C-743/24
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że zmiana przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia, która wymaga odbycia dłuższej części kary pozbawienia wolności przed jego uzyskaniem, nie stanowi naruszenia zasady zakazu surowszej kary, jeśli nie znosi możliwości zwolnienia ani nie zaostrza samej kary.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 49 ust. 1 Karty praw podstawowych UE w kontekście przekazania osoby do Zjednoczonego Królestwa w celu przeprowadzenia postępowania karnego. Sąd najwyższy Irlandii pytał, czy zmiana przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia, która wymaga odbycia 2/3 kary zamiast 1/2, stanowi naruszenie zasady zakazu surowszej kary. Trybunał uznał, że takie zmiany, jeśli nie znoszą możliwości zwolnienia ani nie zaostrzają samej kary, dotyczą wykonania kary, a nie jej wymiaru, i nie naruszają tym samym zasady legalności kar.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Supreme Court (Irlandia) dotyczył wykładni art. 49 ust. 1 zdanie drugie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa wiązała się z wykonaniem nakazu aresztowania wydanego wobec MA przez organy sądowe Zjednoczonego Królestwa w celu przeprowadzenia postępowania karnego. MA podnosił, że przekazanie go do Zjednoczonego Królestwa byłoby niezgodne z zasadą ustawowej określoności czynów zabronionych i kar, ponieważ w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności jego ewentualne warunkowe zwolnienie podlegałoby przepisom Zjednoczonego Królestwa przyjętym po popełnieniu przestępstw, które były surowsze niż przepisy obowiązujące w chwili ich popełnienia. W szczególności, nowe przepisy wymagały odbycia co najmniej dwóch trzecich kary pozbawienia wolności przed możliwością ubiegania się o warunkowe zwolnienie, podczas gdy poprzednie przepisy gwarantowały automatyczne zwolnienie po odbyciu połowy kary. Trybunał, odwołując się do swojego wcześniejszego orzecznictwa oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, rozróżnił między „karą” a jej „wykonaniem”. Stwierdził, że zmiany dotyczące warunkowego zwolnienia, które nie znoszą możliwości jego uzyskania ani nie zaostrzają samego zakresu kary grożącej w dniu popełnienia przestępstwa, stanowią środki dotyczące wykonania kary, a nie jej wymiaru. W związku z tym, zastosowanie tych zmian do przestępstw popełnionych przed ich wejściem w życie nie narusza art. 49 ust. 1 zdanie drugie Karty. Trybunał podkreślił, że nowe przepisy nadal przewidują możliwość warunkowego zwolnienia, uzależnionego od oceny stopnia zagrożenia stwarzanego przez skazanego, a także gwarantują, że zwolnienie nastąpi najpóźniej na rok przed końcem kary. Ponieważ maksymalny wymiar kary nie został zmieniony, a kryterium oceny zagrożenia jest typowe dla polityki penitencjarnej, Trybunał uznał, że nie doszło do naruszenia zasady zakazu surowszej kary.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie takich przepisów nie stanowi wymierzenia kary surowszej w rozumieniu art. 49 ust. 1 zdanie drugie Karty.
Uzasadnienie
Trybunał rozróżnił między „karą” a jej „wykonaniem”. Zmiany dotyczące warunkowego zwolnienia, które nie znoszą możliwości jego uzyskania ani nie zaostrzają samego zakresu kary grożącej w dniu popełnienia przestępstwa, są środkami dotyczącymi wykonania kary. Ponieważ maksymalny wymiar kary nie został zmieniony, a kryterium oceny zagrożenia jest typowe dla polityki penitencjarnej, nie doszło do naruszenia zasady legalności kar.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| MA | osoba_fizyczna | wnoszący_odwołanie |
| Minister for Justice and Equality | organ_krajowy | uczestnik_postępowania |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | uczestnik_postępowania |
| Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej | panstwo_czlonkowskie | uczestnik_postępowania |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | uczestnik_postępowania |
Przepisy (5)
Główne
Karta art. 49 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakazuje wymierzania kary surowszej niż ta, która była przewidziana w chwili popełnienia czynu zabronionego. Obejmuje to również zmiany w systemie warunkowego zwolnienia, które w istocie zaostrzają karę.
Umowa o handlu i współpracy art. 524 § 2
Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem
Podkreśla obowiązek poszanowania praw podstawowych, w tym tych zawartych w Karcie.
Umowa o handlu i współpracy art. 604 § lit. c
Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem
Pozwala organowi wykonującemu nakaz aresztowania na żądanie dodatkowych gwarancji dotyczących traktowania osoby, jeśli istnieje rzeczywiste ryzyko naruszenia praw podstawowych.
Pomocnicze
EKPC art. 7 § 1
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Stanowi podstawę minimalnego progu ochrony praw podstawowych, porównywalnego z art. 49 Karty.
Umowa o handlu i współpracy art. 613 § 2
Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem
Reguluje procedurę zwracania się o dodatkowe informacje uzupełniające.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiany w przepisach dotyczących warunkowego zwolnienia stanowią środki dotyczące wykonania kary, a nie jej wymiaru, o ile nie znoszą możliwości zwolnienia ani nie zaostrzają samego zakresu kary. Kryterium oceny stopnia zagrożenia przez skazanego jest typowe dla polityki penitencjarnej i dotyczy wykonania kary. Maksymalny wymiar kary pozbawienia wolności nie został zmieniony.
Odrzucone argumenty
Zmiana przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia, wymagająca odbycia dłuższej części kary, stanowi naruszenie zasady zakazu surowszej kary (art. 49 ust. 1 Karty).
Godne uwagi sformułowania
rozróżnienie między środkiem stanowiącym „karę” a środkiem dotyczącym „wykonania” lub „stosowania” kary nie wymierza się kary surowszej od tej, którą można było wymierzyć w czasie, gdy czyn zabroniony pod groźbą kary został popełniony zmiany te nie znoszą w istocie możliwości ubiegania się o takie zwolnienie i nie prowadzą do zaostrzenia charakteru kary grożącej w dniu domniemanego popełnienia rozpatrywanych przestępstw
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
T. von Danwitz
wiceprezes
F. Biltgen
prezes_izby
C. Lycourgos
sprawozdawca
M.L. Arastey Sahún
prezes_izby
D. Gratsias
prezes_izby
M. Gavalec
prezes_izby
A. Arabadjiev
sędzia
I. Ziemele
sędzia
J. Passer
sędzia
Z. Csehi
sędzia
O. Spineanu-Matei
sędzia
B. Smulders
sędzia
M. Condinanzi
sędzia
R. Frendo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zakazu wymierzania surowszej kary w kontekście zmian przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia, zwłaszcza w sprawach transgranicznych i dotyczących prawa karnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących warunkowego zwolnienia, a nie ogólnych zmian w prawie karnym. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych w celu oceny, czy zmiana dotyczy kary, czy jej wykonania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej (nie retroaktywność kar) w kontekście transgranicznego wymiaru sprawiedliwości i prawa karnego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy zmiana zasad warunkowego zwolnienia po popełnieniu przestępstwa to surowsza kara? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI