C-743/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-10-01
cjeuprawo_ue_ogolnefundusze_strukturalneWysokatrybunal
fundusze UEEFRRnieprawidłowośćbeneficjentszkoda budżetowaprawo UEwykładniapostępowanie prejudycjalneupadłośćpartner handlowy

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sytuacja, w której beneficjent funduszy UE nie osiąga zakładanych celów z powodu niewypłacalności partnera, może być uznana za 'nieprawidłowość' w rozumieniu prawa UE.

Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia 'nieprawidłowości' w kontekście funduszy strukturalnych UE. Beneficjent dotacji z EFRR nie osiągnął zakładanego poziomu obrotów, ponieważ jego jedyny partner handlowy zbankrutował. Sąd krajowy zapytał, czy taka sytuacja może być uznana za 'nieprawidłowość' w rozumieniu rozporządzenia nr 1083/2006. Trybunał orzekł, że tak, nawet jeśli beneficjent nie działał umyślnie ani z zaniedbania, a naruszenie wynikało z czynników zewnętrznych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, który definiuje pojęcie 'nieprawidłowości'. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między łotewską spółką LSEZ SIA „Elme Messer Metalurgs” (EMM) a Latvijas Investīciju un attīstības aģentūra (Agencją), która rozwiązała umowę o dotację z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Powodem rozwiązania umowy były rzekome poważne nieprawidłowości popełnione przez EMM. EMM nie było w stanie utrzymać produkcji gazów przemysłowych na wymaganym poziomie, co było kluczowe dla działalności jego jedynego partnera handlowego, spółki Liepājas Metalurgs. Problemy finansowe i ostatecznie upadłość Liepājas Metalurgs uniemożliwiły EMM realizację zobowiązań umownych, w tym osiągnięcie prognozowanego poziomu obrotów. Agencja uznała to za 'nieprawidłowość' i zażądała zwrotu wypłaconej dotacji. EMM twierdziło, że nie ponosi winy za zaistniałą sytuację, która była wynikiem czynników zewnętrznych. Sąd odsyłający zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy sytuacja, w której beneficjent nie osiąga celów z powodu niewypłacalności partnera, może być uznana za 'nieprawidłowość' w rozumieniu prawa UE. Trybunał, analizując definicję 'nieprawidłowości' z rozporządzenia nr 1083/2006, stwierdził, że wymaga ona trzech elementów: naruszenia prawa UE lub krajowego, działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego oraz powstania lub możliwości powstania szkody w budżecie UE. Trybunał podkreślił, że do stwierdzenia nieprawidłowości nie jest konieczne wykazanie winy, zamiaru lub niedbalstwa beneficjenta. Wystarczy, że naruszenie wynika z działania lub zaniechania, które można mu przypisać, i że mogło ono spowodować szkodę. W tym przypadku, brak osiągnięcia wymaganego poziomu obrotów, nawet z powodu upadłości partnera, mógł prowadzić do finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE, co stanowiło 'nieprawidłowość'. Trybunał zaznaczył, że państwa członkowskie są odpowiedzialne za wykrywanie i odzyskiwanie nieprawidłowości, a także za korekty finansowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taka sytuacja może zostać uznana za 'nieprawidłowość', nawet jeśli beneficjent nie działał umyślnie ani z zaniedbania.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że definicja 'nieprawidłowości' wymaga naruszenia prawa UE lub krajowego, działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego oraz możliwości powstania szkody w budżecie UE. Nie jest wymagane wykazanie winy, zamiaru lub niedbalstwa beneficjenta. Brak osiągnięcia wymaganego poziomu działalności, nawet z powodu czynników zewnętrznych, może prowadzić do finansowania nieuzasadnionego wydatku, co stanowi szkodę dla budżetu UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
LSEZ SIA „Elme Messer Metalurgs”spolkaskarżący
Latvijas Investīciju un attīstības aģentūraorgan_krajowypozwany
Rząd łotewskiinneinterwenient
Rząd czeskiinneinterwenient
Rząd estońskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 2 § 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Definicja 'nieprawidłowości' jako naruszenia przepisu prawa Unii wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Nie wymaga wykazania winy, zamiaru ani niedbalstwa beneficjenta.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 56 § 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Zasady kwalifikowalności wydatków ustala się na poziomie krajowym, z zastrzeżeniem wyjątków.

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 60 § a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Instytucja zarządzająca odpowiada za zapewnienie, że operacje spełniają mające zastosowanie zasady Unii i zasady krajowe przez cały okres ich realizacji.

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 70 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Państwa członkowskie są odpowiedzialne za zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych.

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 70 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Państwo członkowskie odpowiada za zwrot do budżetu UE kwot nienależnie wypłaconych, jeśli nie można ich odzyskać z winy lub niedbalstwa państwa członkowskiego.

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 98 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości i dokonywanie wymaganych korekt finansowych.

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 98 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego; państwo członkowskie uwzględnia charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe.

Rozporządzenie nr 2988/95 art. 1 § 2

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95

Definicja 'nieprawidłowości' jako naruszenia przepisów prawa wspólnotowego wynikającego z działania lub zaniedbania podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot.

Rozporządzenie nr 2988/95 art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95

Każda nieprawidłowość pociąga za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści.

Rozporządzenie nr 2988/95 art. 5 § 1

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95

Nieprawidłowości dokonane celowo lub będące skutkiem zaniedbania mogą prowadzić do kar administracyjnych.

Rozporządzenie nr 1828/2006 art. 27 § c)

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006

Definicja 'podejrzenia nadużycia' jako nieprawidłowości prowadzącej do wszczęcia postępowania administracyjnego lub sądowego w celu stwierdzenia zamierzonego działania.

Rozporządzenie nr 1828/2006 art. 28 § 1

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006

Państwa członkowskie przekazują Komisji sprawozdania o nieprawidłowościach, w tym informacje o naruszonym przepisie i praktykach prowadzących do nieprawidłowości.

k.c. art. 1774

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odpowiedzialności za szkodę przypadkową i nieprzewidzianą przeszkodę w wykonaniu zobowiązania.

Rozporządzenie rady ministrów nr 200 art. 16.1

Ministru kabineta noteikumi Nr. 200

Długoterminowe inwestycje są kwalifikowalne tylko wtedy, gdy są wykorzystywane w miejscu realizacji projektu i w ramach działalności gospodarczej beneficjenta.

Rozporządzenie rady ministrów nr 200 art. 17.1

Ministru kabineta noteikumi Nr. 200

Kwalifikowalne są wydatki związane z zakupem nowych urządzeń bezpośrednio związanych z procesem produkcyjnym lub świadczeniem usług.

Rozporządzenie rady ministrów nr 740 art. 2.1

Ministru kabineta noteikumi Nr. 740

Definicja 'nieprawidłowości' jako każde działanie naruszające przepis prawa łotewskiego lub prawa Unii, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Definicja 'nieprawidłowości' w prawie UE nie wymaga wykazania winy, zamiaru lub niedbalstwa beneficjenta. Naruszenie przepisów krajowych, które są integralną częścią systemu zarządzania funduszami UE, może być uznane za nieprawidłowość. Brak osiągnięcia wymaganego poziomu działalności, nawet z powodu czynników zewnętrznych (upadłość partnera), może prowadzić do finansowania nieuzasadnionego wydatku i szkody dla budżetu UE. Cel przepisów dotyczących funduszy UE wymaga szerokiej wykładni pojęcia 'nieprawidłowości' w celu ochrony interesów finansowych Unii.

Odrzucone argumenty

Argument, że sytuacja beneficjenta nie stanowi 'nieprawidłowości', ponieważ nie wynikała z jego winy, zamiaru lub niedbalstwa (argument EMM).

Godne uwagi sformułowania

nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa Unii wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego nie można uznać za element niezbędny do tego, aby możliwe było stwierdzenie nieprawidłowości w rozumieniu tego przepisu pojęcie „nieprawidłowości” należy bowiem interpretować szeroko obowiązek zwrotu nienależnej korzyści [...] nie jest sankcją, lecz jedynie konsekwencją ustalenia, iż warunki wymagane dla uzyskania korzyści [...] nie były przestrzegane

Skład orzekający

A. Prechal

prezes_izby

L.S. Rossi

sędzia

J. Malenovský

sprawozdawca

F. Biltgen

sędzia

N. Wahl

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'nieprawidłowości' w kontekście funduszy UE, zwłaszcza w sytuacjach, gdy problemy beneficjenta wynikają z czynników zewnętrznych (np. upadłość partnera). Podkreślenie, że brak winy beneficjenta nie wyklucza stwierdzenia nieprawidłowości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu funduszy strukturalnych UE i definicji zawartej w rozporządzeniu nr 1083/2006. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych przepisów lub rodzajów funduszy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko interpretowane jest pojęcie 'nieprawidłowości' w prawie UE, co ma istotne implikacje dla beneficjentów funduszy. Pokazuje, że nawet nieumyślne naruszenie zasad może prowadzić do konsekwencji finansowych.

Czy upadłość Twojego partnera biznesowego może oznaczać zwrot unijnych dotacji? TSUE wyjaśnia pojęcie 'nieprawidłowości'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI