C-723/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijne dotyczące umorzenia długów dopuszczają wyłączenie z tego umorzenia osób, które działały nieuczciwie wobec wierzycieli osoby trzeciej, nawet jeśli nie są to ich bezpośredni wierzyciele.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o restrukturyzacji i upadłości w kontekście hiszpańskiego prawa upadłościowego. Sąd odsyłający pytał, czy można odmówić umorzenia długów osobie fizycznej, która była członkiem zarządu spółki, której upadłość uznano za oszukańczą, a ona sama została uznana za "osobę zainteresowaną" w tym postępowaniu. Trybunał orzekł, że przepisy unijne pozwalają na takie wyłączenie, jeśli dłużnik działał nieuczciwie lub w złej wierze wobec wierzycieli osoby trzeciej, a także jeśli odstępstwo jest należycie uzasadnione i wynika z prawa krajowego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 20 i 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 w sprawie ram restrukturyzacji, niewypłacalności i umorzenia długów. Sprawa toczyła się między osobą fizyczną (VT) a hiszpańską agencją podatkową (AEAT) w przedmiocie wniosku o umorzenie długów. VT, będąc członkiem zarządu spółek, których upadłość została zakwalifikowana jako oszustwo, został uznany za "osobę zainteresowaną" i zobowiązany do pokrycia deficytu tych spółek. W swoim własnym postępowaniu upadłościowym VT wnioskował o umorzenie długów, czemu sprzeciwiła się AEAT, powołując się na hiszpański przepis (art. 487 ust. 1 pkt 4 TRLC) wyłączający możliwość umorzenia, jeśli dłużnik był "osobą zainteresowaną" w upadłości osoby trzeciej uznanej za oszustwo. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy unijne (art. 23 ust. 1 i 2 dyrektywy) stoją na przeszkodzie takiemu przepisowi krajowemu, zwłaszcza w kontekście oceny dobrej wiary dłużnika. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 23 ust. 1 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym wyłączającym dostęp do umorzenia długów, gdy dłużnik działał nieuczciwie lub w złej wierze względem wierzycieli osoby trzeciej, nawet jeśli nie są to jego bezpośredni wierzyciele. Ponadto, art. 23 ust. 2 dyrektywy pozwala państwom członkowskim na wprowadzenie odstępstw od zasady dostępu do umorzenia długów w ściśle określonych okolicznościach, które są należycie uzasadnione prawem krajowym, nawet jeśli nie wiążą się one z nieuczciwym działaniem dłużnika, pod warunkiem, że takie wyłączenie jest uzasadnione interesem publicznym. W obu przypadkach ocena uzasadnienia należy do sądu krajowego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 23 ust. 1 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym wyłączającym dostęp do umorzenia długów, w sytuacji gdy dłużnik działał w sposób nieuczciwy lub w złej wierze względem wierzycieli osoby trzeciej i został uznany za „osobę zainteresowaną” w ramach sądowego ogłoszenia upadłości tej osoby trzeciej zakwalifikowanej jako oszustwo.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że brzmienie przepisu, jego kontekst oraz cel dyrektywy wskazują, że pojęcie "wierzycieli" nie ogranicza się do własnych wierzycieli dłużnika, ale obejmuje również wierzycieli osoby trzeciej, jeśli dłużnik zaciągnął zobowiązania w ich imieniu lub w sposób, który może prowadzić do odpowiedzialności wobec nich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agencia Estatal de Administración Tributaria | organ_krajowy | pozwany |
| VT | osoba_fizyczna | skarżący |
| UP | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa o restrukturyzacji i upadłości art. 20
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023
Państwa członkowskie zapewniają, aby niewypłacalni przedsiębiorcy mieli dostęp do co najmniej jednego rodzaju postępowania, które może prowadzić do całkowitego umorzenia długów.
Dyrektywa o restrukturyzacji i upadłości art. 23 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023
Państwa członkowskie mogą utrzymywać lub wprowadzać przepisy odmawiające dostępu do umorzenia długów lub ograniczające taki dostęp, lub cofające dostęp do umorzenia długów, lub przewidujące dłuższe okresy na potrzeby uzyskania całkowitego umorzenia długów lub dłuższe okresy zakazu prowadzenia działalności, w przypadku gdy niewypłacalny przedsiębiorca działał względem wierzycieli lub innych zainteresowanych podmiotów nieuczciwie lub w złej wierze.
Dyrektywa o restrukturyzacji i upadłości art. 23 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023
Państwa członkowskie mogą utrzymać lub wprowadzić przepisy odmawiające dostępu lub ograniczające dostęp, lub cofające dostęp do umorzenia długów, lub przewidujące dłuższe okresy na potrzeby uzyskania całkowitego umorzenia długów lub dłuższe okresy zakazu prowadzenia działalności, w przypadku gdy zachodzą pewne ściśle określone okoliczności i gdy takie odstępstwa są należycie uzasadnione.
TRLC art. 487 § 1
Real Decreto Legislativo 1/2020 por el que se aprueba el texto refundido de la Ley Concursal
Dłużnik nie może uzyskać umorzenia niezapłaconych długów, jeżeli w okresie dziesięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o umorzenie został uznany za osobę zainteresowaną w orzeczeniu kwalifikującym upadłość osoby trzeciej jako oszustwo, chyba że w dniu złożenia wniosku o umorzenie spłacił wszystkie obciążające go długi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy unijne (art. 23 ust. 1 i 2 dyrektywy) dopuszczają wyłączenie z umorzenia długów w określonych sytuacjach, nawet jeśli nie dotyczą one bezpośrednio nieuczciwego działania dłużnika wobec jego własnych wierzycieli. Działanie nieuczciwe lub w złej wierze wobec wierzycieli osoby trzeciej, w kontekście upadłości tej osoby trzeciej, może być podstawą do odmowy umorzenia długów dłużnika. Hiszpański przepis art. 487 ust. 1 pkt 4 TRLC jest zgodny z prawem UE, pod warunkiem, że wyłączenie z umorzenia jest należycie uzasadnione na mocy prawa krajowego.
Odrzucone argumenty
Argument, że art. 23 ust. 1 dyrektywy dotyczy wyłącznie wierzycieli dłużnika, a nie wierzycieli osób trzecich. Argument, że art. 487 ust. 1 pkt 4 TRLC jest sprzeczny z dyrektywą, ponieważ przewiduje obiektywne kryteria wyłączenia z umorzenia, nie uwzględniając subiektywnej oceny działania dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „wierzycieli” odnosi się wyłącznie do wierzycieli, wobec których dany dłużnik bezpośrednio i osobiście zaciągnął długi, a mianowicie do „jego własnych” wierzycieli, a nie do tych, którzy początkowo byli wierzycielami osoby trzeciej i stali się wierzycielami dłużnika dopiero w następstwie orzeczenia zachowanie nieuczciwe lub w złej wierze tej osoby względem wierzycieli tej spółki, a zatem jej osobistych potencjalnych wierzycieli, należy zrównać z zachowaniem nieuczciwym lub w złej wierze wobec jej własnych wierzycieli art. 23 ust. 1 dyrektywy o restrukturyzacji i upadłości nie może być interpretowany w ten sposób, że osoba, względem której uznano, że ponosi odpowiedzialność za upadłość spółki handlowej zakwalifikowaną jako oszustwo, może uniknąć solidarnej odpowiedzialności, jaką na mocy prawa krajowego ponosi ona wobec wierzycieli tej spółki, wnosząc jako osoba fizyczna o wszczęcie postępowania dotyczącego jej niewypłacalności i domagając się w ramach tego postępowania całkowitego umorzenia jej długów. art. 23 ust. 2 dyrektywy o restrukturyzacji i upadłości nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym wyłączającym dostęp do umorzenia długów w ściśle określonych okolicznościach, przykładowo gdy w okresie dziesięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o umorzenie wydano wobec dłużnika ostateczne orzeczenie o rozszerzeniu na niego odpowiedzialności, chyba że ów dłużnik w dniu złożenia tego wniosku spłacił w całości swoje zobowiązania z tytułu podatków i zabezpieczeń społecznych, o ile z prawa krajowego wynika, że wyłączenie to jest uzasadnione realizacją uzasadnionego interesu publicznego
Skład orzekający
A. Kumin
prezes_izby
F. Biltgen
sprawozdawca
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących umorzenia długów w kontekście odpowiedzialności za długi osób trzecich oraz kryteriów wyłączenia z umorzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z dyrektywy UE i jej implementacji w prawie hiszpańskim, ale jego zasady mogą być stosowane w innych państwach członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia drugiej szansy dla dłużników i granicy między uczciwym postępowaniem a próbą uniknięcia odpowiedzialności, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i osób zadłużonych.
“Czy można uniknąć spłaty długów, jeśli wcześniej działało się nieuczciwie wobec wierzycieli spółki?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę