C-758/24 i C-759/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że uznanie państwa trzeciego za bezpieczny kraj pochodzenia nie może być dokonane przez państwo członkowskie, jeśli to państwo nie spełnia kryteriów bezpieczeństwa dla wszystkich kategorii osób.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2013/32 w kontekście uznawania państw trzecich za bezpieczne kraje pochodzenia. Sąd odsyłający we Włoszech miał wątpliwości, czy włoskie prawo, które uznaje Bangladesz za bezpieczny kraj pochodzenia poprzez akt ustawodawczy i bez ujawnienia źródeł informacji, jest zgodne z prawem UE. Trybunał orzekł, że choć państwo członkowskie może dokonać takiego uznania aktem ustawodawczym, musi ono podlegać kontroli sądowej pod kątem spełnienia materialnych przesłanek bezpieczeństwa dla wszystkich kategorii osób. Ponadto, państwo członkowskie musi zapewnić dostęp do źródeł informacji uzasadniających takie uznanie.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez Tribunale ordinario di Roma dotyczyły wykładni dyrektywy 2013/32 w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej, w szczególności przepisów dotyczących uznawania państw trzecich za bezpieczne kraje pochodzenia (art. 36-38) w świetle prawa do skutecznego środka zaskarżenia (art. 47 Karty praw podstawowych UE). Sprawy dotyczyły obywateli Bangladeszu, których wnioski o ochronę międzynarodową zostały odrzucone przez włoskie organy jako oczywiście bezzasadne, ponieważ pochodzili z kraju uznanego za bezpieczny. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności z prawem UE włoskiego ustawodawstwa, które uznaje Bangladesz za bezpieczny kraj pochodzenia poprzez akt ustawodawczy, bez ujawnienia źródeł informacji i z możliwością wyłączenia niektórych kategorii osób. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, orzekł, że państwa członkowskie mogą uznać państwo trzecie za bezpieczny kraj pochodzenia w drodze aktu ustawodawczego, jednakże takie uznanie musi podlegać kontroli sądowej pod kątem spełnienia materialnych przesłanek bezpieczeństwa określonych w załączniku I do dyrektywy 2013/32. Kluczowe jest, aby państwo trzecie było bezpieczne dla wszystkich kategorii osób, a nie tylko dla części ludności. Ponadto, państwo członkowskie musi zapewnić wystarczający i odpowiedni dostęp do źródeł informacji, na których opiera się uznanie, zarówno dla wnioskodawcy, jak i dla sądu, aby umożliwić skuteczną obronę praw i kontrolę sądową. Sąd krajowy może również brać pod uwagę inne zebrane informacje, pod warunkiem zapewnienia ich wiarygodności i poszanowania zasady kontradyktoryjności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pod warunkiem, że takie uznanie podlega kontroli sądowej w zakresie spełnienia materialnych przesłanek bezpieczeństwa dla wszystkich kategorii osób.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2013/32 pozwala państwom członkowskim na określenie bezpiecznych krajów pochodzenia w drodze ustawodawstwa, ale nie wyklucza kontroli sądowej. Prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty) wymaga, aby sądy mogły badać zgodność takiego uznania z materialnymi przesłankami określonymi w dyrektywie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
wnioskodawcy (LC i CP) w zakresie możliwości kontroli sądowej i dostępu do informacji
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| LC | osoba_fizyczna | skarżący |
| CP | osoba_fizyczna | skarżący |
| Commissione territoriale per il riconoscimento della protezione internazionale di Roma – sezione procedure alla frontiera II | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd bułgarski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd cypryjski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd łotewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd litewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd maltański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd słowacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd fiński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd szwedzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (22)
Główne
Dyrektywa 2013/32/UE art. 36
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Dotyczy koncepcji bezpiecznego kraju pochodzenia i wymaga, aby wnioskodawca mógł obalić domniemanie bezpieczeństwa, wykazując poważne podstawy związane ze swoją szczególną sytuacją.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 37
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Pozwala państwom członkowskim na określenie bezpiecznych krajów pochodzenia na poziomie krajowym, zgodnie z załącznikiem I. Ocena musi opierać się na zróżnicowanych źródłach informacji. Uznanie państwa za bezpieczne, jeśli nie spełnia ono kryteriów dla niektórych kategorii osób, jest niedopuszczalne.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Gwarantuje prawo do skutecznego środka zaskarżenia wobec decyzji w sprawie wniosków o ochronę międzynarodową.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Określa zakres skutecznego środka zaskarżenia, wymagając pełnego rozpatrzenia ex nunc okoliczności faktycznych i prawnych.
Załącznik I do Dyrektywy 2013/32/UE
Załącznik I do Dyrektywy 2013/32/UE
Określa kryteria uznania państwa za bezpieczny kraj pochodzenia, wymagając braku prześladowań, tortur i masowej przemocy dla całej ludności.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłań prejudycjalnych.
Dekret z mocą ustawy nr 158/2024
Dekret z mocą ustawy nr 158/2024 (Włochy)
Zmienił włoski dekret ustawodawczy nr 25/2008, wprowadzając wykaz bezpiecznych krajów pochodzenia w akcie ustawodawczym.
Dekret ustawodawczy nr 25/2008 art. 2-bis
Dekret ustawodawczy nr 25/2008 (Włochy)
Włoski akt prawny określający bezpieczne kraje pochodzenia, zmieniony dekretem z mocą ustawy nr 158/2024.
Pomocnicze
Dyrektywa 2013/32/UE art. 38
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Dotyczy koncepcji bezpiecznego kraju trzeciego, nie stosuje się bezpośrednio do niniejszej sprawy.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § ust. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Dotyczy prawa do pozostawania na terytorium do czasu rozpatrzenia środka zaskarżenia.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § ust. 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawcy nie zezwala się na pozostawanie na terytorium do czasu rozpatrzenia środka zaskarżenia.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 10 § ust. 3 lit. b
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Wymóg uzyskiwania precyzyjnych i aktualnych informacji o krajach pochodzenia.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 10 § ust. 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Dostęp sądów krajowych do informacji o krajach pochodzenia.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 12 § ust. 1 lit. d
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Dostęp wnioskodawców do informacji o krajach pochodzenia.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 31 § ust. 8 lit. b
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Możliwość stosowania procedury przyspieszonej, gdy wnioskodawca pochodzi z bezpiecznego kraju pochodzenia.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 32 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Warunki uznania wniosku za bezzasadny.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 32 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Możliwość uznania wniosku za oczywiście bezzasadny w przypadkach przyspieszonej procedury.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 43 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE
Procedury graniczne.
EKPC art. 6
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
EKPC art. 13
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Rozporządzenie 2024/1348 art. 61 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1348
Umożliwia wyłączenie konkretnych części terytorium lub kategorii osób przy uznawaniu państwa za bezpieczny kraj pochodzenia (stosuje się od 12.06.2026 r.).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do skutecznej ochrony sądowej (art. 47 Karty) wymaga możliwości kontroli sądowej uznania państwa za bezpieczny kraj pochodzenia. Państwo członkowskie musi zapewnić dostęp do źródeł informacji uzasadniających uznanie kraju za bezpieczny. Uznanie państwa za bezpieczny kraj pochodzenia jest niedopuszczalne, jeśli nie spełnia ono kryteriów bezpieczeństwa dla wszystkich kategorii osób.
Odrzucone argumenty
Uznanie państwa za bezpieczny kraj pochodzenia przez państwo członkowskie w drodze aktu ustawodawczego jest dopuszczalne bez możliwości kontroli sądowej. Państwo członkowskie nie musi udostępniać źródeł informacji uzasadniających uznanie kraju za bezpieczny. Państwo członkowskie może uznać państwo za bezpieczne, nawet jeśli nie spełnia ono kryteriów dla niektórych kategorii osób.
Godne uwagi sformułowania
nie stoją one na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie dokonywało uznania państwa trzeciego za bezpieczny kraj pochodzenia w drodze aktu ustawodawczego, pod warunkiem że uznanie to może być przedmiotem kontroli sądowej państwo członkowskie, które uznaje państwo trzecie za bezpieczny kraj pochodzenia, powinno zapewnić wystarczający i odpowiedni dostęp do źródeł informacji stoi on na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie uznało za bezpieczny kraj pochodzenia państwo trzecie, które nie spełnia w odniesieniu do niektórych kategorii osób materialnych przesłanek takiego uznania
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
K. Jürimäe
sprawozdawczyni
I. Jarukaitis
sędzia
M.L. Arastey Sahún
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
D. Gratsias
prezes izby
M. Gavalec
prezes izby
I. Ziemele
sędzia
J. Passer
sędzia
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
B. Smulders
sędzia
M. Condinanzi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dyrektywy 2013/32/UE dotyczących uznawania bezpiecznych krajów pochodzenia, zakres kontroli sądowej w sprawach azylowych, prawo do skutecznej ochrony sądowej i dostępu do informacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dyrektywy 2013/32/UE, która została zastąpiona rozporządzeniem 2024/1348 (choć zasady dotyczące kontroli sądowej i dostępu do informacji pozostają istotne).
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i równowagi między efektywnością procedur azylowych a gwarancjami proceduralnymi i ochroną sądową. Ma istotne implikacje dla sposobu, w jaki państwa członkowskie mogą klasyfikować kraje jako bezpieczne.
“Czy państwa UE mogą arbitralnie decydować o 'bezpieczeństwie' krajów pochodzenia migrantów? TSUE wyznacza granice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI