C-760/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie udziałowi oskarżonego w rozprawie zdalnie przez wideokonferencję, pod warunkiem zapewnienia rzetelnego procesu.
Wniosek o wykładnię prawa UE dotyczył możliwości udziału oskarżonego w rozprawie karnej za pośrednictwem wideokonferencji. Sąd bułgarski pytał, czy art. 8 ust. 1 dyrektywy 2016/343 stoi na przeszkodzie takiemu udziałowi, jeśli oskarżony wyraźnie tego chce, jest reprezentowany przez adwokata obecnego na sali i ma zapewnioną skuteczną komunikację. Trybunał uznał, że prawo UE nie zabrania takiej formy udziału, o ile zapewnione są gwarancje rzetelnego procesu.
Sprawa C-760/22 dotyczyła wykładni art. 8 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym. Sąd bułgarski zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy prawo UE zabrania oskarżonemu udziału w rozprawie za pośrednictwem wideokonferencji, jeśli wyraźnie tego chce, jest reprezentowany przez adwokata obecnego fizycznie w sądzie, może śledzić przebieg postępowania, składać wyjaśnienia i poufnie komunikować się z obrońcą. Trybunał, powołując się na cel dyrektywy, jakim jest wzmocnienie prawa do rzetelnego procesu, oraz na orzecznictwo ETPC, stwierdził, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiemu rozwiązaniu. Kluczowe jest jednak zapewnienie, aby udział zdalny nie naruszał prawa do rzetelnego procesu, co oznacza konieczność zapewnienia skutecznej komunikacji, możliwości bycia wysłuchanym bez przeszkód technicznych oraz poufności rozmów z obrońcą. Prawo krajowe może regulować tę kwestię, o ile jest zgodne z prawem UE i podstawowymi prawami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 8 ust. 1 dyrektywy 2016/343 nie stoi na przeszkodzie takiej możliwości, pod warunkiem zapewnienia przestrzegania prawa do rzetelnego procesu sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2016/343 ustanawia wspólne normy minimalne dotyczące prawa do obecności na rozprawie, wywodzące się z prawa do rzetelnego procesu. Nie harmonizuje ona jednak wyczerpująco postępowania karnego. Przepis art. 8 ust. 1 nie reguluje wprost możliwości udziału zdalnego. Państwa członkowskie mogą zatem dopuścić taką formę udziału, o ile jest ona zgodna z celem dyrektywy i prawami podstawowymi, w tym prawem do rzetelnego procesu, co oznacza zapewnienie skutecznej komunikacji i możliwości bycia wysłuchanym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| FP | osoba_fizyczna | oskarżony |
| QV | osoba_fizyczna | oskarżony |
| IN | osoba_fizyczna | oskarżony |
| YL | osoba_fizyczna | oskarżony |
| VD | osoba_fizyczna | oskarżony |
| JF | osoba_fizyczna | oskarżony |
| OL | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sofiyska gradska prokuratura | organ_krajowy | udział |
| FP | osoba_fizyczna | strona w postępowaniu głównym |
| Rząd łotewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2016/343 art. 8 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Nie stoi na przeszkodzie możliwości udziału oskarżonego w rozprawach za pośrednictwem wideokonferencji na jego wyraźny wniosek, pod warunkiem zapewnienia prawa do rzetelnego procesu.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Pomocnicze
Dyrektywa 2016/343 art. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Celem dyrektywy jest ustanowienie wspólnych norm minimalnych dotyczących domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie, a nie wyczerpująca harmonizacja postępowania karnego.
Dyrektywa 2016/343
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343
Motywy 9, 10, 33, 44, 47 podkreślają cel wzmocnienia prawa do rzetelnego procesu i wzajemnego zaufania państw członkowskich.
Zakon za merkite i deystviyata po vreme na izvanrednoto polozhenie art. 6a § 2
Ustawa o środkach i działaniach w czasie stanu wyjątkowego
Umożliwiała zdalne rozprawy podczas stanu wyjątkowego lub nadzwyczajnej sytuacji epidemicznej.
NPK art. 6a § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis bułgarski umożliwiający zdalne rozprawy w określonych sytuacjach.
NPK art. 55 § 1
Kodeks postępowania karnego
Oskarżonemu przysługuje prawo do udziału w postępowaniu karnym.
NPK art. 269 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązkowa obecność oskarżonego na rozprawie w sprawach o zbrodnie.
NPK art. 115 § 2
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenia przesłuchiwania oskarżonego przez wideokonferencję.
NPK art. 474 § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość przesłuchania świadka, biegłego lub oskarżonego za pośrednictwem wideokonferencji w Bułgarii.
EKPC art. 6
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego, z którego wywodzi się prawo do obecności na rozprawie.
Karta art. 47 § 2 i 3
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i bezstronnego sądu.
Karta art. 48
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE nie stoi na przeszkodzie udziałowi oskarżonego w rozprawie zdalnie przez wideokonferencję, jeśli wyraźnie tego chce i zapewnione są gwarancje rzetelnego procesu. Dyrektywa 2016/343 nie harmonizuje wyczerpująco postępowania karnego i nie zakazuje wprost udziału zdalnego.
Godne uwagi sformułowania
prawo podejrzanych lub oskarżonych do obecności na rozprawie wywodzi się z prawa do rzetelnego procesu sądowego udział w postępowaniu za pośrednictwem wideokonferencji nie jest sam w sobie niezgodny z pojęciem rzetelnego i publicznego procesu należy ponadto zagwarantować przestrzeganie prawa do rzetelnego procesu sądowego
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes izby
L. Bay Larsen
wiceprezes Trybunału, sprawozdawca
T. von Danwitz
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udziału oskarżonego w rozprawach zdalnych (wideokonferencja) w postępowaniu karnym, z uwzględnieniem gwarancji rzetelnego procesu."
Ograniczenia: Konieczność zapewnienia przez sąd krajowy skutecznych środków technicznych i organizacyjnych gwarantujących rzetelność procesu oraz poufność komunikacji z obrońcą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania technologii w wymiarze sprawiedliwości, co jest aktualnym tematem. Wykładnia prawa UE w kontekście pandemii i jej skutków dla procedur sądowych jest istotna dla prawników i społeczeństwa.
“Wideokonferencja na sali sądowej: Czy oskarżony może brać udział w procesie zdalnie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI