C-74/15

Trybunał Sprawiedliwości2015-11-19
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe warunki w umowach konsumenckichWysokatrybunal
ochrona konsumentównieuczciwe warunkidyrektywa 93/13poręczeniegwarancjakonsumentprzedsiębiorcaumowy akcesoryjneprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że dyrektywa o nieuczciwych warunkach umownych może mieć zastosowanie do umów poręczenia lub gwarancji zawartych przez osoby fizyczne dla spółek, jeśli działają one w celach prywatnych i nie mają powiązań zawodowych ze spółką.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach umownych w kontekście umów poręczenia i gwarancji na nieruchomości zawartych przez osoby fizyczne dla spółki handlowej. Sąd odsyłający pytał, czy dyrektywa ma zastosowanie, gdy osoby te działają w celach niezwiązanych z ich działalnością zawodową i nie mają powiązań ze spółką. Trybunał, stosując art. 99 regulaminu postępowania, stwierdził, że dyrektywa może mieć zastosowanie, jeśli osoba fizyczna działa w celach prywatnych i nie ma powiązań funkcjonalnych ze spółką.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Curtea de Apel Oradea (Rumunia) dotyczył wykładni art. 1 ust. 1 i art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa dotyczyła Dumitru i Ileany Tarcău, którzy podpisali aneksy do umowy kredytu dla spółki Crisco SRL, której jedynym wspólnikiem i dyrektorem był ich syn. Zabezpieczyli oni spłatę kredytu poprzez umowę gwarancji na nieruchomości i umowę poręczenia. Tarcău uznali, że działali jako konsumenci i wnieśli sprawę o stwierdzenie nieważności aneksu i umów zabezpieczających, powołując się na nieuczciwe warunki. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że dyrektywa nie ma zastosowania, ponieważ beneficjentem kredytu była spółka, a umowy zabezpieczające miały charakter akcesoryjny. Sąd odsyłający zadał pytania, czy dyrektywa ma zastosowanie do takich umów poręczenia/gwarancji, gdy osoby fizyczne działają w celach niezwiązanych z ich działalnością zawodową i nie mają powiązań ze spółką. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stosując art. 99 regulaminu postępowania, orzekł, że dyrektywa 93/13 może mieć zastosowanie do takich umów, jeśli osoba fizyczna działa w celach niezwiązanych z jej działalnością zawodową i nie ma powiązań funkcjonalnych ze spółką, ponieważ kluczowe jest kryterium obiektywne działania w ramach działalności zawodowej lub poza nią.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektywa 93/13/EWG może mieć zastosowanie do takich umów, jeśli osoba fizyczna działała w celach niezwiązanych z jej działalnością zawodową i nie ma powiązań funkcjonalnych ze spółką.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że pojęcie 'konsumenta' ma charakter obiektywny i ocenia się je na podstawie kryterium funkcjonalnego, czy umowa wpisuje się w ramy działalności niezwiązanej z wykonywaniem zawodu. Nawet jeśli umowa poręczenia jest akcesoryjna do umowy kredytu, należy oceniać charakter, w jakim strony umowy zabezpieczenia działały. Do sądu krajowego należy ustalenie, czy osoba fizyczna działała w ramach swojej działalności zawodowej (np. przez powiązania funkcjonalne ze spółką) czy w celach prywatnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Dumitru Tarcăuosoba_fizycznawnoszący odwołanie
Ileana Tarcăuosoba_fizycznawnoszący odwołanie
Banca Comercială Intesa Sanpaolo România SAspolkapozwany
SC Crisco SRLspolkastrona w postępowaniu głównym
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Określa cel dyrektywy - zbliżenie przepisów państw członkowskich odnoszących się do nieuczciwych warunków umownych w umowach zawieranych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § b

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Definiuje 'konsumenta' jako osobę fizyczną, która w umowach objętych dyrektywą działa w celach niezwiązanych z handlem, przedsiębiorstwem lub zawodem.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § c

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Definiuje 'sprzedawcę lub dostawcę (przedsiębiorcę)' jako osobę fizyczną lub prawną, która w umowach objętych dyrektywą działa w celach dotyczących handlu, przedsiębiorstwa lub zawodu.

Regulamin postępowania art. 99

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Umożliwia rozstrzygnięcie sprawy w drodze postanowienia z uzasadnieniem, gdy odpowiedź na pytanie prejudycjalne nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości.

Legea nr. 193/2000 art. 1 § 1

Ustawa nr 193/2000 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami (Rumunia)

Transpozycja dyrektywy 93/13 do prawa rumuńskiego, określająca zastosowanie do umów sprzedaży towarów lub świadczenia usług na rzecz konsumenta.

Legea nr. 193/2000 art. 2 § 1

Ustawa nr 193/2000 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami (Rumunia)

Definicja konsumenta w prawie rumuńskim.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoby fizyczne działające jako poręczyciele lub gwaranci dla spółki handlowej, które nie mają powiązań zawodowych ze spółką i działają w celach prywatnych, powinny być traktowane jako konsumenci w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG. Dyrektywa 93/13/EWG ma zastosowanie do umów akcesoryjnych (poręczenie, gwarancja), jeśli strony tych umów działają jako konsumenci.

Odrzucone argumenty

Dyrektywa 93/13/EWG nie ma zastosowania, ponieważ beneficjentem kredytu była spółka handlowa, a nie osoba fizyczna. Umowy poręczenia i gwarancji są akcesoryjne do umowy kredytu i w związku z tym nie podlegają ochronie dyrektywy 93/13/EWG, gdy głównym dłużnikiem jest spółka.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „konsumenta” w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13 ma charakter obiektywny kryterium funkcjonalne, polegające na ocenie, czy dany stosunek umowny wpisuje się w ramy działalności niezwiązanej z wykonywaniem zawodu konsument znajduje się w słabszej pozycji niż przedsiębiorca, zarówno pod względem możliwości negocjacyjnych, jak i stopnia poinformowania umowa gwarancji lub poręczenia [...] z punktu widzenia stron umowy przedstawia się jako umowa odrębna

Skład orzekający

A. Borg Barthet

pełniący obowiązki prezesa izby

M. Berger

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozszerzenie zakresu ochrony konsumentów na umowy poręczenia i gwarancji, gdy osoby fizyczne działają w celach prywatnych."

Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny przez sąd krajowy, czy osoba fizyczna działała w celach niezwiązanych z działalnością zawodową i czy ma powiązania funkcjonalne ze spółką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zabezpieczania kredytów firmowych przez osoby fizyczne (często członków rodziny) i rozszerza ochronę konsumentów na te sytuacje, co ma duże znaczenie praktyczne.

Czy poręczając za kredyt firmowy, zawsze jesteś konsumentem? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI