C-743/23

Trybunał Sprawiedliwości2025-12-11
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja-systemow-zabezpieczenia-spolecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznekoordynacjaustawodawstwopraca najemnapaństwa trzeciemiejsce zamieszkaniaznaczna część pracyswoboda przepływu osób

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przy ustalaniu, czy pracownik wykonujący pracę w kilku państwach członkowskich i państwach trzecich świadczy znaczną część pracy w państwie zamieszkania, należy uwzględnić pracę wykonaną we wszystkich tych państwach, w tym w państwach trzecich.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności określenia, które ustawodawstwo ma zastosowanie do pracownika wykonującego pracę w kilku państwach członkowskich i państwach trzecich. Sąd krajowy zapytał, czy przy ocenie, czy znaczna część pracy jest wykonywana w państwie zamieszkania, należy uwzględnić pracę świadczoną tylko w państwach członkowskich, czy też pracę we wszystkich państwach, w tym w państwach trzecich. Trybunał uznał, że należy uwzględnić pracę ze wszystkich państw, aby prawidłowo ocenić rzeczywistą sytuację pracownika i zapewnić skuteczną koordynację systemów zabezpieczenia społecznego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i art. 14 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła pracownika A, który mieszkał w Niemczech, ale pracował dla szwajcarskiej firmy, wykonując pracę zarówno w Szwajcarii, Niemczech, jak i w państwach trzecich. Niemiecka instytucja ubezpieczeniowa uznała, że pracownik podlega niemieckiemu systemowi zabezpieczenia społecznego, ponieważ znaczna część jego pracy (50% czasu pracy) była wykonywana w Niemczech, przy czym do obliczeń tych wzięto pod uwagę jedynie pracę w Niemczech i Szwajcarii. Sąd pierwszej instancji uchylił tę decyzję, uznając, że pracownik podlega szwajcarskiemu ustawodawstwu, ponieważ praca w Niemczech stanowiła jedynie 16% jego całkowitego czasu pracy, a praca w państwach trzecich nie powinna być uwzględniana. Sąd odsyłający zadał pytanie, czy przy ocenie „znacznej części pracy” należy uwzględniać pracę w państwach trzecich. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 w związku z art. 14 ust. 8 rozporządzenia nr 987/2009 należy interpretować w ten sposób, że w celu ustalenia, czy osoba wykonująca pracę najemną w kilku państwach członkowskich, w tym w państwie członkowskim swego miejsca zamieszkania, a także w kilku państwach trzecich, świadczy znaczną część tej pracy w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, należy wziąć pod uwagę nie tylko pracę najemną świadczoną przez tę osobę w państwach członkowskich, ale również pracę najemną świadczoną w państwach trzecich. Trybunał podkreślił, że celem przepisów jest zapewnienie skutecznej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i swobodnego przepływu osób, co wymaga uwzględnienia rzeczywistej sytuacji pracownika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przy ustalaniu, czy znaczna część pracy jest wykonywana w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, należy uwzględnić pracę najemną świadczoną przez osobę we wszystkich państwach, w tym w państwach trzecich.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że brzmienie przepisów, ich kontekst oraz cel koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i zapewnienia swobodnego przepływu osób przemawiają za uwzględnieniem pracy świadczonej w państwach trzecich. Pominięcie tej pracy stworzyłoby fikcję prawną i utrudniłoby prawidłowe zastosowanie przepisów, które mają opierać się na obiektywnej sytuacji pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Aosoba_fizycznapowód w postępowaniu głównym
GKV-Spitzenverbandorgan_krajowypozwany
Moguntia Food Group AGspolkawnoszący_o_udział

Przepisy (21)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 1 lit. b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 8

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 3 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 12 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 16 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 76 § 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 9

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 14 § 11

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 16 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 19 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 8

Umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób

Załącznik II art. 1 § 1

Załącznik II do Umowy o swobodnym przepływie osób

Załącznik II art. 1 § 2

Załącznik II do Umowy o swobodnym przepływie osób

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uwzględnienie pracy świadczonej w państwach trzecich jest konieczne dla prawidłowej oceny rzeczywistej sytuacji pracownika i skutecznej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Brzmienie przepisów, ich kontekst i cel wskazują na potrzebę uwzględnienia wszystkich miejsc wykonywania pracy. Pominięcie pracy w państwach trzecich stworzyłoby fikcję prawną i utrudniłoby swobodny przepływ osób.

Odrzucone argumenty

Praca w państwach trzecich nie powinna być uwzględniana przy ocenie, czy znaczna część pracy jest wykonywana w państwie członkowskim miejsca zamieszkania. Uwzględnienie pracy w państwach trzecich jest niemożliwe lub utrudnione i może prowadzić do nadużyć.

Godne uwagi sformułowania

znaczna część pracy ogół świadczonej przez niego pracy fikcja prawna, daleka od konkretnej rzeczywistości obiektywna sytuacja pracownika

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes_izby

T. von Danwitz

wiceprezes_Trybunału_pełniący_obowiązki_sędziego_pierwszej_izby

I. Ziemele

sędzia

A. Kumin

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących, zwłaszcza tych pracujących w więcej niż jednym państwie członkowskim UE oraz w państwach trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika wykonującego pracę w kilku państwach członkowskich i państwach trzecich. Ocena 'znacznej części pracy' nadal wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii ustalania właściwego systemu zabezpieczenia społecznego dla pracowników migrujących, co jest częstym problemem praktycznym. Wykładnia przepisów UE ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu osób.

Gdzie płacisz składki, gdy pracujesz w UE i poza nią? TSUE wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI