C-724/18 i C-727/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-09-22
cjeuswobody_rynkuswobodny przeplyw uslugWysokatrybunal
usługirynek wewnętrznynajem krótkoterminowynieruchomościograniczeniasystem zezwoleńinteres ogólnyproporcjonalnośćprawo francuskie

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące usług mają zastosowanie do krajowych regulacji ograniczających krótkoterminowy wynajem mieszkań, jeśli są one uzasadnione i proporcjonalne.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o usługach na rynku wewnętrznym w kontekście francuskich przepisów ograniczających krótkoterminowy wynajem umeblowanych lokali mieszkalnych. Sądy francuskie pytały, czy dyrektywa ma zastosowanie do takich regulacji, czy stanowią one system zezwoleń i czy są zgodne z prawem UE. Trybunał stwierdził, że dyrektywa ma zastosowanie, a francuskie przepisy stanowią system zezwoleń. Uznał, że cel ochrony rynków mieszkaniowych jest nadrzędnym względem interesu ogólnego, a wprowadzone ograniczenia są proporcjonalne i zgodne z dyrektywą.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym. Spory w postępowaniach głównych dotyczyły francuskiego uregulowania nakładającego obowiązek uzyskania uprzedniego zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na wielokrotnym, krótkoterminowym, odpłatnym wynajmie umeblowanych lokali mieszkalnych klientom zatrzymującym się przejazdem, którzy nie dokonują w nich zameldowania. Sądy francuskie pytały, czy dyrektywa ma zastosowanie do takiej działalności, czy francuskie przepisy stanowią „system zezwoleń” w rozumieniu dyrektywy, oraz czy są one zgodne z wymogami dyrektywy dotyczącymi uzasadnienia (nadrzędny interes ogólny), proporcjonalności i przejrzystości kryteriów udzielania zezwoleń. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) orzekł, że dyrektywa 2006/123/WE ma zastosowanie do takiej działalności, nawet jeśli jest ona prowadzona niezawodowo. Stwierdził również, że francuskie przepisy stanowią „system zezwoleń”. Następnie Trybunał uznał, że cel ochrony rynków mieszkaniowych, zapewnienia podaży przystępnych cenowo mieszkań na wynajem długoterminowy i przeciwdziałania problemowi niedoboru mieszkań stanowi nadrzędny wzgląd interesu ogólnego, który może uzasadniać takie ograniczenia. Ponadto, Trybunał uznał, że system zezwoleń jest proporcjonalny, ponieważ cel ten nie może być osiągnięty za pomocą mniej restrykcyjnych środków, a kontrola następcza byłaby zbyt późna. Wreszcie, Trybunał stwierdził, że kryteria udzielania zezwoleń, w tym możliwość nałożenia obowiązku rekompensaty (np. przekształcenia innych lokali w mieszkania), są zgodne z wymogami dyrektywy dotyczącymi jasności, obiektywności, przejrzystości i łatwej dostępności, pod warunkiem że są one stosowane w sposób zgodny z prawem UE i że informacje o nich są publicznie dostępne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektywa ma zastosowanie do takiej działalności, nawet jeśli jest prowadzona niezawodowo.

Uzasadnienie

Działalność polegająca na wynajmie nieruchomości, nawet prowadzona niezawodowo, stanowi usługę w rozumieniu art. 4 pkt 1 dyrektywy, o ile jest prowadzona na własny rachunek i zazwyczaj za wynagrodzeniem. Nie podlega ona wyłączeniom z art. 2 dyrektywy ani nie jest wyłączona z uwagi na przepisy dotyczące zagospodarowania terenu, gdyż reguluje konkretnie dostęp do działalności usługowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Cali Apartments SCIspolkaskarżący
HXosoba_fizycznaskarżący
Procureur général près la cour d’appel de Parisorgan_krajowypozwany
Ville de Parisorgan_krajowypozwany
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2006/123/WE art. 1

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Ustanawia ogólne przepisy ułatwiające korzystanie ze swobody przedsiębiorczości przez usługodawców oraz ze swobodnego przepływu usług.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 2 § ust. 1

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców prowadzących przedsiębiorstwo w państwie członkowskim.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 4 § pkt 1

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Definicja 'usługi' jako wszelkiej działalności gospodarczej prowadzonej na własny rachunek, zwykle świadczonej za wynagrodzeniem.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 4 § pkt 6

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Definicja 'systemu zezwoleń' jako procedury wymagającej od usługodawcy podjęcia kroków w celu uzyskania formalnej decyzji od właściwego organu.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 4 § pkt 7

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Definicja 'wymogu' jako zobowiązania, zakazu, warunku lub ograniczenia przewidzianego w przepisach państw członkowskich.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 4 § pkt 8

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Definicja 'nadrzędnego interesu publicznego' obejmująca m.in. ochronę środowiska miejskiego i cele polityki społecznej.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 9 § ust. 1

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Warunki dopuszczalności systemów zezwoleń: niedyskryminacja, uzasadnienie nadrzędnym interesem publicznym, proporcjonalność (brak mniej restrykcyjnych środków).

Dyrektywa 2006/123/WE art. 10 § ust. 2

Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym

Kryteria udzielania zezwoleń: niedyskryminacyjne, uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym, proporcjonalne, jasne, jednoznaczne, obiektywne, podane do publicznej wiadomości, przejrzyste i łatwo dostępne.

code de la construction et de l’habitation art. L. 631-7

Kodeks budownictwa i mieszkalnictwa

Uzależnienie zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych od uzyskania uprzedniego zezwolenia, w tym dla wielokrotnego, krótkoterminowego wynajmu.

code de la construction et de l’habitation art. L. 631-7-1

Kodeks budownictwa i mieszkalnictwa

Warunki wydawania zezwoleń na zmianę sposobu użytkowania, w tym możliwość uzależnienia od rekompensaty.

Pomocnicze

code du tourisme art. L. 324-1-1

Kodeks turystyki

Obowiązek uprzedniego zgłoszenia wynajmu umeblowanego lokalu turystycznego.

code de la construction et de l’habitation art. L. 651-2

Kodeks budownictwa i mieszkalnictwa

Sankcje za naruszenie przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania lokali.

code général des collectivités territoriales art. L. 2121-25

Ogólny kodeks jednostek samorządu terytorialnego

Publikacja protokołów posiedzeń rady gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa 2006/123/WE ma zastosowanie do krajowych przepisów ograniczających krótkoterminowy wynajem mieszkań. Krajowe przepisy stanowią 'system zezwoleń'. Cel ochrony rynków mieszkaniowych jest nadrzędnym względem interesu ogólnego. System zezwoleń jest proporcjonalny i nie można go zastąpić mniej restrykcyjnymi środkami. Kryteria udzielania zezwoleń są zgodne z wymogami dyrektywy, pod warunkiem odpowiedniego stosowania i przejrzystości.

Odrzucone argumenty

Dyrektywa 2006/123/WE nie ma zastosowania do krajowych przepisów ograniczających krótkoterminowy wynajem mieszkań. Krajowe przepisy stanowią jedynie 'wymóg', a nie 'system zezwoleń'. Cel ochrony rynków mieszkaniowych nie jest nadrzędnym względem interesu ogólnego. System zezwoleń jest nieproporcjonalny. Kryteria udzielania zezwoleń naruszają wymogi dyrektywy dotyczące jasności, obiektywności i przejrzystości.

Godne uwagi sformułowania

cel w postaci zwalczania problemu niedoboru mieszkań przeznaczonych na wynajem stanowi nadrzędny wzgląd interesu ogólnego celu tego nie można osiągnąć za pomocą mniej restrykcyjnych środków, w szczególności z uwagi na to, iż kontrola następcza miałaby miejsce zbyt późno, by odnieść rzeczywisty skutek system zezwoleń [...] musi opierać się na kryteriach wykluczających możliwość korzystania przez właściwe organy z przyznanego im uznania w sposób arbitralny warunki, na jakich wydawane są zezwolenia i ustalane są rekompensaty [...] określa się w świetle celów zróżnicowania społecznego, zwłaszcza z uwzględnieniem charakterystyki rynków lokali mieszkalnych i konieczności niepogłębiania problemu niedoboru mieszkań

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes izby

A. Arabadjiev

prezes izby

A. Prechal

prezes izby

L.S. Rossi

prezes izby

I. Jarukaitis

prezes izby

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sędzia

J. Malenovský

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

D. Šváby

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia dyrektywy o usługach w kontekście regulacji najmu krótkoterminowego, uzasadnienie i proporcjonalność ograniczeń dla interesu ogólnego (ochrona rynków mieszkaniowych)."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki francuskiego systemu prawnego i jego implementacji, ale zasady wykładni prawa UE są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu regulacji najmu krótkoterminowego (np. Airbnb) i jego wpływu na rynki mieszkaniowe, co jest tematem aktualnym i budzącym duże zainteresowanie.

Airbnb kontra prawo UE: Czy ograniczenia najmu krótkoterminowego są legalne?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI