C-746/18

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące zatrzymywania danych telekomunikacyjnych i lokalizacyjnych są zbyt szerokie, jeśli pozwalają na dostęp do nich w celu zwalczania wszelkiej przestępczości, a nie tylko poważnej, oraz że estońska prokuratura nie jest niezależnym organem do udzielania zezwoleń na taki dostęp.

Sprawa dotyczyła dopuszczalności dowodów uzyskanych na podstawie danych telekomunikacyjnych w estońskim postępowaniu karnym. Sąd najwyższy Estonii zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy estońskie przepisy nakładające obowiązek zatrzymywania danych o ruchu i lokalizacji przez dostawców usług łączności elektronicznej oraz zezwalające prokuraturze na dostęp do tych danych są zgodne z prawem UE, w szczególności z dyrektywą o prywatności i łączności elektronicznej oraz Kartą praw podstawowych. Trybunał uznał, że uogólnione i niezróżnicowane zatrzymywanie danych oraz dostęp do nich w celu zwalczania wszelkiej przestępczości narusza prawa podstawowe, chyba że jest ograniczone do zwalczania poważnej przestępczości. Ponadto, prokuratura, będąc stroną postępowania, nie może być uznana za niezależny organ udzielający zezwoleń.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 15 ust. 1 dyrektywy 2002/58/WE w związku z art. 7, 8 i 11 oraz art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa wywodziła się z estońskiego postępowania karnego przeciwko H.K., gdzie dowody opierały się na danych telekomunikacyjnych zatrzymanych na podstawie krajowych przepisów. Sąd najwyższy Estonii powziął wątpliwości co do zgodności tych przepisów z prawem UE, w szczególności w zakresie uogólnionego zatrzymywania danych i dostępu do nich przez prokuraturę. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania pierwsze i drugie, orzekł, że przepisy krajowe umożliwiające dostęp organów władzy publicznej do danych o ruchu lub danych o lokalizacji, które mogą dostarczyć informacji o połączeniach i lokalizacji użytkownika, a tym samym umożliwić wyciągnięcie precyzyjnych wniosków na temat jego życia prywatnego, są sprzeczne z prawem UE, jeśli dostęp ten nie jest ograniczony do postępowań mających na celu zwalczanie poważnej przestępczości lub zapobieganie poważnym zagrożeniom bezpieczeństwa publicznego. Trybunał podkreślił, że ingerencja w prawa podstawowe jest poważna, niezależnie od długości okresu dostępu czy ilości danych, jeśli pozwala na wyciągnięcie precyzyjnych wniosków dotyczących życia prywatnego. W odniesieniu do trzeciego pytania, dotyczącego roli prokuratury, Trybunał stwierdził, że prokuratura, która kieruje postępowaniem przygotowawczym i pełni funkcję oskarżyciela publicznego, nie może być uznana za niezależny organ administracyjny uprawniony do udzielania zezwoleń na dostęp do danych. Wymóg niezależności oznacza, że organ ten musi być stroną trzecią, obiektywną i bezstronną, co nie ma miejsca w przypadku prokuratury, która jest zaangażowana w postępowanie jako jego strona. Podsumowując, wyrok ten stanowi istotne ograniczenie możliwości dostępu organów ścigania do danych telekomunikacyjnych i lokalizacyjnych, podkreślając potrzebę ścisłego przestrzegania zasady proporcjonalności i ochrony praw podstawowych.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (9)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy