C-760/18
Podsumowanie
TSUE orzekł, że przedłużanie umów na czas określony w sektorze publicznym, nawet na mocy przepisów krajowych, może być uznane za 'kolejne umowy' w rozumieniu dyrektywy UE, a sądy krajowe muszą zapewnić skuteczne środki zapobiegania nadużyciom, nawet w obliczu konstytucyjnego zakazu przekształcania umów.
Sprawa dotyczyła pracowników greckiego sektora publicznego zatrudnionych na czas określony, których umowy były wielokrotnie przedłużane. Sąd krajowy zapytał TSUE, czy takie przedłużenia, nawet jeśli wynikają z przepisów krajowych, mogą być uznane za 'kolejne umowy' w rozumieniu dyrektywy UE i czy sądy krajowe mogą stosować środki zapobiegające nadużyciom, nawet jeśli konstytucja grecka zakazuje przekształcania umów na czas określony w umowy na czas nieokreślony w sektorze publicznym. TSUE stwierdził, że takie przedłużenia mogą być uznane za 'kolejne umowy' i że sądy krajowe mają obowiązek zapewnić skuteczne środki zapobiegające nadużyciom, interpretując prawo krajowe zgodnie z prawem UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 1999/70/WE w sprawie pracy na czas określony, w szczególności klauzuli 5 dotyczącej zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów na czas określony. Sprawa dotyczyła pracowników greckiego sektora publicznego (służby oczyszczania gminy), których umowy na czas określony były wielokrotnie przedłużane, osiągając łączny czas trwania od 24 do 29 miesięcy. Sąd krajowy miał wątpliwości, czy takie przedłużenia, dokonane na mocy przepisów krajowych, w tym ustawodawstwa mającego moc wsteczną, mogą być uznane za 'kolejne umowy' w rozumieniu dyrektywy. Ponadto, sąd pytał, czy obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem UE obejmuje stosowanie wcześniejszych przepisów krajowych (art. 8 ust. 3 ustawy 2112/1920) pozwalających na przekształcanie umów na czas określony w umowy na czas nieokreślony, nawet jeśli późniejsze przepisy konstytucyjne (art. 103 ust. 8 konstytucji greckiej) zakazują takiego przekształcania w sektorze publicznym. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wyrażenie 'kolejnych umów o pracę zawieranych na czas określony' obejmuje również przedłużanie z mocy prawa umów na czas określony, nawet jeśli nie zachowano formy pisemnej dla nowej umowy. TSUE podkreślił, że celem dyrektywy jest zapobieganie nadużyciom i zapewnienie stabilności zatrudnienia. W przypadku stwierdzenia nadużyć, sądy krajowe mają obowiązek zapewnić skuteczne środki zapobiegawcze i naprawcze, interpretując prawo krajowe w sposób zgodny z prawem UE, nawet jeśli stoi to w sprzeczności z przepisami konstytucyjnymi, o ile nie jest to wykładnia contra legem. Sąd krajowy powinien ocenić, czy istnieją inne skuteczne środki w prawie greckim, jeśli przekształcenie umów nie jest możliwe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrażenie 'kolejnych umów o pracę zawieranych na czas określony' obejmuje również przedłużanie z mocy prawa umów o pracę na czas określony, które nastąpiło zgodnie z przepisami krajowymi, nawet jeśli forma pisemna nie została zachowana.
Uzasadnienie
TSUE uznał, że wąska wykładnia pojęcia 'kolejnych umów' podważa cel i skuteczność porozumienia ramowego, pozwalając na zatrudnianie pracowników przez lata bez stabilności i prowadząc do nadużyć. Zmiana daty zakończenia umowy stanowi istotną zmianę, którą można utożsamić z nawiązaniem nowego stosunku pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.V. i in. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Organismos Topikis Aftodioikisis (OTA) „Dimos Agiou Nikolaou” | organ_krajowy | pozwany |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (18)
Główne
Dyrektywa 1999/70/WE art. załącznik § klauzula 1
Dyrektywa Rady 1999/70/WE
Określa cel porozumienia ramowego, w tym zapobieganie nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów na czas określony.
Dyrektywa 1999/70/WE art. załącznik § klauzula 3
Dyrektywa Rady 1999/70/WE
Definicja pracownika zatrudnionego na czas określony.
Dyrektywa 1999/70/WE art. załącznik § klauzula 5
Dyrektywa Rady 1999/70/WE
Środki zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów o pracę na czas określony. Państwa członkowskie muszą wprowadzić jeden lub więcej środków zapobiegających nadużyciom, chyba że istnieją równoważne rozwiązania prawne.
Konstytucja GR art. art. 103 § ust. 7 i 8
Konstytucja grecka
Zakaz przekształcania umów o pracę na czas określony w umowy na czas nieokreślony w sektorze publicznym.
Ustawa 2112/1920 art. art. 8 § ust. 1 i 3
Ustawa nr 2112/1920
Nieważność umowy na czas określony, jeżeli czas jej trwania nie jest uzasadniony charakterem umowy, lecz został celowo ustalony w celu obejścia przepisów dotyczących rozwiązywania umów o pracę. Wcześniej stosowany jako równoważne rozwiązanie prawne.
Ustawa 4099/2012 art. art. 167
Ustawa nr 4099/2012
Automatyczne przedłużenie umów o pracę na czas określony w sektorze utrzymania czystości do 31.12.2017 r., z pewnymi wyłączeniami.
Dekret prezydencki 164/2004 art. art. 2 § ust. 1
Dekret prezydencki 164/2004
Stosowanie dekretu do pracowników sektora publicznego zatrudnionych na czas określony.
Dekret prezydencki 164/2004 art. art. 5
Dekret prezydencki 164/2004
Kolejne umowy na czas określony; zakaz zawierania i wykonywania kolejnych umów w odstępach krótszych niż trzy miesiące, dopuszczalność wyjątków uzasadnionych obiektywnymi powodami, maksymalna liczba trzech kolejnych umów.
Dekret prezydencki 164/2004 art. art. 6 § ust. 1 i 2
Dekret prezydencki 164/2004
Maksymalny okres obowiązywania umów na czas określony (24 miesiące), z wyjątkiem szczególnych kategorii pracowników.
Dekret prezydencki 164/2004 art. art. 7 § ust. 1, 2 i 3
Dekret prezydencki 164/2004
Sankcje w przypadku naruszenia art. 5 i 6; nieważność umowy, odszkodowanie, kary.
Pomocnicze
Dyrektywa 1999/70/WE art. załącznik § klauzula 8
Dyrektywa Rady 1999/70/WE
Państwa członkowskie mogą utrzymać lub wprowadzić przepisy bardziej korzystne dla pracowników.
k.c. art. art. 281 i 671
Kodeks cywilny
Konstytucja GR art. art. 25 § ust. 1 i 3
Konstytucja grecka
KKDKY art. art. 205 § ust. 1
Kodeks Katastasis Dimotikon kai Koinotikon Ypallilon
Jednostki samorządu terytorialnego mogą zawierać prywatnoprawne umowy na czas określony w celu zaspokojenia sezonowych, okresowych lub doraźnych potrzeb.
Ustawa 2190/1994 art. art. 21 § ust. 1 i 2
Ustawa nr 2190/1994
Zatrudnianie personelu na czas określony w służbach publicznych; maksymalny czas trwania zatrudnienia.
Ustawa 4386/2016 art. art. 76
Ustawa nr 4386/2016
Zmiana art. 167 ustawy 4099/2012, dotycząca przedłużenia umów.
Dekret prezydencki 164/2004 art. art. 4 § ust. 1 i 2
Dekret prezydencki 164/2004
Zasady niedyskryminacji pracowników na czas określony.
Dekret prezydencki 164/2004 art. art. 10
Dekret prezydencki 164/2004
Przepisy dekretu nie naruszają przepisów korzystniejszych dla pracowników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłużanie umów na czas określony, nawet na mocy przepisów krajowych, powinno być traktowane jako 'kolejne umowy' w rozumieniu dyrektywy UE, aby zapobiegać nadużyciom. Sądy krajowe mają obowiązek interpretować prawo krajowe zgodnie z prawem UE, nawet jeśli stoi to w sprzeczności z przepisami konstytucyjnymi, o ile nie jest to wykładnia contra legem. Należy zapewnić skuteczne środki zapobiegające nadużyciom w stosowaniu umów na czas określony w sektorze publicznym.
Odrzucone argumenty
Automatyczne przedłużenia umów na czas określony na mocy przepisów krajowych nie są 'kolejnymi umowami' w rozumieniu dyrektywy, ponieważ nie nastąpiło zawarcie nowej umowy na piśmie. Konstytucyjny zakaz przekształcania umów na czas określony w umowy na czas nieokreślony w sektorze publicznym uniemożliwia stosowanie środków zapobiegających nadużyciom, takich jak przekształcenie umowy. Przepisy krajowe dotyczące przedłużania umów na czas określony w sektorze publicznym są zgodne z prawem UE, ponieważ zapewniają pewne środki zapobiegawcze.
Godne uwagi sformułowania
skuteczność (effet utile) porozumienia ramowego zapobieganie nadużyciom wynikającym z wykorzystywania kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy zawieranych na czas określony obowiązek wykładni zgodnej równoważne rozwiązanie prawne bezwzględny konstytucyjny zakaz przekształcania umów
Skład orzekający
A. Kumin
sprawozdawca, prezes izby
T. von Danwitz
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'kolejnych umów na czas określony' w kontekście przepisów krajowych i konstytucyjnych, obowiązek wykładni zgodnej prawa krajowego z prawem UE w celu zapobiegania nadużyciom w zatrudnieniu w sektorze publicznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Grecji, ale jego zasady dotyczące wykładni prawa UE i zapobiegania nadużyciom są uniwersalne dla wszystkich państw członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadużywania umów na czas określony w sektorze publicznym i konfliktu między prawem UE a prawem krajowym (w tym konstytucyjnym). Pokazuje, jak TSUE egzekwuje prawa pracowników w obliczu potencjalnych luk prawnych.
“Czy przepisy konstytucyjne mogą chronić przed nadużywaniem umów na czas określony? TSUE odpowiada!”
Sektor
administracja publiczna
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę