C-76/16

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-07-13
cjeuzamowienia_publicznekwalifikacja oferentówWysokatrybunal
zamówienia publicznekwalifikacjasytuacja ekonomicznasytuacja finansowazaświadczenie bankowekredytproporcjonalnośćprawo UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że wykluczenie oferenta z przetargu z powodu niespełnienia wymogów finansowych jest dopuszczalne, jeśli bank nie wystawił wymaganego zaświadczenia, a oferent nie miał obiektywnej możliwości uzyskania innego dokumentu.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów dyrektywy o zamówieniach publicznych w kontekście wykluczenia oferenta z przetargu z powodu braku odpowiedniego zaświadczenia bankowego potwierdzającego jego sytuację finansową. Sąd odsyłający pytał, czy wykluczenie jest dopuszczalne, gdy oferent przedstawił inne dokumenty finansowe, a także czy brak możliwości uzyskania wymaganego zaświadczenia od banku stanowi uzasadnioną przyczynę do przedstawienia alternatywnych dowodów. Trybunał wyjaśnił, że wykluczenie jest dopuszczalne, jeśli wymogi są proporcjonalne do przedmiotu zamówienia, a brak możliwości uzyskania zaświadczenia może być uzasadnioną przyczyną do przedstawienia innych dowodów, pod warunkiem obiektywnej niemożności uzyskania wymaganych dokumentów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dyrektywy 2004/18/WE w sprawie zamówień publicznych, dyrektywy 89/665/EWG w sprawie procedur odwoławczych oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa wyłoniła się z postępowania między Ingsteel spol. s r. o. i Metrostav a.s. a Úrad pre verejné obstarávanie w przedmiocie wykluczenia oferentów z przetargu na budowę stadionów piłkarskich. Instytucja zamawiająca wymagała od oferentów przedstawienia zaświadczenia z banku o przyznaniu kredytu w kwocie co najmniej 3 mln EUR, który miał być dostępny przez cały okres realizacji zamówienia. Wykluczeni oferenci przedstawili inne dokumenty finansowe, w tym oświadczenie o otwarciu linii kredytowej i zamiarze zasilenia rachunku. Sąd najwyższy Słowacji pytał, czy wykluczenie jest zgodne z prawem UE, gdy oferent nie spełnił wymogu formalnego zaświadczenia bankowego, ale wykazał zdolność finansową innymi środkami, oraz czy możliwość odwołania się do sądu jest skuteczna, gdy zamówienie jest już prawie zrealizowane. Trybunał orzekł, że art. 47 ust. 1 lit. a) i art. 47 ust. 4 dyrektywy 2004/18 nie stoją na przeszkodzie wykluczeniu oferenta, jeśli nie spełnia on wymogu dotyczącego sytuacji finansowej, pod warunkiem że wymóg ten jest proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 5 dyrektywy 2004/18, brak możliwości uzyskania wymaganego zaświadczenia od banku może stanowić uzasadnioną przyczynę do przedstawienia innych dokumentów, jeśli oferent obiektywnie nie mógł uzyskać wymaganych dokumentów, co powinien zbadać sąd krajowy. Trzecie pytanie prejudycjalne zostało uznane za niedopuszczalne z powodu braku wystarczających informacji faktycznych i prawnych w postanowieniu odsyłającym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 47 ust. 1 lit. a) i art. 47 ust. 4 dyrektywy 2004/18/WE nie stoją na przeszkodzie takiemu wykluczeniu, pod warunkiem że wymóg jest proporcjonalny do przedmiotu zamówienia.

Uzasadnienie

Instytucje zamawiające mają swobodę w wyborze dokumentów potwierdzających sytuację finansową oferenta, a wymogi muszą być związane z przedmiotem zamówienia i proporcjonalne do niego. Wymóg uzyskania pożyczki celowej lub zapewnienia środków przez cały okres realizacji zamówienia jest obiektywnie właściwym środkiem oceny zdolności finansowych oferenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

instytucja zamawiająca (w zakresie dopuszczalności wykluczenia)

Strony

NazwaTypRola
Ingsteel spol. s r. o.spolkaskarżący
Metrostav a.s.spolkaskarżący
Úrad pre verejné obstarávanieorgan_krajowypozwany
Slovenský futbalový zväzinneinstytucja zamawiająca

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2004/18/WE art. 47 § 1 lit. a)

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Dowodem sytuacji finansowej i ekonomicznej mogą być odpowiednie oświadczenia banków lub dowód posiadania ubezpieczenia z tytułu ryzyka zawodowego.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 47 § 4

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Instytucje zamawiające określają w ogłoszeniu, które dokumenty wybierają i jakie inne dokumenty muszą zostać przedstawione.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 47 § 5

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Jeżeli wykonawca z uzasadnionej przyczyny nie może przedstawić wymaganych dokumentów, może udowodnić sytuację ekonomiczną i finansową za pomocą każdego innego dokumentu uznanego za odpowiedni przez instytucję zamawiającą.

Dyrektywa 89/665/EWG art. 1 § 1

Dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane

Państwa członkowskie zapewniają możliwość skutecznego odwołania od decyzji instytucji zamawiających z powodu naruszenia prawa UE w dziedzinie zamówień publicznych.

Dyrektywa 89/665/EWG art. 2 § 3

Dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane

Państwa członkowskie zapewniają, aby umowa nie została zawarta przed podjęciem decyzji przez organ odwoławczy w sprawie wniosku o zastosowanie środków tymczasowych lub odwołania, jeśli organ pierwszej instancji jest niezależny od instytucji zamawiającej.

Dyrektywa 89/665/EWG art. 2 § 6

Dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane

Państwa członkowskie mogą przewidzieć, że decyzja musi być uprzednio uchylona przez organ mający niezbędne uprawnienia, aby można było dochodzić odszkodowania.

Dyrektywa 89/665/EWG art. 2 § 8

Dyrektywa Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane

Państwa członkowskie zapewniają efektywne wykonywanie decyzji podjętych przez organy odwoławcze.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

Pomocnicze

Dyrektywa 2004/18/WE art. 44 § 2

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Minimalne zdolności wymagane w przypadku konkretnego zamówienia muszą być związane z przedmiotem zamówienia i proporcjonalne do niego.

Ustawa nr 25/2006 art. 9 § 3

Ustawa nr 25/2006 o zamówieniach publicznych (Słowacja)

Postępowanie o udzielanie zamówień publicznych nie może naruszać zasad równego traktowania, niedyskryminacji, przejrzystości, gospodarności i skuteczności.

Ustawa nr 25/2006 art. 27 § 1 lit. a)

Ustawa nr 25/2006 o zamówieniach publicznych (Słowacja)

Dowodem sytuacji finansowej i ekonomicznej mogą być oświadczenia banków lub zobowiązanie do udzielenia pożyczki.

Ustawa nr 25/2006 art. 27 § 3

Ustawa nr 25/2006 o zamówieniach publicznych (Słowacja)

Jeżeli oferent nie może przedstawić informacji finansowych, może udowodnić sytuację za pomocą innego dokumentu.

Ustawa nr 25/2006 art. 32 § 1 lit. b)

Ustawa nr 25/2006 o zamówieniach publicznych (Słowacja)

Instytucja zamawiająca określa w ogłoszeniu kryteria kwalifikacji dotyczące sytuacji finansowej i ekonomicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucje zamawiające mają swobodę w wyborze dokumentów potwierdzających sytuację finansową oferenta. Wymogi dotyczące sytuacji finansowej muszą być związane z przedmiotem zamówienia i proporcjonalne do niego. Wymóg uzyskania pożyczki celowej lub zapewnienia środków przez cały okres realizacji zamówienia jest obiektywnie właściwym środkiem oceny zdolności finansowych oferenta. Brak możliwości uzyskania wymaganego zaświadczenia od banku może być uzasadnioną przyczyną do przedstawienia innych dowodów, jeśli oferent obiektywnie nie mógł uzyskać wymaganych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Wykluczenie oferenta, który wykazał zdolność finansową innymi środkami, mimo braku formalnego zaświadczenia bankowego. Nieskuteczność procedury odwoławczej w sytuacji, gdy zamówienie jest już prawie zrealizowane.

Godne uwagi sformułowania

minimalne zdolności wymagane w przypadku konkretnego zamówienia muszą być związane z przedmiotem zamówienia i proporcjonalne do niego wymagania w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej powinny być obiektywnie odpowiednie do tego, by dostarczyć informacji na temat zdolności do wykonania zamówienia przez wykonawcę zasada równego traktowania wymaga, by wszyscy oferenci mieli takie same szanse przy formułowaniu swych ofert obowiązek przejrzystości ma na celu zagwarantowanie braku ryzyka faworyzowania i arbitralnego traktowania wymóg uzyskania pożyczki celowej pozwala wykazać, że oferent faktycznie dysponuje środkami, których sam nie jest właścicielem, a które są niezbędne do wykonania zamówienia utrzymanie w dyspozycji wymaganej kwoty przez czas realizacji zamówienia jest użytecznym elementem służącym ocenie, w konkretny sposób, sytuacji ekonomicznej i finansowej oferenta

Skład orzekający

M. Campos Sánchez-Bordona

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja wymogów dotyczących sytuacji finansowej i ekonomicznej oferentów w zamówieniach publicznych, dopuszczalność wykluczenia, zasada proporcjonalności, uzasadniona przyczyna braku możliwości przedstawienia dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dyrektywy 2004/18/WE (choć zasady są uniwersalne dla zamówień publicznych UE). Konieczność oceny przez sąd krajowy obiektywnej możliwości uzyskania dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych aspektów procedur przetargowych, takich jak wymogi finansowe i możliwość ich spełnienia przez oferentów. Wyjaśnia, kiedy wykluczenie z przetargu jest uzasadnione, co jest istotne dla firm biorących udział w zamówieniach publicznych.

Przetargi publiczne: Czy bankowe zaświadczenie o kredycie to jedyna droga do wygranej?

Sektor

zamówienia publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI