocznym znaczeniem, chyba że strony umowy uzgodniły inaczej. • Wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego pociąga za sobą wznowienie postępowania przed Sądem.
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezes_izby
K. Lenaerts
prezes
N. Jääskinen
sędzia
M. Gavalec
sędzia
N. Piçarra
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność odwołań od wyroków częściowo zaocznych, interpretacja klauzul wyłączających w umowach ubezpieczenia, wpływ sprzeciwu od wyroku zaocznego na dopuszczalność odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji klauzuli umownej oraz procedury odwoławczej w ramach TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z odwołaniami od wyroków zaocznych oraz interpretacji klauzul ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i procesowego.
“Wyrok TSUE: Kiedy odwołanie od wyroku zaocznego jest dopuszczalne?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny