C-727/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-10-04
cjeuochrona_srodowiskaocena wpływu na środowiskoWysokatrybunal
ochrona środowiskaplany i programyocena wpływu na środowiskodyrektywa SEAprawo irlandzkiekonstytucjapodstawa prawna

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że plany przyjęte przez rząd państwa członkowskiego wyłącznie na podstawie konstytucji, bez szczególnej podstawy prawnej, nie podlegają ocenie wpływu na środowisko zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE.

Sprawa dotyczyła interpretacji dyrektywy 2001/42/WE w kontekście irlandzkich ram planowania (NPF). Sąd najwyższy Irlandii zapytał, czy NPF, przyjęte na podstawie konstytucji, a nie konkretnych przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, mogą być uznane za 'plany lub programy' podlegające ocenie wpływu na środowisko. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że brak szczególnej podstawy prawnej wyklucza NPF z zakresu stosowania dyrektywy, nawet jeśli określają one ramy dla przyszłych zezwoleń na inwestycje.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Supreme Court (Irlandia) dotyczył wykładni dyrektywy 2001/42/WE w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko. Sprawa dotyczyła irlandzkich ram planowania (NPF) i krajowego planu rozwoju (NDP), przyjętych przez rząd irlandzki na podstawie art. 28 ust. 2 konstytucji irlandzkiej. Organizacja Friends of the Irish Environment CLG twierdziła, że przy ich przyjmowaniu nie przestrzegano wymogów dyrektywy, w szczególności w zakresie oceny wpływu na środowisko. Sąd odsyłający zapytał, czy środki przyjęte wyłącznie na podstawie przepisu konstytucyjnego, bez szczególnej podstawy prawnej, mogą być uznane za 'plany lub programy' wymagane przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42/WE. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując drugą przesłankę definicji planu lub programu, stwierdził, że przepis konstytucyjny ustanawiający ogólną zasadę sprawowania władzy wykonawczej nie stanowi 'szczególnej podstawy prawnej' wymaganej przez orzecznictwo TSUE do uznania planu za 'wymagany' w rozumieniu dyrektywy. W związku z tym, NPF, przyjęte wyłącznie na podstawie konstytucji, nie spełniają tej przesłanki i nie podlegają dyrektywie 2001/42/WE. Trybunał uznał również, że nie ma potrzeby rozpatrywania pytań dotyczących NDP oraz metodologii oceny wpływu na środowisko, skoro NPF nie podlegają dyrektywie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taki środek nie spełnia przesłanki bycia 'wymaganym przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne' i w konsekwencji nie może stanowić 'planu' lub 'programu' w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42/WE.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepis konstytucyjny ustanawiający ogólną zasadę sprawowania władzy wykonawczej nie stanowi szczególnej podstawy prawnej wymaganej przez orzecznictwo TSUE do uznania planu za 'wymagany' w rozumieniu dyrektywy. Brak takiej podstawy prawnej wyklucza plan z zakresu stosowania dyrektywy, nawet jeśli określa on ramy dla przyszłych zezwoleń na inwestycje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pozwani w postępowaniu głównym (rząd irlandzki)

Strony

NazwaTypRola
Friends of the Irish Environment CLGinneskarżący
Government of Irelandorgan_krajowypozwany
Minister for Housing, Planning and Local Governmentorgan_krajowypozwany
Irelandpanstwo_czlonkowskiepozwany
Attorney Generalorgan_krajowypozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2001/42/WE art. 2 § lit. a)

Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko

Definicja 'planów i programów' wymaga, aby były one przygotowywane lub przyjmowane przez organ na odpowiednim poziomie ORAZ były 'wymagane przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne'. Przyjęcie wyłącznie na podstawie przepisu konstytucyjnego nie spełnia tej drugiej przesłanki.

Dyrektywa 2001/42/WE art. 3 § ust. 2 lit. a)

Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko

Określa, że ocenie podlegają plany i programy, które ustalają ramy dla przyszłego zezwolenia na realizację przedsięwzięć.

Konstytucja Irlandii art. 28 § ust. 2

Konstytucja Irlandii

Stanowi, że władza wykonawcza państwa jest sprawowana przez rząd lub z jego upoważnienia. Nie stanowi szczególnej podstawy prawnej dla przyjęcia planów w rozumieniu dyrektywy 2001/42/WE.

Pomocnicze

Dyrektywa 2001/42/WE art. 3 § ust. 8

Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko

Wyłącza z zakresu dyrektywy plany finansowe lub budżetowe.

Dyrektywa 2001/42/WE art. 4 § ust. 3

Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko

Dotyczy sytuacji, gdy plany tworzą część hierarchii i konieczności unikania powielania ocen.

Dyrektywa 2001/42/WE art. 5

Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko

Określa wymogi dotyczące sprawozdania z oceny wpływu na środowisko.

ustawa z 2000 r. art. 2 § ust. 1

Planning and Development Act 2000

Definiuje 'Krajową strategię zagospodarowania przestrzennego' i przewiduje jej publikację.

ustawa z 2018 r. art. 20A

Planning and Development (Amendment) Act 2018

ustawa z 2018 r. art. 20C

Planning and Development (Amendment) Act 2018

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyjęcie NPF wyłącznie na podstawie konstytucji irlandzkiej nie stanowi 'wymagania przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne' w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42/WE, ponieważ brak jest szczególnej podstawy prawnej określającej organy i procedurę przyjęcia planu.

Odrzucone argumenty

NPF, jako środek określający ramy dla przyszłych zezwoleń na inwestycje, spełnia drugą przesłankę z art. 3 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42/WE. Publikacja NPF zgodnie z Planning and Development Act 2000 może sugerować jego status jako planu podlegającego dyrektywie. NDP, zawierający alokację środków finansowych, może być uznany za plan lub program w rozumieniu dyrektywy, chyba że jest wyłączony jako plan budżetowy.

Godne uwagi sformułowania

środek przyjęty przez rząd państwa członkowskiego wyłącznie na podstawie przepisu konstytucji [...] nie spełnia przesłanki bycia 'wymaganym przez przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne' brak szczególnej podstawy prawnej upoważniającej właściwe organy do jego przyjęcia wykładnia [...] prowadziłaby do pozbawienia znaczenia drugiej z dwóch kumulatywnych przesłanek wymienionych w art. 2 lit. a) tej dyrektywy

Skład orzekający

A. Prechal

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

N. Wahl

sędzia

J. Passer

sprawozdawca

M.L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że akty prawne przyjęte wyłącznie na podstawie przepisów konstytucyjnych, bez szczegółowej podstawy ustawowej lub wykonawczej, nie podlegają unijnym wymogom oceny wpływu na środowisko (dyrektywa SEA)."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy plan lub program jest przyjmowany wyłącznie na podstawie ogólnych przepisów konstytucyjnych, a nie na podstawie specyficznych przepisów krajowych określających procedurę i organy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska UE i jego relacji z prawem krajowym, w szczególności z przepisami konstytucyjnymi. Pokazuje, jak kluczowe jest istnienie odpowiedniej podstawy prawnej dla stosowania unijnych dyrektyw.

Irlandzkie plany strategiczne poza unijną kontrolą środowiskową? TSUE wyjaśnia kluczowy warunek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI