C-742/19
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że organizacja czasu pracy żołnierzy, w tym okresy dyżuru, mogą być wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy o czasie pracy, jeśli służą podstawowym funkcjom państwa, ale nie dotyczy to rutynowych zadań administracyjnych.
Sprawa dotyczyła żołnierza słoweńskiego, który domagał się wynagrodzenia za godziny dyżuru, które nie były zaliczane do czasu pracy. Trybunał Sprawiedliwości UE rozstrzygnął, że choć dyrektywa o czasie pracy ma zastosowanie do żołnierzy, pewne ich działania, takie jak te związane z obronnością, bezpieczeństwem narodowym czy ćwiczeniami wojskowymi, mogą być wyłączone z jej zakresu, jeśli służą podstawowym funkcjom państwa. Okresy dyżuru, podczas których żołnierz jest obecny w koszarach, ale nie wykonuje faktycznej pracy, mogą być inaczej wynagradzane niż czas faktycznej pracy, zgodnie z prawem krajowym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2003/88/WE dotyczącej organizacji czasu pracy w odniesieniu do członków sił zbrojnych. Sprawa wywodziła się ze sporu między żołnierzem słoweńskim a Ministerstwem Obrony Republiki Słowenii, dotyczącym wynagrodzenia za okresy dyżuru, które nie były zaliczane do czasu pracy. Sąd odsyłający pytał, czy dyrektywa ma zastosowanie do żołnierzy odbywających wartę w czasie pokoju oraz czy przepisy krajowe wyłączające okresy dyżuru z czasu pracy są zgodne z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE (wielka izba) orzekł, że art. 4 ust. 2 TUE wymaga uwzględnienia specyfiki sił zbrojnych, co może prowadzić do wyłączenia pewnych działań żołnierzy z zakresu dyrektywy 2003/88. Dotyczy to działań w ramach wstępnego przeszkolenia, ćwiczeń operacyjnych lub operacji wojskowych w ścisłym znaczeniu, a także działań o tak specyficznym charakterze, że uniemożliwiają one planowanie czasu pracy lub gdy ich stosowanie mogłoby zagrozić wykonaniu podstawowych funkcji państwa. Trybunał podkreślił, że wyłączenie to nie dotyczy rutynowych zadań administracyjnych. Odnosząc się do wynagrodzenia, Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2003/88 nie reguluje kwestii wynagrodzenia za okresy dyżuru, pozostawiając tę sprawę prawu krajowemu, pod warunkiem że okresy te, jeśli spełniają kryteria czasu pracy, są odpowiednio traktowane w ramach krajowych systemów wynagradzania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dyrektywa ma zastosowanie, chyba że konkretne działania żołnierzy są wyłączone z jej zakresu ze względu na specyfikę podstawowych funkcji państwa (obronność, bezpieczeństwo narodowe) lub charakter tych działań.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 4 ust. 2 TUE wymaga uwzględnienia specyfiki sił zbrojnych, ale nie prowadzi do całkowitego wyłączenia żołnierzy z zakresu prawa UE. Wyłączenie może dotyczyć tylko działań o charakterze operacyjnym, szkoleniowym lub wyjątkowym, które uniemożliwiają planowanie czasu pracy lub zagrażają bezpieczeństwu państwa. Rutynowe zadania administracyjne podlegają dyrektywie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
żołnierz (w części dotyczącej definicji czasu pracy, ale z zastrzeżeniem prawa krajowego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.K. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Republika Slovenija (Ministrstvo za obrambo) | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
TUE art. 4 § 2
Traktat o Unii Europejskiej
Unia szanuje równość państw członkowskich i ich tożsamość narodową, a także podstawowe funkcje państwa, w tym bezpieczeństwo narodowe. Stosowanie prawa UE do sił zbrojnych nie może utrudniać wykonywania tych funkcji.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 1 § 3
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Określa zakres stosowania dyrektywy, odsyłając do art. 2 dyrektywy 89/391/EWG, z uwzględnieniem art. 4 ust. 2 TUE.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 1
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja 'czasu pracy' jako każdego okresu, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla odesłań prejudycjalnych.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 2 § 1
Dyrektywa 89/391/EWG Rady
Dyrektywa ma zastosowanie we wszystkich sektorach działalności.
Dyrektywa 89/391/EWG art. 2 § 2
Dyrektywa 89/391/EWG Rady
Wyjątek od stosowania dyrektywy w przypadku specyficznych działalności publicznych i społecznych, takich jak siły zbrojne, gdy istnieje sprzeczność interesów.
Karta Praw Podstawowych art. 31 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy oraz do okresów dobowego i tygodniowego odpoczynku.
Kolektivna pogodba za javni sektor art. 46
Słoweński układ zbiorowy dotyczący dodatku za pozostawanie w gotowości do pracy.
ZObr art. 97č
Zakon o obrambi
Słoweńska ustawa o obronie, regulująca służbę wartowniczą.
ZObr art. 97e
Zakon o obrambi
Słoweńska ustawa o obronie, regulująca pozostawanie w gotowości do pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy dyżuru, podczas których żołnierz jest fizycznie obecny w koszarach i podlega ograniczeniom, powinny być uznawane za czas pracy w rozumieniu dyrektywy 2003/88/WE, jeśli znacząco wpływają na jego swobodę. Wyłączenie żołnierzy z zakresu dyrektywy 2003/88/WE może dotyczyć tylko specyficznych działań związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa, a nie rutynowych zadań.
Odrzucone argumenty
Słowenia argumentowała, że dyrektywa 2003/88/WE nie ma zastosowania do żołnierzy ze względu na specyfikę ich służby i art. 4 ust. 2 TUE. Słowenia argumentowała, że okresy dyżuru, podczas których nie wykonywano faktycznej pracy, nie stanowią czasu pracy i mogą być inaczej wynagradzane.
Godne uwagi sformułowania
Organizacja czasu pracy jest dziedziną, która została zharmonizowana na mocy art. 153 ust. 2 TFUE za pośrednictwem dyrektywy 2003/88. Z obowiązku poszanowania przez Unię podstawowych funkcji państwa [...] nie wynika, by decyzje państw członkowskich dotyczące organizacji ich sił zbrojnych nie były objęte zakresem stosowania prawa Unii. Okres dyżuru [...] należy uważać za czas pracy w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej dyrektywy, jeżeli to miejsce pracy nie pokrywa się z jego miejscem zamieszkania.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
J.-C. Bonichot
prezes izby
M. Vilaras
prezes izby
E. Regan
prezes izby
N. Piçarra
prezes izby
T. von Danwitz
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sędzia
S. Rodin
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sprawozdawca
P.G. Xuereb
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektywy o czasie pracy do żołnierzy i personelu wojskowego, a także definicja czasu pracy w kontekście dyżurów."
Ograniczenia: Wyłączenia z zakresu dyrektywy dotyczą specyficznych działań wojskowych; kwestie wynagrodzenia pozostają w gestii prawa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pracowniczych w specyficznym sektorze – siłach zbrojnych, co jest rzadko poruszane w kontekście prawa UE. Wyjaśnia granice między prawem UE a suwerennością państw w zakresie obronności.
“Czy żołnierze pracują 24/7? TSUE wyjaśnia granice czasu pracy w wojsku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI