C-738/19
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przy ocenie nieuczciwego charakteru kary umownej w umowie konsumenckiej należy uwzględnić wszystkie powiązane warunki, nawet jeśli nie dotyczą tego samego naruszenia.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście kary umownej za naruszenie obowiązku stałego zamieszkania i zakazu podnajmu w mieszkaniu socjalnym. Sąd odsyłający pytał, czy przy ocenie rażąco wysokiego charakteru kary należy uwzględniać wszystkie warunki umowy, czy tylko te dotyczące tego samego naruszenia. Trybunał stwierdził, że należy brać pod uwagę stopień interakcji postanowień umownych i znaczenie warunków związanych z tym samym naruszeniem, a także kontekst normatywny.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Rechtbank Amsterdam dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między fundacją wynajmującą mieszkania socjalne (A) a jej najemcą (B) i podnajemcą (C), dotyczącego zapłaty kary umownej za naruszenie obowiązku stałego zamieszkania i zakazu podnajmu, a także zwrotu zysków z podnajmu. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do nieuczciwego charakteru klauzuli o karze umownej (5000 EUR) i pytał, czy przy ocenie jej rażąco wysokiego charakteru należy uwzględniać wszystkie warunki umowy, czy tylko te dotyczące tego samego naruszenia. Trybunał przypomniał, że ocena nieuczciwego charakteru warunku wymaga uwzględnienia wszystkich pozostałych warunków umowy, ponieważ może być konieczne rozpatrzenie łącznego skutku wszystkich postanowień. Podkreślono, że choć kara umowna i zwrot zysków z podnajmu miały różne podstawy prawne (umowa i prawo krajowe), to przy ocenie nieuczciwego charakteru warunku umownego należy brać pod uwagę kontekst normatywny. Trybunał wyjaśnił, że przy ocenie rażąco wysokiego charakteru kary umownej istotne jest znaczenie warunków umownych związanych z tym samym naruszeniem, a także stopień interakcji postanowień umownych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Przy ocenie nieuczciwego charakteru warunku umownego należy uwzględnić stopień interakcji danego postanowienia umownego z innymi warunkami, w szczególności w zależności od ich odpowiedniego zakresu. Przy ocenie rażąco wysokiego charakteru kary umownej istotną wagę należy przywiązywać do znaczenia tych warunków umownych, które są związane z tym samym naruszeniem.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że ocena nieuczciwego charakteru warunku wymaga analizy wszystkich pozostałych warunków umowy ze względu na ich potencjalny łączny skutek. Wskazał, że znaczenie mają warunki związane z tym samym naruszeniem, ale należy też brać pod uwagę interakcję między różnymi postanowieniami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A | inne | skarżący |
| B | inne | pozwany |
| C | inne | pozwany |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 3
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Załącznik zawiera przykładowy i niewyczerpujący wykaz warunków, które mogą być uznane za nieuczciwe.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów lub usług, których umowa dotyczy, i z odniesieniem, w momencie zawarcia umowy, do wszelkich okoliczności związanych z zawarciem umowy oraz do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której ta jest zależna.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Załącznik, pkt 1 lit. e) - Warunki, których celem lub skutkiem jest nałożenie na konsumenta obowiązku wniesienia rażąco wysokiego odszkodowania w razie niewykonania przez niego zobowiązań.
BW art. 6:104
Burgerlijk Wetboek (kodeks cywilny Niderlandów)
Przepis dotyczący możliwości zasądzenia przez sąd odszkodowania w wysokości osiągniętego przez dłużnika zysku z tytułu naruszenia zobowiązania.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność uwzględnienia wszystkich warunków umowy przy ocenie nieuczciwego charakteru jednego z nich, ze względu na potencjalny łączny skutek. Znaczenie interakcji między postanowieniami umownymi dla oceny nierównowagi praw i obowiązków stron. Istotność warunków umownych związanych z tym samym naruszeniem przy ocenie rażąco wysokiego charakteru kary umownej.
Godne uwagi sformułowania
oceny nieuczciwego charakteru warunków dokonuje się w każdym indywidualnym przypadku obowiązek uwzględnienia wszystkich pozostałych warunków umowy wynika z faktu, że badanie zaskarżonego warunku powinno uwzględniać wszystkie elementy mogące mieć istotne znaczenie dla zrozumienia tego warunku w jego kontekście stopień interakcji danego postanowienia umownego z innymi postanowieniami zależy w sposób konieczny od ich odpowiedniego zakresu
Skład orzekający
M. Safjan
prezes izby
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 93/13 w zakresie oceny nieuczciwych warunków umownych, zwłaszcza kar umownych, z uwzględnieniem kontekstu całej umowy i interakcji między jej postanowieniami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie zależy od oceny sądu krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie dla ochrony konsumentów w UE.
“Czy kara umowna w Twojej umowie jest uczciwa? TSUE wyjaśnia, jak to sprawdzić!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI