C-731/23 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-12-18
cjeuprawo_ue_ogolnedopuszczalnosc_skargiWysokatrybunal
dopuszczalnoscskarga o stwierdzenie nieważnościakt regulacyjnyindywidualny charakterpodgrzewane wyroby tytoniowedyrektywa delegowanaprawo UE

Podsumowanie

Trybunał uchylił postanowienie Sądu, uznając skargę o stwierdzenie nieważności dyrektywy delegowanej dotyczącej podgrzewanych wyrobów tytoniowych za dopuszczalną, gdyż dotyczy ona skarżących indywidualnie.

Sześć spółek z grupy British American Tobacco wniosło odwołanie od postanowienia Sądu, który odrzucił ich skargę o stwierdzenie nieważności dyrektywy delegowanej UE 2022/2100 dotyczącej podgrzewanych wyrobów tytoniowych. Spółki argumentowały, że dyrektywa dotyczy ich indywidualnie. Trybunał uznał, że choć dyrektywa ma charakter ogólny, to ze względu na specyficzne cechy skarżących, takie jak posiadane zezwolenia i wpływ na ich działalność, należy uznać ją za dotykającą ich indywidualnie. W konsekwencji uchylono postanowienie Sądu i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy odwołania wniesionego przez sześć spółek z grupy British American Tobacco (BAT) od postanowienia Sądu Unii Europejskiej, który odrzucił ich skargę o stwierdzenie nieważności dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2022/2100. Dyrektywa ta znosiła niektóre zwolnienia dla podgrzewanych wyrobów tytoniowych, wprowadzając zakaz stosowania charakterystycznych aromatów i nowe wymogi dotyczące etykietowania. Skarżące argumentowały, że dyrektywa dotyczy ich bezpośrednio i indywidualnie, mimo że jest aktem o charakterze ogólnym. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niedopuszczalną, stwierdzając, że dyrektywa nie dotyczy skarżących indywidualnie. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie, uchylił postanowienie Sądu. Trybunał uznał, że choć dyrektywa jest aktem regulacyjnym, to ze względu na specyficzne okoliczności, takie jak posiadane przez skarżące zezwolenia na sprzedaż, wcześniejsze zgłoszenia produktów oraz istotny wpływ zakazów i nowych obowiązków na ich działalność, należy uznać, że dyrektywa dotyczy ich indywidualnie. Trybunał podkreślił, że posiadanie zezwoleń, nawet niewyłącznych, oraz zmiana praw nabytych przed wydaniem aktu, mogą stanowić podstawę do uznania indywidualnego charakteru aktu. W związku z tym Trybunał uznał skargę za dopuszczalną i przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania co do istoty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, akt o charakterze ogólnym może dotyczyć indywidualnie podmiotów innych niż jego adresaci, jeśli wpływa na ich sytuację ze względu na szczególne cechy lub sytuację faktyczną, która odróżnia ich od innych osób, lub jeśli należy do ograniczonego kręgu podmiotów gospodarczych, zwłaszcza gdy zmienia prawa nabyte przed jego wydaniem.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że skarżące, jako producenci podgrzewanych wyrobów tytoniowych, należą do ograniczonego kręgu podmiotów, które mogły zostać zidentyfikowane przez Komisję. Dyrektywa delegowana, wprowadzając zakazy i nowe obowiązki, istotnie wpłynęła na ich sytuację, zmieniając warunki prowadzenia działalności i potencjalnie prowadząc do utraty praw nabytych (np. zezwoleń na sprzedaż). Te czynniki, w tym posiadane zezwolenia i wcześniejsze zgłoszenia produktów, indywidualizują skarżące w stosunku do aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_odwolanie

Strona wygrywająca

skarżący (strona wnosząca odwołanie)

Strony

NazwaTypRola
Nicoventures Trading Limitedspolkastrona_wnoszaca_odwolanie
British American Tobacco (Germany) GmbHspolkastrona_wnoszaca_odwolanie
British American Tobacco Italia SpA (BAT Italia)spolkastrona_wnoszaca_odwolanie
British American Tobacco Polska Trading sp. z o.o.spolkastrona_wnoszaca_odwolanie
British American Tobacco España SAspolkastrona_wnoszaca_odwolanie
P.J. Carroll & Company Limitedspolkastrona_wnoszaca_odwolanie
Komisja Europejskainstytucja_uepozwana_w_pierwszej_instancji
Republika Francuskapanstwo_czlonkowskieinterwenient_w_postępowaniu_odwoławczym

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 263 § akapit czwarty

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności, w tym wymóg, aby akt regulacyjny dotyczył skarżącego bezpośrednio i indywidualnie.

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reguluje postępowanie w sprawie odwołania od orzeczeń Sądu.

Dyrektywa 2014/40/UE art. 7 § ust. 12

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE

Umożliwia Komisji zniesienie zwolnień dla wyrobów tytoniowych innych niż papierosy i tytoń do samodzielnego skręcania, w tym podgrzewanych wyrobów tytoniowych, w przypadku istotnej zmiany okoliczności.

Dyrektywa 2014/40/UE art. 11 § ust. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE

Umożliwia Komisji zniesienie możliwości przyznawania zwolnień dotyczących etykietowania wyrobów tytoniowych w przypadku istotnej zmiany okoliczności.

Dyrektywa delegowana (UE) 2022/2100 art. 1

Dyrektywa delegowana Komisji (UE) 2022/2100

Zmienia dyrektywę 2014/40/UE, znosząc zwolnienia dla podgrzewanych wyrobów tytoniowych w zakresie aromatów i etykietowania.

Pomocnicze

Dyrektywa 2014/40/UE art. 5 § ust. 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE

Nakłada na producentów i importerów obowiązek przekazywania danych dotyczących wielkości sprzedaży i analiz rynkowych.

Dyrektywa 2014/40/UE art. 19 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE

Wymaga zgłaszania nowatorskich wyrobów tytoniowych.

Dyrektywa 2014/40/UE art. 19 § ust. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE

Pozwala państwom członkowskim na wprowadzenie systemu zezwoleń na nowatorskie wyroby tytoniowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa delegowana dotyczy skarżących indywidualnie ze względu na posiadane zezwolenia, wcześniejsze zgłoszenia produktów oraz istotny wpływ na ich działalność. Posiadanie zezwoleń na sprzedaż, nawet niewyłącznych, oraz zmiana praw nabytych przed wydaniem aktu, mogą stanowić podstawę do uznania indywidualnego charakteru aktu. Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił dowody, rozpatrując je oddzielnie zamiast jako zbiór okoliczności.

Odrzucone argumenty

Dyrektywa delegowana jest aktem regulacyjnym, który nie dotyczy skarżących bezpośrednio ani indywidualnie. Posiadane zezwolenia nie przyznają skarżącym praw porównywalnych z prawami stron w przywołanych przez nich sprawach. Sama okoliczność, że akt o charakterze generalnym wpływa ekonomicznie na niektóre podmioty, nie czyni go aktem indywidualnym.

Godne uwagi sformułowania

akt musi dotyczyć skarżącego indywidualnie ograniczony krąg podmiotów gospodarczych szczególne cechy charakterystyczne lub sytuacja faktyczna, która odróżnia je od wszelkich innych osób zmiana praw nabytych przez jednostkę przed jego wydaniem

Skład orzekający

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

K. Lenaerts

prezes_izby

F. Schalin

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności aktów prawa UE wniesionej przez podmioty inne niż ich adresaci, zwłaszcza w kontekście regulacji sektorowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji producentów podgrzewanych wyrobów tytoniowych i interpretacji art. 263 TFUE w kontekście aktów delegowanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego precedensu w zakresie dopuszczalności skargi na akty UE, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się prawem unijnym. Pokazuje, jak sądy interpretują kryterium 'indywidualnego charakteru' aktu.

Czy giganci tytoniowi mogą kwestionować unijne regulacje? Trybunał rozstrzyga kluczową kwestię dopuszczalności skargi.

Sektor

tytoniowy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI