C-741/19
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że nabycie wierzytelności z umowy sprzedaży energii elektrycznej, która nie wiąże się z inwestycją, nie stanowi 'inwestycji' w rozumieniu Traktatu Karty Energetycznej, co wyklucza możliwość rozstrzygania takich sporów przez sądy polubowne między państwami członkowskimi.
Sprawa dotyczyła wykładni Traktatu Karty Energetycznej (TKE) w kontekście sporu między Republiką Mołdawii a Komstroy LLC, który trafił do sądu polubownego. Sąd odsyłający z Francji zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy wierzytelność z umowy sprzedaży energii elektrycznej, która nie implikuje wkładu inwestora w państwie przyjmującym i pochodzi od podmiotu spoza TKE, może być uznana za 'inwestycję' w rozumieniu TKE. Trybunał stwierdził, że takie nabycie wierzytelności nie stanowi inwestycji, a co za tym idzie, spory tego typu nie mogą być rozstrzygane przez sądy polubowne między państwami członkowskimi UE, zgodnie z zasadą autonomii prawa UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni Traktatu Karty Energetycznej (TKE), w szczególności definicji 'inwestycji' oraz zakresu stosowania art. 26 TKE dotyczącego rozstrzygania sporów między inwestorem a Umawiającą się Stroną. Spór w postępowaniu głównym dotyczył Republiki Mołdawii i Komstroy LLC, a jego podstawą była wierzytelność wynikająca z umowy sprzedaży energii elektrycznej. Sąd apelacyjny w Paryżu, rozpatrujący skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi tego, czy nabycie takiej wierzytelności może być uznane za 'inwestycję' w rozumieniu TKE, zwłaszcza gdy nie wiąże się z wkładem inwestora w państwie przyjmującym i pochodzi od podmiotu spoza TKE. Trybunał najpierw potwierdził swoją właściwość do orzekania, wskazując na integralną część prawa UE, jaką stanowi TKE, oraz na potrzebę zapewnienia jednolitej wykładni. Następnie, analizując pojęcie 'inwestycji', Trybunał uznał, że zwykła umowa dostawy energii elektrycznej, która nie wiąże się z żadnym wkładem inwestycyjnym i nie stanowi zablokowania środków, nie może być uznana za 'inwestycję' w rozumieniu TKE. Podkreślono rozróżnienie między handlem a inwestycjami w TKE. Ponadto, Trybunał przypomniał o autonomii prawa Unii i zasadzie, że spory między państwami członkowskimi nie mogą być poddawane mechanizmom arbitrażowym, które wyłączają kontrolę sądów krajowych i możliwość odesłania prejudycjalnego, co wynika z wyroku w sprawie Achmea. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że nabycie wierzytelności z umowy dostawy energii elektrycznej, niezwiązanej z inwestycją, nie stanowi 'inwestycji' w rozumieniu TKE, a tym samym spory tego typu nie podlegają mechanizmom arbitrażowym przewidzianym dla inwestycji między państwami członkowskimi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie nabycie wierzytelności nie stanowi 'inwestycji' w rozumieniu art. 1 pkt 6 TKE, ponieważ jest to zwykła transakcja handlowa, a nie inwestycja w rozumieniu traktatu.
Uzasadnienie
Trybunał rozróżnił handel od inwestycji w TKE. Wierzytelność z umowy dostawy energii elektrycznej, która nie wiąże się z zablokowaniem środków inwestora i jest zwykłą transakcją handlową, nie spełnia definicji 'inwestycji' zawartej w art. 1 pkt 6 TKE, zwłaszcza gdy nie wiąże się z żadnym wkładem w państwie przyjmującym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Republika Mołdawii (w kontekście odrzucenia jurysdykcji sądu polubownego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Republika Mołdawii | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Komstroy LLC | spolka | skarżący |
| Energoalians | spolka | skarżący (poprzednik prawny) |
| Derimen | spolka | inne |
| Moldtranselectro | spolka | inne |
| Ukrenergo | spolka | inne |
| Rząd francuski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd węgierski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd fiński | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd szwedzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
TKE art. 1 § pkt 6
Traktat Karty Energetycznej
Definicja 'inwestycji' obejmuje aktywa stanowiące własność lub kontrolowane przez inwestora, które obejmują elementy wymienione w lit. a)-f), i są związane z działalnością gospodarczą w sektorze energii. Zwykła umowa dostawy nie jest inwestycją.
TKE art. 26 § ust. 1
Traktat Karty Energetycznej
Dotyczy sporów między Umawiającą się Stroną a inwestorem z innej Umawiającej się Strony odnoszących się do inwestycji. Nie ma zastosowania do sporów między państwami członkowskimi UE.
TKE art. 26 § ust. 2 lit. c
Traktat Karty Energetycznej
Umożliwia poddanie sporu arbitrażowi ad hoc. Nie ma zastosowania do sporów między państwami członkowskimi UE.
TFUE art. 267
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura odesłania prejudycjalnego, umożliwiająca sądom krajowym zwracanie się do Trybunału o wykładnię prawa UE.
TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Obowiązek państw członkowskich zapewnienia ochrony sądowej praw wynikających z prawa UE.
Pomocnicze
TFUE art. 344
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Państwa członkowskie zobowiązują się nie poddawać sporów dotyczących wykładni lub stosowania traktatów procedurze rozstrzygania innej niż w nich przewidziana.
k.p.c. art. 1520
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przesłanki wniesienia skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego we Francji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie wierzytelności z umowy sprzedaży energii elektrycznej, która nie wiąże się z wkładem inwestora w państwie przyjmującym, nie stanowi 'inwestycji' w rozumieniu TKE. Spory między państwami członkowskimi UE a inwestorami z innych państw członkowskich nie mogą być poddawane arbitrażowi na podstawie art. 26 TKE, ze względu na autonomię prawa UE i system sądowniczy. Sądy polubowne nie są sądami państw członkowskich w rozumieniu art. 267 TFUE i nie mogą występować z wnioskiem o odesłanie prejudycjalne.
Odrzucone argumenty
Wierzytelność z umowy sprzedaży energii elektrycznej stanowi 'inwestycję' w rozumieniu TKE. Spór między Republiką Mołdawii a Komstroy LLC dotyczy inwestycji i podlega jurysdykcji sądu polubownego na podstawie art. 26 TKE. Trybunał nie jest właściwy do wykładni TKE w sytuacji, gdy strony sporu nie są związane prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
zwykła umowa dostawy jest transakcją handlową, która jako taka nie może stanowić „inwestycji” w rozumieniu art. 1 pkt 6 TKE zachowanie autonomii i swoistego charakteru prawa Unii sprzeciwia się temu, aby TKE mógł nakładać te same obowiązki na państwa członkowskie w stosunkach pomiędzy nimi. Trybunał jest właściwy do dokonywania wykładni TKE, w szczególności w ramach postępowania prejudycjalnego.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
A. Prechal
sędzia
M. Vilaras
sędzia
E. Regan
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
N. Piçarra
sędzia
A. Kumin
prezes izby
T. von Danwitz
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
L.S. Rossi
sprawozdawczyni
I. Jarukaitis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "wykładnia pojęcia 'inwestycji' w TKE, zakres stosowania art. 26 TKE, autonomia prawa UE w kontekście arbitrażu inwestycyjnego między państwami członkowskimi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu TKE i sporów między państwami członkowskimi UE. Nie wyklucza możliwości arbitrażu w sporach z państwami trzecimi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia autonomii prawa UE i ograniczeń arbitrażu inwestycyjnego między państwami członkowskimi, co ma istotne implikacje praktyczne dla prawników i inwestorów.
“Czy spór o energię elektryczną między państwami UE może trafić do arbitrażu? TSUE odpowiada: NIE!”
Sektor
energia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI