C-761/24
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa rozpatrywana przez Budapest Környéki Törvényszék dotyczyła konsumentów, którzy zawarli umowę kredytu denominowanego w walucie obcej z pierwotnym kredytodawcą (poprzednikiem prawnym AXA). Umowa ta, zawierająca nieuczciwe warunki dotyczące ryzyka kursowego i możliwości jednostronnej zmiany oprocentowania, została następnie scedowana na OTP Bank Nyrt., a wierzytelność na OTP Faktoring Követeléskezelő Zrt. Konsumenci domagali się stwierdzenia nieważności umowy i realizacji jej skutków. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do możliwości dochodzenia tych skutków wyłącznie od cesjonariusza, zwłaszcza w kontekście odstraszającego skutku dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania prejudycjalne, orzekł, że art. 2 lit. c), art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy których konsument, który zawarł z instytucją kredytową umowę będącą następnie przedmiotem cesji na inną instytucję kredytową, powinien dochodzić praw, które wywodzi z tej dyrektywy, wyłącznie wobec cesjonariusza tej umowy, o ile owa cesja nie czyni dochodzenia praw wywodzonych przez tego konsumenta z owej dyrektywy w praktyce niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Trybunał podkreślił szeroką definicję 'przedsiębiorcy' oraz cel dyrektywy, jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dyrektywy 93/13 w kontekście cesji umów konsumenckich, zwłaszcza umów kredytowych. Potwierdzenie, że cesjonariusz jest objęty zakresem dyrektywy i konsument może dochodzić od niego praw, o ile nie jest to nadmiernie utrudnione.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cesji umowy kredytu i wykładni prawa UE. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i oceny sądu krajowego, czy dochodzenie praw nie jest nadmiernie utrudnione.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 2 lit. c) dyrektywy 93/13/EWG definiuje 'przedsiębiorcę' w sposób wykluczający cesjonariusza umowy kredytu, który nie był pierwotnym stroną umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, definicja 'przedsiębiorcy' jest szeroka i obejmuje każdą osobę prawną działającą w ramach działalności gospodarczej, w tym cesjonariusza umowy.
Uzasadnienie
Szeroka definicja pojęcia 'przedsiębiorcy' ustanowiona przez prawodawcę Unii stoi na przeszkodzie wykładni, zgodnie z którą obejmuje ona jedynie osobę, która pierwotnie zawarła umowę z konsumentem. Taka wykładnia byłaby niezgodna z celem dyrektywy, jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów.
Czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają konsumentowi dochodzić skutków nieważności nieuczciwego warunku umowy kredytu wyłącznie od cesjonariusza, a nie od pierwotnego kredytodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, o ile cesja nie czyni dochodzenia praw przez konsumenta niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Konsument powinien mieć możliwość powołania się wobec cesjonariusza na nieważność warunku lub umowy w taki sam sposób, jak mógłby to uczynić wobec cedenta.
Uzasadnienie
Ustalenie przez prawo krajowe ram prawnych ochrony konsumentów nie może zmieniać zakresu i istoty tej ochrony. Cesjonariusz wstępuje w ogół praw i obowiązków cedenta, a konsument powinien mieć możliwość dochodzenia swoich praw od cesjonariusza na tych samych warunkach, jak od cedenta.
Czy art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG, dotyczący odstraszającego skutku zakazu stosowania nieuczciwych warunków, ma zastosowanie do cesjonariusza umowy, który nie był autorem nieuczciwego warunku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skutek odstraszający dotyczy przedsiębiorców w ujęciu ogólnym, a nie tylko indywidualnego przedsiębiorcy, który jest autorem nieuczciwego warunku. Nieważność warunku nie zależy od zawinionego charakteru zachowania przedsiębiorcy, lecz od obiektywnie nieuczciwego charakteru warunku.
Uzasadnienie
Dyrektywa nie wyklucza, by skutki prawne nieuczciwego charakteru warunku mogły obciążać przedsiębiorcę innego niż ten, który był jego autorem. Celem jest zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków przez przedsiębiorców.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| HM | osoba_fizyczna | konsument |
| JD | osoba_fizyczna | konsument |
| AXA Bank Belgium SA | spolka | pozwany |
| OTP Bank Nyrt. | spolka | pozwany |
| OTP Faktoring Követeléskezelő Zrt. | spolka | pozwany |
| rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § lit. c)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Definicja 'przedsiębiorcy' jest szeroka i obejmuje cesjonariusza umowy kredytu.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Konsument powinien mieć możliwość powołania się wobec cesjonariusza na nieważność nieuczciwego warunku lub umowy w taki sam sposób, jak wobec cedenta, o ile cesja nie utrudnia dochodzenia praw.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § ust. 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Skutek odstraszający zakazu stosowania nieuczciwych warunków dotyczy przedsiębiorców w ujęciu ogólnym i ma zastosowanie również do cesjonariusza.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
k.c. art. 6:202 § ust. 3
Polgári Törvénykönyvről szóló 2013. évi V. törvény (kodeks cywilny)
k.c. art. 6:208
Polgári Törvénykönyvről szóló 2013. évi V. törvény (kodeks cywilny)
ustawa nr CCXXXVII z 2013 r. art. 17 § ust. 1
hitelintézetekről és pénzügyi vállalkozásokról szóló 2013. évi CCXXXVII. törvény
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cesjonariusz umowy kredytu jest 'przedsiębiorcą' w rozumieniu dyrektywy 93/13. • Konsument powinien mieć możliwość dochodzenia praw wynikających z nieuczciwych warunków od cesjonariusza. • Cesja umowy nie może pozbawiać konsumenta ochrony gwarantowanej przez dyrektywę. • Skutek odstraszający zakazu stosowania nieuczciwych warunków dotyczy ogółu przedsiębiorców.
Odrzucone argumenty
Pytania prejudycjalne są niedopuszczalne z powodu hipotetycznego charakteru i braku związku ze sporem. • Umowa kredytu została rozwiązana przed cesją, więc przedmiotem cesji jest wierzytelność, a nie umowa. • Skutki prawne nieważności umowy mogą być dochodzone jedynie od aktualnych stron umowy (cesjonariusza).
Godne uwagi sformułowania
szeroka definicja pojęcia „przedsiębiorcy” • cel polegający na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów • nie może zmienić zakresu i – w związku z tym – istoty tej ochrony • nie może również czynić nadmiernie utrudnionym, jeśli nie niemożliwym w praktyce, dochodzenia praw • skutek odstraszający w odniesieniu do stosowania nieuczciwych warunków umownych dotyczy przedsiębiorców w ujęciu ogólnym • nieważność warunku umownego nie zależy ani od zawinionego charakteru zachowania danego przedsiębiorcy, ani od tego, czy ponosi on za nie odpowiedzialność, lecz wyłącznie od obiektywnie nieuczciwego charakteru spornego warunku umownego
Skład orzekający
D. Spielmann
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 93/13 w kontekście cesji umów konsumenckich, zwłaszcza umów kredytowych. Potwierdzenie, że cesjonariusz jest objęty zakresem dyrektywy i konsument może dochodzić od niego praw, o ile nie jest to nadmiernie utrudnione."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cesji umowy kredytu i wykładni prawa UE. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i oceny sądu krajowego, czy dochodzenie praw nie jest nadmiernie utrudnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów kredytowych z nieuczciwymi warunkami i ich cesji, co ma duże znaczenie praktyczne dla konsumentów i instytucji finansowych. Wykładnia TSUE jest kluczowa dla ochrony praw konsumentów w takich sytuacjach.
“Czy cesja kredytu chroni bank przed odpowiedzialnością za nieuczciwe warunki? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny