C-743/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-05-30
cjeupodatkipodatek akcyzowyWysokatrybunal
podatek akcyzowyprodukty energetyczneoleje mineralnezróżnicowane stawkiregionalne opodatkowanierynek wewnętrznyharmonizacja podatkowaHiszpaniaTSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa 2003/96/WE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym pozwalającym regionom na ustalanie zróżnicowanych stawek akcyzy od olejów mineralnych w zależności od terytorium zużycia.

Sprawa dotyczyła zgodności hiszpańskiego przepisu pozwalającego wspólnotom autonomicznym na nakładanie dodatkowej, regionalnej stawki akcyzy od olejów mineralnych z dyrektywą 2003/96/WE. DISA Suministros y Trading SLU domagała się zwrotu zapłaconego podatku, argumentując, że regionalna stawka narusza unijne prawo. Tribunal Supremo zwrócił się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym. Trybunał uznał, że dyrektywa 2003/96/WE, a w szczególności jej art. 5, nie przewiduje możliwości ustalania zróżnicowanych terytorialnie stawek akcyzy od olejów mineralnych, poza ściśle określonymi przypadkami, co stoi na przeszkodzie hiszpańskiemu uregulowaniu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunal Supremo (Hiszpania) w związku ze sporem między DISA Suministros y Trading SLU a Agencia Estatal de Administración Tributaria. Sprawa dotyczyła żądania zwrotu podatku akcyzowego od olejów mineralnych, który DISA zapłaciła w związku z nałożeniem przez wspólnotę autonomiczną dodatkowej, regionalnej stawki podatku, nakładającej się na stawkę krajową. DISA argumentowała, że ta regionalna stawka jest sprzeczna z dyrektywą Rady 2003/96/WE, w szczególności z jej art. 5, który określa warunki stosowania zróżnicowanych stawek opodatkowania produktów energetycznych. Tribunal Supremo, nie znajdując jasnej wykładni w prawie UE ani w orzecznictwie TSUE, zwrócił się z pytaniem, czy dyrektywa 2003/96/WE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które upoważniają regiony do ustalania zróżnicowanych terytorialnie stawek akcyzy od olejów mineralnych. Trybunał Sprawiedliwości uznał pytanie za dopuszczalne. Rozpatrując sprawę co do istoty, TSUE stwierdził, że dyrektywa 2003/96/WE ma na celu ustanowienie zharmonizowanego systemu opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej. Artykuł 5 tej dyrektywy, wraz z innymi przepisami, przyznaje państwom członkowskim pewien zakres uznania, ale jednocześnie ściśle określa przypadki, w których możliwe jest stosowanie zróżnicowanych stawek. TSUE podkreślił, że wykaz przypadków w art. 5 jest wyczerpujący i nie obejmuje możliwości ustalania stawek różniących się w zależności od regionu lub terytorium w obrębie państwa członkowskiego, chyba że wynika to z innych, specyficznych przepisów dyrektywy (np. art. 18 dotyczący Azorów, Mader, czy greckich wysp) lub zostało indywidualnie upoważnione na mocy art. 19. W analizowanym przypadku, hiszpańskie przepisy pozwalające na regionalne zróżnicowanie stawek akcyzy od olejów mineralnych nie wpisywały się w żaden z przewidzianych w dyrektywie wyjątków. TSUE uznał, że taka praktyka mogłaby zakłócić funkcjonowanie rynku wewnętrznego poprzez jego fragmentację. W związku z tym, Trybunał orzekł, że dyrektywa 2003/96/WE, a w szczególności jej art. 5, stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które upoważniają regiony lub wspólnoty autonomiczne do ustalania różnych stawek podatku akcyzowego w odniesieniu do tego samego produktu i tego samego zastosowania w zależności od terytorium, na którym produkt jest zużywany, poza przewidzianymi w tym zakresie przypadkami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektywa 2003/96/WE, a w szczególności jej art. 5, stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które upoważniają regiony lub wspólnoty autonomiczne do ustalania różnych stawek podatku akcyzowego w odniesieniu do tego samego produktu i tego samego zastosowania w zależności od terytorium, na którym produkt jest zużywany, poza przewidzianymi w tym zakresie przypadkami.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2003/96/WE ma na celu zharmonizowanie opodatkowania produktów energetycznych. Artykuł 5 tej dyrektywy wyczerpująco wymienia przypadki, w których możliwe jest stosowanie zróżnicowanych stawek opodatkowania, a ustalanie stawek różniących się w zależności od regionu w obrębie państwa członkowskiego nie jest wśród nich wymienione. Taka praktyka mogłaby zakłócić funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Przepisy dyrektywy dopuszczają zróżnicowanie stawek regionalnych tylko w ściśle określonych przypadkach, przewidzianych w samej dyrektywie lub wymagających indywidualnego upoważnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (DISA)

Strony

NazwaTypRola
DISA Suministros y Trading SLU (DISA)spolkaskarżący
Agencia Estatal de Administración Tributariaorgan_krajowypozwany
Rząd hiszpańskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 2003/96/WE art. 5

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Artykuł 5 wyczerpująco wymienia przypadki, w których państwa członkowskie mogą stosować zróżnicowane stawki opodatkowania. Nie obejmuje on możliwości ustalania stawek różniących się w zależności od regionu lub terytorium w obrębie państwa członkowskiego, chyba że wynika to z innych, specyficznych przepisów dyrektywy lub zostało indywidualnie upoważnione.

Dyrektywa 2003/96/WE art. 1

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Państwa członkowskie nakładają podatki na produkty energetyczne i energię elektryczną zgodnie z niniejszą dyrektywą.

ustawa o podatku akcyzowym art. 50 ter

Ley 38/1992 de Impuestos Especiales (ustawa o podatku akcyzowym)

Przepis krajowy, który upoważniał wspólnoty autonomiczne do ustalania regionalnej stawki podatku akcyzowego od olejów mineralnych.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/96/WE art. 18 § ust. 7 i 8

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Przewiduje możliwość stosowania obniżonych stawek podatku akcyzowego lub zwolnień w niektórych regionach Portugalii i Grecji.

Dyrektywa 2003/96/WE art. 19 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Umożliwia Radzie, na wniosek Komisji, upoważnienie państw członkowskich do wprowadzenia dalszych zwolnień lub obniżek na podstawie szczególnych względów politycznych.

Dyrektywa 2008/118/WE art. 1 § ust. 2

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Państwa członkowskie mogą nakładać na wyroby akcyzowe inne podatki pośrednie, pod warunkiem że są one zgodne z przepisami UE dotyczącymi podatku akcyzowego i spełniają kryterium 'szczególnego celu'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dyrektywy 2003/96/WE, w szczególności art. 5, wyczerpująco określają przypadki, w których dopuszczalne jest stosowanie zróżnicowanych stawek opodatkowania produktów energetycznych. Ustalanie zróżnicowanych terytorialnie stawek akcyzy od olejów mineralnych, poza przypadkami przewidzianymi w dyrektywie, narusza cel harmonizacji opodatkowania i prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Hiszpański przepis krajowy (art. 50 ter ustawy o podatku akcyzowym) nie mieści się w żadnym z dopuszczonych przez dyrektywę wyjątków.

Odrzucone argumenty

Pytanie prejudycjalne jest niedopuszczalne ze względu na jego hipotetyczny charakter (argument rządu hiszpańskiego). Regionalna stawka akcyzy była przejawem politycznej samorządności wspólnot autonomicznych i mieściła się w ramach art. 4 ust. 2 TUE (argument rządu hiszpańskiego). Regionalna stawka akcyzy mogła być uznana za inny podatek pośredni w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE, spełniający 'szczególny cel' (argument rządu hiszpańskiego).

Godne uwagi sformułowania

wykaz ma charakter wyczerpujący pozbawiłoby wszelkiej skuteczności (effet utile) prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego poprzez jego dalszą fragmentację każde państwo członkowskie może postanowić, niezależnie od realizowanego celu, że wpływy z podatku będą przeznaczane na finansowanie określonych wydatków

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

Z. Csehi

sprawozdawca

M. Ilešič

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

D. Gratsias

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 dyrektywy 2003/96/WE w kontekście możliwości stosowania zróżnicowanych stawek podatku akcyzowego w zależności od terytorium w państwie członkowskim."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Hiszpanii (art. 50 ter ustawy o podatku akcyzowym) i wykładni dyrektywy 2003/96/WE. Nie wyklucza możliwości stosowania zróżnicowanych stawek w innych, ściśle określonych przypadkach przewidzianych w dyrektywie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu harmonizacji podatkowej w UE i pokazuje, jak przepisy unijne ograniczają swobodę państw członkowskich w zakresie ustalania stawek podatkowych, nawet w kontekście samorządności regionalnej.

Czy regiony mogą ustalać własne stawki akcyzy? TSUE odpowiada: tylko w ściśle określonych przypadkach!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI