C-726/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-10-12
cjeuprawo_ue_ogolnezasada ne bis in idemWysokatrybunal
ne bis in idemzasada ne bis in idempostępowanie karnewspółpraca sądowaukład z SchengenKarta Praw PodstawowychTSUEorzecznictwo

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zasada ne bis in idem wymaga uwzględnienia nie tylko czynów z aktu oskarżenia i sentencji wyroku, ale także tych z uzasadnienia i postępowania przygotowawczego, nawet jeśli nie trafiły do aktu oskarżenia.

Sprawa dotyczyła wykładni zasady ne bis in idem w kontekście postępowań karnych w Chorwacji i Austrii. Sąd okręgowy w Puli zapytał, czy przy ocenie tej zasady należy brać pod uwagę tylko czyny z aktu oskarżenia i sentencji wyroku, czy również te z uzasadnienia i postępowania przygotowawczego, które zostały pominięte w akcie oskarżenia. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że dla skutecznego stosowania zasady ne bis in idem należy uwzględnić szerszy zakres informacji, w tym uzasadnienie wyroku i czyny z postępowania przygotowawczego, aby zapobiec wielokrotnemu ściganiu za te same czyny.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Županijski sud u Puli-Pola dotyczył wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen (KWUS) oraz art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w kontekście zasady ne bis in idem. Postępowanie karne w Chorwacji dotyczyło zarzutów nadużycia zaufania w transakcjach handlowych przeciwko GR, HS i IT. W Austrii toczyło się postępowanie przeciwko byłym członkom zarządu banku oraz GR i HS, zarzucając im podżeganie lub pomocnictwo w popełnieniu przestępstwa nadużycia zaufania związanego z udzielaniem kredytów. GR i HS zostali uniewinnieni w Austrii, a wyrok ten uprawomocnił się. Sąd chorwacki miał wątpliwości, czy czyny badane w Austrii, w tym te pominięte w akcie oskarżenia, są tożsame z czynami objętymi chorwackim aktem oskarżenia, co miałoby wpływ na zastosowanie zasady ne bis in idem. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując wniosek, stwierdził dopuszczalność pytania. W swojej wykładni podkreślił, że zasada ne bis in idem wymaga uwzględnienia nie tylko czynów zawartych w petitum aktu oskarżenia i sentencji wyroku, ale także tych opisanych w uzasadnieniu wyroku oraz tych, które były przedmiotem postępowania przygotowawczego, nawet jeśli nie trafiły do aktu oskarżenia. Celem jest zapobieganie wielokrotnemu ściganiu za te same czyny w różnych państwach członkowskich, co wymaga wzajemnego zaufania między systemami sądownictwa karnego państw członkowskich. Sąd odsyłający został zobowiązany do zbadania, czy w konkretnej sprawie czyny te są tożsame, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane przez Trybunał elementy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Przy ocenie poszanowania zasady ne bis in idem należy uwzględnić nie tylko czyny ujęte w petitum aktu oskarżenia i sentencji prawomocnego wyroku, ale również czyny wymienione w uzasadnieniu tego wyroku, a także te, w przedmiocie których prowadzone było postępowanie przygotowawcze, lecz które nie zostały ujęte w akcie oskarżenia, oraz wszelkie istotne informacje dotyczące zdarzeń objętych wcześniejszym postępowaniem karnym.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że celem zasady ne bis in idem jest zapobieganie wielokrotnemu ściganiu za te same czyny. Skuteczne stosowanie tej zasady wymaga uwzględnienia szerszego zakresu informacji niż tylko petitum aktu oskarżenia i sentencja wyroku, aby zapewnić wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi i zapobiec lukom prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
GRosoba_fizycznaoskarżony w postępowaniu głównym
HSosoba_fizycznaoskarżony w postępowaniu głównym
ITosoba_fizycznaoskarżony w postępowaniu głównym
Županijsko državno odvjetništvo u Puli-Polaorgan_krajowystrona w postępowaniu głównym
Rząd chorwackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

KWUS art. 54

Konwencja wykonawcza do układu z Schengen

Karta art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

KWUS art. 57

Konwencja wykonawcza do układu z Schengen

Ustanawia ramy współpracy pozwalające na zwrócenie się o istotne informacje prawne w celu ustalenia rzeczywistego charakteru orzeczenia.

Konstytucja Chorwacji art. 31 § 2

Ustav Republike Hrvatske

Kodeks karny Chorwacji art. 246 § 1 i 2

Kazneni zakon

Kodeks postępowania karnego Chorwacji art. 12 § 1

Zakon o kaznenom postupku

StPO art. 190 § 2

Strafprozessordnung

StPO art. 193 § 2

Strafprozessordnung

Kodeks karny Austrii art. 153 § 1 i 2

Strafgesetzbuch

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada ne bis in idem wymaga uwzględnienia wszystkich istotnych informacji dotyczących czynów, a nie tylko tych formalnie zawartych w petitum aktu oskarżenia i sentencji wyroku. Skuteczne stosowanie zasady ne bis in idem wymaga uwzględnienia uzasadnienia wyroku oraz czynów z postępowania przygotowawczego, nawet jeśli nie trafiły do aktu oskarżenia. Współpraca między państwami członkowskimi w ramach KWUS wymaga wzajemnego zaufania i uwzględniania informacji przekazywanych przez inne państwa.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny, ponieważ pytanie jest hipotetyczne i pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu (argument rządu austriackiego).

Godne uwagi sformułowania

zasada ne bis in idem stanowi podstawową zasadę prawa Unii ocena poszanowania zasady ne bis in idem należy uwzględnić nie tylko czyny ujęte w petitum aktu oskarżenia [...] oraz w sentencji prawomocnego wyroku [...], ale również czyny wymienione w uzasadnieniu tego wyroku, oraz te, w przedmiocie których prowadzone było postępowanie przygotowawcze, lecz które nie zostały ujęte w akcie oskarżenia

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes_izby

T. von Danwitz

sędzia

P.G. Xuereb

sprawozdawca

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia zasady ne bis in idem w kontekście transgranicznych postępowań karnych, zakres stosowania art. 54 KWUS i art. 50 KPP."

Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny przez sąd krajowy, czy czyny są tożsame, z uwzględnieniem wszystkich wskazanych przez TSUE elementów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawnej ne bis in idem i jej stosowania w kontekście współpracy sądowej między państwami UE, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i międzynarodowym. Wyjaśnia, jak szeroko należy interpretować pojęcie 'tych samych czynów'.

Czy postępowanie w Austrii chroni przed sądem w Chorwacji? TSUE wyjaśnia, co oznacza 'te same czyny' w prawie UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI