C-73/20

Trybunał Sprawiedliwości2021-04-22
cjeuprawo_ue_ogolnepostępowanie_upadłościoweWysokatrybunal
postępowanie upadłościoweprawo właściweprawo umówosoba trzeciaczynność z pokrzywdzeniem wierzycielipewność prawaTSUERzym I

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo właściwe dla umowy ma zastosowanie również do płatności dokonanej przez osobę trzecią w wykonaniu zobowiązania umownego, nawet gdy płatność ta jest podważana w postępowaniu upadłościowym.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów dotyczących prawa właściwego dla postępowania upadłościowego i zobowiązań umownych. Bundesgerichtshof zapytał, czy prawo właściwe dla umowy stosuje się również do płatności dokonanej przez osobę trzecią w wykonaniu zobowiązania umownego, gdy płatność ta jest kwestionowana w postępowaniu upadłościowym jako czynność krzywdząca wierzycieli. Trybunał orzekł, że prawo właściwe dla umowy reguluje również takie płatności, co ma na celu ochronę pewności prawa i uzasadnionych oczekiwań stron.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof dotyczył wykładni art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego oraz art. 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 593/2008 (Rzym I) w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych. Sprawa rozpatrywana przez sąd krajowy dotyczyła sporu między syndykiem masy upadłości spółki Oeltrans Befrachtungsgesellschaft a E.A. Frerichsem o zwrot płatności dokonanej przez spółkę Oeltrans na rzecz E.A. Frerichsa w wykonaniu umowy zawartej przez spółkę Tankfracht (należącą do tej samej grupy co Oeltrans) z E.A. Frerichsem. Postępowanie upadłościowe wobec Oeltrans wszczęto w Niemczech. Syndyk dochodził zwrotu płatności, uznając ją za czynność z pokrzywdzeniem wierzycieli. E.A. Frerichs twierdził, że czynność ta podlega prawu niderlandzkiemu i nie jest na jego podstawie zaskarżalna. Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy prawo właściwe dla umowy (w tym przypadku niderlandzkie) ma zastosowanie również do płatności dokonanej przez osobę trzecią (Oeltrans) w wykonaniu zobowiązania umownego (Tankfracht), gdy płatność ta jest podważana w postępowaniu upadłościowym. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 i art. 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 593/2008 należy interpretować w ten sposób, że prawo właściwe dla umowy ma zastosowanie również do płatności dokonanej przez osobę trzecią w wykonaniu umownego zobowiązania, gdy płatność ta jest podważana w postępowaniu upadłościowym. Wykładnia ta ma na celu ochronę pewności prawa i uzasadnionych oczekiwań stron, zapewniając, że płatność podlega prawu właściwemu dla umowy, która stanowi jej podstawę prawną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo właściwe dla umowy na podstawie rozporządzenia nr 593/2008 ma zastosowanie również do płatności dokonanej przez osobę trzecią w wykonaniu umownego zobowiązania do zapłaty ciążącego na jednej ze stron umowy, gdy w ramach postępowania upadłościowego zapłata ta jest podważana jako czynność dokonana z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 stanowi wyjątek od zasady prawa państwa wszczęcia postępowania upadłościowego, mający na celu ochronę uzasadnionych oczekiwań beneficjenta płatności. Prawo właściwe dla umowy powinno regulować również płatność dokonaną przez osobę trzecią w wykonaniu zobowiązania umownego, aby zapewnić pewność prawa. Artykuł 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 593/2008 potwierdza, że prawo właściwe dla umowy obejmuje wykonanie zobowiązań umownych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
ZMinneskarżący
E.A. Frerichsosoba_fizycznapozwany
Rząd portugalskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Oeltrans Befrachtungsgesellschaft mbHspolkastrona_w_postępowaniu_głównym
Tankfracht GmbHspolkastrona_w_postępowaniu_głównym

Przepisy (5)

Główne

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 13

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego

Wyjątek od stosowania prawa państwa wszczęcia postępowania w zakresie zaskarżenia czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli, gdy czynność podlega prawu innego państwa członkowskiego i nie jest na jego podstawie zaskarżalna.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego

Prawo państwa członkowskiego, w którym zostaje wszczęte postępowanie upadłościowe, jest właściwe dla postępowania i jego skutków.

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 4 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego

Prawo państwa wszczęcia postępowania określa w szczególności zasady dotyczące nieważności, zaskarżenia lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli.

Rozporządzenie nr 593/2008 art. 12 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)

Prawo właściwe dla umowy ma zastosowanie w szczególności do wykonywania wynikających z niej zobowiązań.

Rozporządzenie nr 593/2008 art. 12 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)

lit. b) wykonanie zobowiązań wynikających z umowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo właściwe dla umowy powinno regulować również płatność dokonaną przez osobę trzecią w wykonaniu zobowiązania umownego, aby zapewnić pewność prawa i ochronę uzasadnionych oczekiwań beneficjenta płatności. Artykuł 12 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 593/2008 potwierdza, że prawo właściwe dla umowy obejmuje wykonanie zobowiązań umownych. Odmienna wykładnia godziłaby w skuteczność art. 13 rozporządzenia nr 1346/2000 i jego cel.

Godne uwagi sformułowania

ochrona uzasadnionych oczekiwań oraz pewności obrotu w państwach członkowskich innych niż państwo wszczęcia postępowania lex specialis w stosunku do rozporządzenia nr 593/2008 ochrona uzasadnionych oczekiwań osoby, która odniosła korzyść z czynności dokonanej z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli skuteczność (effet utile) tego przepisu

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes_izby

R. Silva de Lapuerta

sprawozdawczyni

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa właściwego dla płatności dokonywanych przez osoby trzecie w kontekście postępowań upadłościowych i zobowiązań umownych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy płatność jest kwestionowana w postępowaniu upadłościowym jako czynność z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interakcji między prawem upadłościowym a prawem umów w kontekście transgranicznym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i handlowego.

Czy płatność dokonana przez firmę X na rzecz firmy Y może być cofnięta, jeśli firma X zbankrutuje? TSUE wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę